Sermo. xiiij.Sancti Auguſtini

vanitati mūdane. Ofratres mei ⁊ leticia cordis mei cōſiderate qͣꝫta fuerit in martyribus fortitudo: qui velut īpaſſibiles tormēta deſpiciūt: tyrānos confundūt: cuncta que mūdiſunt deſpiciunt: qui licet decoriati: licet cōbuſti: licet in cunctis mēbris afflicti: licet in oībus corpore ſint ꝓiecti: non tamenlegimus eos eſſe mēte mutatos. Sed ſcire debetis fratres mei ꝙ multis modis dicitur fortitudo: hypocritarū videlicet et philoſophorū ⁊ bonorū fideliū. Hypocrita deniqꝫmulta ſuſtinet: multa portat: ⁊ fortis in cūctis apparet. Sedve hypocrite: qꝛ venando mūdi gloriam: eterna penā meretur. Hic ſic trahit gloriā ꝙ non habeat gloriā. Hec enī fortitudo nō virtus eſt ſed vitiū: non magnanimitas ſed infirmitas: nō bonitas ſed ībecillitas appellat̉. Hāc pretendūt heretici: hanc rapiunt falſi fratres: de quorū numero dei gratia vos nunqͣꝫ eſſe cognoui. Quedā etiam fortitudo eſt philoſophorū: qui calcauerūt diuitias: honores: pōpas: dignitates: et aliquando mēbra propriorū corporū: ſed hec fortitudo inſufficiēs erat ad eterne vite meritum. Quare? Quiacarebāt charitate ⁊ timore dei. Ipſa deniqꝫ charitas eſt forma omnis bone actionis. Oqͣꝫtus rigor fortitudinis fuit inplatōne. Oquot et qͣꝫta patiebat̉ contraria: ſed qꝛ fundamēto fidei caruit: propterea ſpes eā fortitudinē non erexit. EtBquia charitate nō ꝓfecit: iō ꝟtutis meritū oīno amiſit. Sedeſt ⁊ alia fortitudo qua boni qͦtidie certāt vſqꝫ ad mortē. Tales ſūt fundati in deo: iō vt ſupra diximꝰ fratres: nec ꝟba necimpioꝝ verberatimēt. Hec eſt illa mirabilis fortitudo: quamoyſes aſperitatē vie deſerti vicit: h̓ eſt panis celeſtis: qͥ heliā in deſerto pauit. Hec eſt fortitudo q̄ mortē ſpernit: hec ēclauis qua domꝰ dei pateſcit ⁊ aperitur. Hec eſt q̄ habenasvoluptatis: ſub freno rōnis iacere cogit. Hec eſt qua iohannes in deſerto decorat̉. Hec eſt qua paulus heremitarū formabeatificat̉. Hec antonij aliorūqꝫ ſanctoꝝ patrum loricaeſt et zona qua precincti ⁊ armati in excelſis indefeſſa vocequotidie clamare nō ceſſant. Ofortitudo: heremitarū baculus: cenobitarū cingulus: monachorūqꝫ oīm ſacramētū: tucōtra paupertatē vales: vt nō frangat̉ animꝰ paupertatemamātis: ſed amplior ſit interius et magis vireſcat in mente.Quāto minꝰ abundat in rebꝰ fortune: tanto plus valet fortitudo cōtra mūdi inſultū. O fortitudo ſi dolorem pateris: tuin omnibꝰ gratias agis: tu intribulatione diuitias ſpiritales et delitias inuenis: vt potius morbi cedant in mētis cōmodū qͣꝫ corporis detrimētum. O fortitudo oēm crudelitatem euacuas: carcerē reſpuis: crucēnon metuis: eculeū amplecteris: optas vincula: ſpontanea ſemꝑ curris ad mortemOmonache nihil valet curſus tui brauij: nihil tua oꝑatio:niſi colūna fortitudinis roboret̉. Nihil valet edificiū bonioperis: niſi colūnam fortitudinis amplexeris. Sed ſi colūna fortitudinis fracta fuerit: totū edificiū bonorū operumij. Reg. xj. ruit. Hanc ſi dauid tenuiſſet: homicidiū ⁊ adulteriū nō cōIudi. xvj. miſiſſet. Si ſamſon hanc ſeruaſſet: femina eum inimicis nōiij. Reg. xj tradidiſſet. Si ſalomon hanc dilexiſſet: idola nō adoraſſet.Mat. xxvi Si petrus hanc tenuiſſet: ad vocē ancille fidē non negaſſet.Exod̓. xv. Si filij iſrael hāc habuiſſent: minime in deſerto murmuraſſent. Eia igit̉ fratres eſtote fortes in bello tētationū: tribulationū: infirmitatū: iniuriarum: ⁊ pugnate cū antiquo ſerpente: et accipietis regnum eternum. Amen.¶ De iuſtitia et correctione fraterna: cui miſericordia annectitur. Sermo. xiiij.FT bene noſtis fratres chariſſimi: tria monaſteAria apud hipponā dei gratia merui laudabiliterad honorem ſancte trinitatis conſtruere. Quorū☞ Alꝭ primum hoc eſt: in quo iam annis multis modicopabulo contēti hilariter cōmoramini beſtijs aſſociati: auibus miniſtrati: ciborūqꝫ ſpernentes delitias ⁊ viſus hoīmfugiētes. Et ideo nō ego miſer: ſed vos ſepe angeloꝝ aſſueti eſtis colloquijs. Aliud quoqꝫ monaſteriū in horto: quē ſanctus noſter pater Ualeriꝰ mihi dedit: edificatū eſt. Et qm̄poſtqͣꝫ preſbiter ep̄s factus ſum: nec ſemꝑ hic vobiſcū habitare potui: nec cū fratribus qui in p̄dictomonaſterio poſitiſunt: ꝓpterea infra domū ep̄i mecū habere volui monaſterium clericorū: et cū eiſdē pariter viuere cepi ſcd̓m regulā⁊ apl̓icam traditionē. Ad vos ergo tantū qui in heremo laudabiliter viuere voluiſtis: pertinet verbū iſtud audire ⁊ in-

telligere: atqꝫ operibꝰ adimplere: quo dicit̉. Diligite iuſti? Sap̄. j.tiam. Ad fratres autē noſtros et clericos qͥ in vrbe habitāt:quibus etiā expedit predicare quotidie verbū dei: pertinetnō ſolū diligere iuſtitiā quo ad feipſos: ſed etiā iudicare: reprehēdere: obſecrare: increpare in om̄i patiētia et doctrinapopulū electuꝫ dei. Et licet fratres nr̄i qui collocati ſunt inhorto ſancti ep̄i valerijſatis diſtent ab vrbe: quia eoꝝ tn̄ fama diuinitꝰ diuulgata eſt: ordinaui vt verbū dei populoſalubriter p̄dicarent: animeqꝫ fideliū ſuā vitā doctrinā et exempla audiēdo et vidēdo ſponte redirēt ad illū qͥ ex nihilocūcta creauit. Ecce quomodo terrā iudicāt: ligant / ⁊ ſoluūtque volunt: ſemꝑ deo fauente. Uos vero qͥ ſegregnti eſtis aſeculo: qͥ etiā vitatutiorē eligere voluiſtis: audite ꝙ incūctꝭmaxime iuſtitiā diligere debeatis. Ofratres mei et letitiaBcordis mei: vultis ſcire quomodo vos ſolitarij iuſtitiā diligere debeatis: Cauete ne ſic ab alteriꝰ oculo feſtucā eijciatis: vt in oculo veſtro trabē nō videatis: Nec ſic alteriꝰ velitis reuelare lapſum: vt veſtrū nō videatis caſum. Nec ſicalterius curare debetis morbū: vt et voſipſos poſtponatis.egrotos: ne cuilibet veſtrū dicat̉. Medice cura primo teipſum. Cura ergo primo te ipſum o monache: vt curatꝰ alterivulnera curare poſſis. Audite fratres mei: audite qͥd dn̄sdixerit phariſeis adulterā accuſantibus. Qui ſine peccato Ioh̓. viij.eſt veſtrū primus in illā lapidem mittat. Omonache in quo Rom̄. ij.aliū iudicas: teipſum cōdemnas. Qua frōte fratres mei poterimus arguere alios de eo qd̓ in nobis grauiꝰ inuenimꝰ:Ad nos igitur fratres ꝑtinet mūdos eſſe et ſanctos: et ſi tūcfratrē noſtrū deuiare videmꝰ: reprehendere eū cū om̄i māſuetudine ſine mora debemꝰ: ne ꝑ noſtrā negligētiā pereat.Charitas enī nō odij: non rancoris: ſed zelo iuſtitie gladiūcorrectionis euaginare debet. Tamenſemꝑ miẜicordia ligata ſit in cordibꝰ veſtris: ne velut iudas ille qui peccauit: Matthei.deſperatꝰ ad ſuſpēdiū pergat. Hoc autem ad vos maxime xxvijꝑtinet fratres. Sed qͥd ad fratres in vrbe habitantes pertineat audiamꝰ. Certe nō ſolū hoc: ſed etiā ſpectat ne iudiciūCodio exaſperent: ne crudelitate inflamment: ne amore pecunie emolliant: qꝛ pauperes vere ſumus: ⁊ ſpectaculum facti j. Corī. iiijſumꝰ angelis et hoībus: ne timore iuſtitiā relinquāt: ne eosmoueat res purpurea: nec diuitꝭ munera: ſed magis ſaccuspauperis: orphani etpupilli eos mouere debet dei iuſtitiācū labore exercere. Regia viaqͥ terrā iudicant incedere debent: nec declinare ad dexterā molliēdo iudiciū: nec ad ſiniſtram ex aſperādo ſuppliciū. Non enī crudelitas eſt punirereatū ſed iuſtitia: non tyrannicū ſed diuine rectitudinis iudiciū. Nō tamen volumꝰ: nec cōſiliū damꝰ vt mox iudicēt:ſed cū om̄i maturitate incedāt: et inuēta diſcuſſaqꝫ rei cauſain xp̄i noīe iudicent delinquētes: et ſi publice peccauerint:publice puniātur vt et ceteri iuſtitiā diligētes fortius dili­ j. Tim̄. v.gant: et iuſtitiā odiētes metuant et caueant ne delinquant.O ſctā laudabiliſqꝫ iuſtitia: ſub te et ꝑ te pudicitia regnāt:Dpax ꝑ te triūphat et ſecuritas: dignitas ꝑ te floret: et fructūaffert in patiētia. O iuſtitia qͥ te amauerit: qui te ſtrinxerit:cū moyſe mare mūdi vitiorū ſanguine rubricatū: ſicco veſtigio ꝑtrāſibit. Hec eſt ꝟga qͣ petra ꝑcuſſa manat in fluēta: qꝛ ⁊Blapidea ſubditorū corda iudicio iuſtitie tacta: in virtutumexuberāt flumina. Hec eſt virga aaron: q̄ fronduit: floruit ⁊fructū peperit: qꝛ iuſtitia quaſi frondet dū mēte cōcipit̉: floret dū viriliter exercet̉: fructificat dū ſubditus corrigiturHec eſt ventilabrū: quo granū diuidit̉ a palea: ſanies a mor Mal. iij.bo eijcit̉: quia cōtramorbū peccati opponendū eſt mordaxemplaſtrū: ne in maius vitiū tabes exuberet incurata: et inaugmētū facinoris redundet iniqͥtas īpunita. Hec eſt menſura: qua debemꝰ metiri penas: et merita pōderare. Attendite tn̄ fratres: attēdite paſtores qui terrā iudicare debetꝭ:ꝙ aliqn̄ iuſtitia eſt relaxāda ꝓpter ſcandalū multorū: aliqn̄exagitāda vt ſit cautela reliquorū. Tunc vere iuſtitia dicit̉gladius ex vtraqꝫ parte acutꝰ: qꝛ hominis defendit corpusab exterioribꝰ iniurijs: et aīam a ſpiritalibꝰ moleſtijs. Heceſt medicina vitiorū: antidotum peccatorū. Hec eſt pugio: Nu. xxv.quophinees tranſfixit coeuntē cum mādianitide iudeum:et ceſſauit quaſſatio. Hec eſt lapis quo dauid percuſſit phi­ j. Re. xvij.liſteū: ⁊ a ſeruitute iſrael liberauit. Hec autē ſine diſcretiōegladius eſt in manu furioſi. Hec ſine prudentia: eſt mors etbonoꝝ perſecutio. Hec ſine miſericordia: gladius eſt ī ma-