Ad fratres in heremo. Sermo. xv. Fo. viij.

¶ nutyranni. Cū ſumma enim diſi retione fratres mei tenēdaeſt iuſticia: cū ſummadeliberatione inferēda eſt pena: nō iudicando ex ſuſpitione: ſed ex oī certitudine veritatis. AttēAoh̓. vij. dite fratres mei ⁊ ante ꝓbate: poſtea recte iudicate: nō ſcd̓mfaciē ſed recto iudicio. Oqͣꝫ facile eſt iudicare: ſed oqͣꝫ amarum eſt qd̓ iudicatū eſt retrahere. Ideo nō puer: nō inſenſatus vobis preeſſe debet: ſed annoſus: prudēs: caſtus: ſobriꝰvt in progreſſu ⁊ ſtatu ſalterre ⁊ lux mundi cūctis appareat:Talis iuſticiā non poterit ignorare. Tūc enim regnū romaPal̓. vnoruꝫ pacifice tandiū perſeuerauit: qͣꝫdiuſapientes regerepermiſerunt: Sed dū iuuenes ⁊ inexpertos regere permiſerunt: tanqʸ iuſticiam ignorantes: acceptores ꝑſonarū factiſunt: et ſic iuſticiā perdentes dominiū orbis terrarū perdiderunt. Iuuenes ergo imprudentes: duces vel eccleſiarumpaſtores non cōſtituendi ſunt: ne ipſi ſimul cū ppl̓o pereant.Tales enī ſi preſunt: non ſolū preterita et futura nō cogitātſed audire quod bonū eſt et verum aures ſuas obturāt. Taliter etiā non ſolū iuuenes: ſed etiā antiquos in diebꝰ malishoc facere frequēter minime dubitamus. Uita enī paſtorisoībus ꝓdeſſe debet. Et quomodo hoc quis facere poterit:ſi iuſticiam ignorauerit: et regnare in eternum crediderit?Ecc̄i. vij. Iſti memorari nouiſſima ſua nō poſſūt: qꝛ in eternū viuerecredunt. Ofratres (ſicut frequēter diximꝰ) paſtores ⁊ principes romanorūſcientiam de preteritis habebāt: in quibus⁊ certificari optime poterāt: et de futuris aliquid ſcire ſemꝓcurabant. In hoc autē exercitium eorū conſiſtebat: ꝙ iuſticiam vſqꝫ ad mortē ſequebātur: et pro ea moriēdo felicesſe eſſe putabāt. Tu vero o monache qui prees: obſecro memorare quid es: quid fuiſti: et quid eris: tunc iuſtus reputaberis a deo: ⁊ in eternū non peccabis. Hec autē fratres meiſit ſemꝑ noſtra exercitatio: ⁊ ſi hec fecerimus: vere fideles ⁊iuſti erimus. Sed ſunt aliqui: licet dei gratia non inter nos:qui ſpiritulibertatis viuere volunt: vt ſuꝑbi: auari: diſcholiguloſi: adulteri: qui ſi ab aliquo reprehēdūtur: latrant vt canes: mordent vt ſerpentes: deuorant vt leones: dolēt vt perturientes: dicentes malū bonum: et bonū malū. Tales aptafacie: viuoqꝫ ſermone: negare iuſticiā preſumunt dicentes:Ecce quō meꝑſequitur hypocrita: qui iuſticiā tenere videt̉Talis deniqꝫ fratres oībus peior eſt: et melius illi fuiſſet ſiin ſeculo remāſiſſet. Et ideo ſi in noſtra congregatione aliquemtalē īuenerimus (quod deus auertat) qui ſic iuſticiācalcare voluerit: non tenēdus eſt ſed expellēdꝰ: tanqͣꝫ viuere volens in ſpū libertatis ſue. A quibus tamennos liberetdeus ſicut hactenus fecit ꝑ gratiam ſuam: vt noſtra ſancta ⁊immaculata religio de bono in melius ſemper augmētetur.per ieſum chriſtum ſaluatorem noſtrum: Amen.¶ De fide trinitatꝭ aſimplicibꝰ nō inueſtigāda:Et ſeptē donis ſpūſſctī ꝯtra ſeptē vitia. Ser. xv.Criptum eſt fratres chariſſimi: ꝙ nō debemus loQLqui ſublimia: tanqͣꝫ ſapiētes mūdi gloriātes. Aitenī ꝓpheta: Nolite multiplicare loqui ſublimia.poc autem verbū ad vos maxime dirigitur qͥ ruſticani eſtis in ſiluis habitātes: licet ciues ſctōꝝ ⁊ domeſtiEphe. ij. cos dei vos nullatenus dubitare debeamus. Nolite igiturmultiplicare loqui ſublimia. Que ſūt iſta ſublimia de qͥbusnon licet multū loqui: niſi de dei oīpotētia: de vnigeniti eiꝰcoeternitate: de ſancti ſpūs magnificentia? Ofratres mei ⁊leticia cordis mei: ſi volumꝰ ſcire qͣꝫtum pater immēſus ſitapprehendere non valemus. Si imaginari cupimus quō filius coeternus ſit ⁊ cōſubſtantialis: mens hūana oīs naturalis ſuccūbit. Si ſcire deſideramus qualiter ſpūſſanctus oīacōtinet et nō ꝯtinetur: oīs hūana rō deficit. Ideo hec oīa diſcutere nō curemꝰ. Quare non: niſi qꝛ nullo mō valemꝰ. Propterea fratres mei ſciatis: ꝙ vbicūqꝫ q̄ritur de vnitate trinitatis: magna eſt adhibēda cautela: qꝛ nec periculoſius alicubi erratur: neqꝫ laborioſius aliquid queritur: nec fructuoſius aliquid inuenitur. Ueniat igit̉ cōtra volētes ſcire vltraid qͣꝫ neceſſe eſt: ſanctꝰ ille ſalomon ⁊ reprehēdendo atqꝫ docendo dicat. Altiorate nequeſieris: ⁊ fortiorate ne ſcruterꝭ.Ecc̄i. iij.Surgat etiā Paulus colūna fideliū et lumen orbis terre: ⁊ſua voce cōfundat oēs philoſophātes: nomen xp̄i portātes:Rom̄. xij. volētes ſapere plus qͣꝫ oportet ſapere. Non tamen dico fratres ꝙ oīno non queratis: ſed queſtiones in diuinis vos qui

groſſi eſtis multiplicare nō debetis. Querite tantū vos quiſpiritales eſtis: quomodo p̄cepta dei ſeruare poſſitis: quomodo diabolū in heremoſuperare debeatis: quomodo patientiā quā xp̄s docuit amplecti valeatis. Hec enī ſeruꝰ deiſemꝑ legere et adimplere debet. Natura deniqꝫ noſtra fragilis eſt: et ea rōne cōprehēdi nō poteſt. Philoſophus etiāariſtodemꝰ annis multis inſudauit naturā apis inueſtigare: nec finaliter potuit. Quomodo gͦ nos trinitatē capere valemus? Cur miramur o fratres qͥ lutei ſumus: et ventrē ſtercoribꝰ plenū portātes: ſi neſcire poſſimꝰ dei naturā? Nūqͥdet angeli ipſam in celo inueſtigare poſſunt: Certū eſt ꝙ nō.Quid enī ſciūt: niſi ꝙ deꝰ trinꝰ et vnus eſt: et oīa ſine laboreet pena creauit et gubernat? Nolite ergo fratres loqui ſublimia: nolite ſapere plus qͣꝫ oportet ſapere. In die enī iudicijnō dānabunt̉ xp̄iani: nec rōeꝫ reddēt qꝛ philoſophiā vl̓ dyalecticā aſtrologiā vl̓ muſicā ignorauer̄t: nec de hoc ꝙ naturādei ſcire nō potuerūt: ſed ideo dānabunt̉: quia deo obedireneglexerūt. Iō ſcitote frēs ꝙ melius eſt pie cōfiteri ignoranBtiā: qͣꝫ temere ſcientiā vendicare: qꝛ temeritas penā habet: ſꝫignorantia promeret̉ veniā. Suffici at nobis ſcire de myſterio trinitatis tm̄ qͣꝫtū dn̄s diſcipulis ſuis expoſuit. Nemo eīnouit ſic de natura ſua dicere ſicut ip̄e qͥ ait. Baptizate gen Mattheites in noīe pr̄is ⁊ filij ⁊ ſpūſſctī. Tres aperte ꝓnūciat perſo xxviij.nas: ſed vnitatē oſtendit dicēs: in nomīe: nō em̄ dixit ī nominibus. Trinitas em̄ diuidit̉ indiuiſibiliter: ⁊ cōiungit̉ diuiſibiter. Singulariter em̄ vnaqueqꝫ perſona deus ē ⁊ vita veldeitas indiuiſa in oꝑe: cōcors in volūtate: par in potētia: eqͣlis in gloria: nec minorat̉ in ſingulis: nec auget̉ intribꝰ. Sācta ergo trinitas vnus deus eſt: ex quo oīa: per quē omīa in Ro. xj.quo omīa ſunt. Et ne tres deos putaremꝰ eſſe: ait apl̓s. Ipſigloria: nō ipſis. Ip̄i quidē gl̓ia ſemꝑ ſit: qui ait. Faciamus Gen̄. j.hoīem ad imaginē et ſimilitudinē noſtrā. Cū em̄ ſingularit̓dicit: imaginē: oſtendit vnā eſſe naturā eiꝰ ad cuiꝰ ſil̓itudinēhō fierēt. Cū ꝟo pluralit̓ dixit: noſtrā: demōſtrat deū nō vnāeſſe ꝑſonā: ad cuiꝰ imaginē hō fiebat. Si enī eſſētia pr̄is⁊ 5lij ⁊ ſpūſſctī vna eſſet ꝑſona: nō dixiſſet noſtrā: ſed meā: nec faciamus: ſed faciā. Si vero in illis tribus perſonis tres eſſenteſſentie: non dixiſſet nr̄am ſed nr̄as. Et iō cū dicit ad imaginem noſtrā: indicat trinitatē vnitatis: ad cuius imaginē factus eſt hō noſter interior: qͥ ſimilitudinē ſctē trinitatis retinet. Sicut enī pater deus: filius deus: ſpūſſctūs deus: nontres deos credimꝰ ſed vnū deū tres ꝑſonas habentē: ita aīaTgintellectus: aīa volūtas ⁊ aīa memoria: nō tn̄ tres aīe in vnocorpore ſunt ſed vna aīa: q̄ licet vniꝰ ſit ſubſtantie et nature.tres tn̄ habet dignitates: intellectū: voluntatē ⁊ memoriam.Et ſicut ex patre generat̉ filius: ⁊ ex patre filioqꝫ ꝓcedit ſpirituſſanctus: ita per intellectū generatur voluntas: et ex hisduobus ꝓcedit memoria. Sine his tribus aīa perfecta eſſenō pōt: nec hoꝝ triū vnū ſine alijs duobꝰ aliqͥd integrū conſiſtit. Nec ſolū ſufficit intellectus: niſi ſit voluntas in amore:nec hec duo: niſi addat̉ memoria: q̄ ſemꝑ in mente intelligentis ⁊ diligentis manet eligens. Uniuerſitatis enī ꝯditor deus oēs motus aīe ad bonū facit. Intellectū vt intelligamusquod iubet: voluntatē vt ſit in amore eius: memoriā ne obliuiſcamur quod imperat. Eia ergo fratres mei et corona maCtris mee nolite diſcutere niſi qͣꝫtum vobis neceſſe eſt ad ſalitem. Nolite ſapere niſi qͣꝫtum oportet ſapere. Quid enī opor Rom̄. xijtet ſapere niſi ꝙ deus trinus ⁊ vnus eſt? Quid aliud neceſſeeſt nobis: niſi declīare a malo ⁊ facere qd̓ bonū eſt? Quidali psͣ. xxxvj.ud neceſſe ē nobis: niſi vt bona cognoſcamꝰ ⁊ mala? Bona vtſciamus ea rapere: mala vt ſciamꝰ ea deuitare. Nō eſt igiturmalū ſcire malū: qꝛ niſi cognoueris quō vitare poterꝭ? Perlegem nāqꝫ pctm̄ cognoui: ait apl̓s: qꝛ ante legē peccatū non Rom̄. vijcognoui: ſed poſt legē datā quid tenendū qͥd vitandum eratcognoui. Malū ergo ſcire nō eſt malū: ſed malū oꝑari malūeſſe qͥs paganorū vnqͣꝫ dubitauit? Neceſſe eſt ergo ſcire ꝙ ſuDperbia mater eſt et caput oīm vitiorū. Ab ea enī deſcēdit īanis gl̓ia: inuidia: ira: triſticia: auaricia: voluptas carnis: inqua ꝯtinet̉ gula atqꝫ luxuria. Aſcendit qͥs frēs mei ad ſapiētiam huius mundi: et dū ꝯſiderat honores ſibi a diſcipulisexhibitos: extendit alas ſuas vſqꝫ ad terminos orbis terre:et de ſe preſumens gloriat̉: ⁊ ſic ſuperbiendo et preſumendomox inanis gloria preſumentē aggredit̉: dū ab alijs queritglorioſus videri. Et dū ſic querit: a quibuſdā cōſiderat ⁊ vi