Sancti AuguſtiniSermo. x. et. xj.
ram. Nā ſi hoc prior ipſe nō feciſſet mihi nunqͣꝫ facere precepiſſet. Eia ergo diſcite fratres mei ab illoqͥ dixit ſe eſſe huMat. xj.milem ⁊ mitem. Diſcite opere: qd̓ ſepe legiſtis ore. Sol nonEphe. iiij occidat ſuper iracūdiam veſtra. Si enī frater tuus in te pecMatth̓. v. cauit: vade ad eū et inuita eū ad pacē: da ei oſculū ⁊ lucratꝰes fratrē. Tu vero qui offendiſti nō differas pergere: nō differas fratrē recōciliari: vade ad eū: pete veniā. Et ſi verbooffendiſti: et tu verbo recōcilia: ſi vero facto (qd̓ deus auertat) placa eū facto. Sic enī decet ſeruos dei facere: ſic deceteos demones expellere et ſanctos angelos introducere. Nāvbi iraregnauerit: ibi om̄ino princeps diabolꝰ erit: nec indealiquid boni exire poterit. Fugiamꝰ igit̉ iram fratres mei:que rationē ſuffocat: mēſura iuſtitie ignorat: ſolem iuſtitieneſcit: amicitias rumpit: de facili aufert pacē mentis: ſapientiam calcat: ſapiētes infatuat: monachos deuiat: ſacerdotes ſuffocat: caſtitatē euacuat: grauitatē in paſtoribꝰ dilacerat. Nec ira repletus: conſilij poteſt eſſe capax. Omonacheintuere caput tuū: nā in cruce poſitus ꝓ ſuis crucifixoribꝰexorauit. Etprimiceriꝰ martyr Stephanꝰ pro ſuis lapidatoribus genua flectendoclamauit. Dn̄e ne ſtatuas illis hocAct. vij.peccatū. Sed ſi nō tante perfectionis ſumꝰ vt bonū ꝓ maloRom̄. xij. ſoluamꝰ: ſaltem ꝓ malo malū nō reddamꝰ. Nō tamen ꝑ puſillanimitatem remittende ſunt iniurie: ſed per ſapientiamque eſt in chriſto ieſu. Oquāta fratres mei huius peccati labes. Oqͣꝫ grandis et lata miſeria tā corporis qͣꝫ aīe: nā corpus quietē: ſomnū et alacritatē amittit: ſed et aīa vitā perdit eternā. Ueniūt enī et reuertūtur ad nos per iram priſtina p eccata: et ſic cōfundimur et damnamur. Nos vero fratres qͥ chriſtiani veraciter ſumꝰ: relinquamꝰ vindictā illi qͥdeūt̓. xxxij ait. Mihi vindictā: et ego retribuā. Quicqͥd enī ad te pertinet: dimitte illi. Nūquid ipſe mirabiliores vindictas facitqͣꝫ nos imaginari poſſumꝰ? Nō tamen hoc ſibi petere debemus: nec affectare: ſed ꝓ eis mente et puro corde orare. Nādū noſtras iniurias facere petimus: qd̓ dei eſt vſurpamus.Orare tamen ſine intermiſſione debemus: vt vindicet ſanguinē ſuorū ſeruorum: nō ad damnationē: ſed ad correptionem qui eſt benedictus in ſecula. Amen.¶ De puritate cōſcientie: amore tribulationumet ſpe qͦ per illas ad celeſtia inuitamur Sermo. xDſpiritale gaudiū hodierna die fratres dilectiſſiAI ¶ mi intēdo vos inuitare. Quod quidē gaudiū nonoperatur diuitiaꝝ copia: nō fallax mundi gloria:. no prolis fecunditas: nō corporis ſanitas: ſed tantum cōſciētie puritas. Ofelix cōſciētie puritas. Ofelix ſancte cōſcientie iocūditas: que vermē interiorē excludis: queacarcere doloris liberas rationeꝫ: que ab omni īmundiciapurgas mentē. Omēs ſancta: paradiſus delitiaꝝ: varijs bonorum opeꝝ virgultis cōſita: varijſqꝫ virtutū floribus purGen̄. ij.purata: et ſuauiter celeſti gr̄a irrigata. Hec eſt fratres meiparadiſus in qua plantat̉ lignū vite ⁊ celeſtis ſapiētie. Heceſt thalamus dei: palaciū chriſti: habitaculū ſancti ſpiritꝰ.iij. Reg. x. Hec eſt thronus ſalomonis: lectꝰ ſponſi celeſtis: in quo ipſacōſcientia bona optime delectat̉ et requieſcit cū ſponſo ſuo.Gen̄. xxiiij Ocōſcientia inte: et tibi occurrit rebecca cū iſaac venienteiij. Reg. j. de agro. In te delectat̉ iacob cum rachelis coniugio. In teſunamitis abiſac̓ regē dauid iocūdis fouet amplexibus. Oconſciētia ſancta: ī terra adhuc es ⁊ in celis habitas. Gaudeo anima ſancta: ſancta cōſcientia decorata. Gaude celeſti etLuce. vij. eterna gloria. In ea fratres chariſſimi magdalena illa igniLuce. x.fera: chriſto precioſa offert vnguēta. Ibi maria optimā partem elegit q̄ nō auferetur ab ea. Eia ergo fratres ſi ad hancgloriā cupimꝰ peruenire: predictā noſtrā cōſcientiā diligēter nūc diſcutiamꝰ: et ibi litterā luxurie perlegamus: apicēſuperbie: notam auaricie: et thecam inuidie ꝓſpiciamus: etdeleamꝰ ea per cōfeſſionē: per cordis cōtritionē: per veramſatiſfactionē: et tūc merebimur ꝑ gratiā adipiſci gloriā illāij. Corī. j.quā nec oculus vidit: nec auris audiuit: nec in cor hominisaſcēdit: que deꝰ preparauit diligētibus ſe. O fratres mei etleticia cordis mei: feſtinemꝰ ingredi hanc ſanctā ſanctorumTūc enī habebimꝰ bonū qd̓ nō perdemꝰ: tunc accipiemusBperfectū bonū qd̓ nō amittemꝰ. Amare tamen debemꝰ ſi adhāc gloriā peruenire cupimꝰ: tētationes: fames: tribulationeſqꝫ ſingulas. Nā ſicut in fornace purgat̉ aurū: ſicut lima
purgat ferrū: ſicut flagellū ſeparat a grano paleā: ſic in fornace tribulationū patiētia exercet̉: fortitudo roborat̉: cōſtāti a ſolidat̉: ſpes ad celeſtia inuitatur. O ſpes ſanctorū ⁊ turris fortitudinis eorū que nō cōfundis: ſed te expectātibusgratiam infundis: nō cecas ſed illuminas: nō famelicas ſedreficis. Ofelix ſpes celeſtis: tu timorē ſeculi expugnas: conſolationes mūdanas extirpas. Per te timor non auget̉: perte falſa cupiditas nō ſomniat̉: per te luxuria cōquaſſat̉: perte ſuꝑbia auellitur: per te īuidia nō dominat̉: per te cūcta vitia terminant̉. Oſpes celeſtis curie: in te regnat charitas: q̄credit oīa que ad ſalutē pertinēt: oīa ſperat que ꝓmiſſa ſuntOfratres mei: quis hominū poteſt mentēſeruorū dei infirmare: ſi apud deū ſpes celeſtis pro eo allegat? In quo nocebunt eis tyrannoꝝ fulmina: fortune precipitia quid agent?Oſpes tu cogitatiōes dirigis: tu in charitate altitudinē ponis: vt in ea ꝑſeueremꝰ vſqꝫ ad mortē: tu in charitate latitudineꝫ extēdis vſqꝫ ad inimicū. Oſpes celeſtis glorie: per tepatri arche mala patienter ſuſtinuerūt: per te prophete cuncta mala portauerūt: per te apoſtoli ad mortē gaudēter perrexerunt: per te martyres afflici ſunt: per te virgines cōbuſte ſunt: per te cōfeſſores vituperati ſunt: per te vidue caſtitatem aſtringunt: per te maritate lūbos precingūt: per tē pupilli: languētes et orphani ſperāt ridere: per te pauperes cōfidunt gaudere: perte peregrini ſperāt terminū ⁊ ad finē laboris ꝑuenire. Oſpes tu oīa portare facis dulciter et ſuauiter. Eia ergo fratres hāc amate: hāc tenete: non tn̄ ſine timore: qꝛ qui ſperat ⁊ nō timet: negligens eſt: qui autē timet ⁊ nōſperat: depreſſus ē ⁊ deſcēdit in ꝓfundū quaſi lapis. A quodeſcenſu liberet nos ille qui de celo deſcēdit: vt nobis vitamdonaret et aſcenſum chriſtus deus noſter. Amen.¶ De lachrymis: compunctione et penitentia.Sermo vndecimus.itote fratres mei chariſſimi ꝙ poſt mundi gauAMdia ſequent̉ eterna lamēta: qꝛ nemo poteſt hic ⁊ invIfuturo gaudere. Ideo neceſſe eſt vt vnā amittat:qui aliā voluerit poſſidere. Si ergo o monache h̓aagaudere cupis: ſcias iam te exulē eſſe patrie celeſtis: ſed ſihic ploraueris iam patrie celeſtis ciuis conſtitueris. Beati Matth̓. vinquit qui lugent: quoniā ipſi conſolabunt̉. Sed dicet quis.Quid flere oportet: et quare flere debemus? Ego autē filioli et fratres dico ꝙ flere debemus peccata que cōmiſimus.Iſte enī fletus ſit panis noſter: quē quotidie comedere debemus die ac nocte. Flere etiā debemus populoꝝ peccata:quaſi noſtra vulnera. Sic enī paulus faciebat: dū clamabat.Quis infirmat̉ et ego non infirmor? Flere etiā debemus de ij. Gorīt. xjdilatione regni eterni: qd̓ bene oſtēdebat ille ꝓpheta dauiddum dicebat. Heu mihi qꝛ incolatus meus plongatus eſt. psͣ. cxix.Iſte eniꝫ ſunt tres miſerie: quibꝰ texit̉ liber Hieremie: qui T hren̄. j.bus plangit peccata aīe inſultuꝫ miſerie: ⁊ dilationē patrie.Horū fletuū imbribꝰ debemus irrigare terrā mētis noſtre:vt pariat fructus bonoꝝ operum diuerſoſqꝫ flores virtutuꝫ.Iſti quoqꝫ fletus ſunt tres fluctꝰ per quos filij iſrael tranſie? Exo. xiiijrunt ad terrā promiſſiōis. Uere peccatores ex egypto vitiorum exeūt: mare rubrū tranſeuntes: dū ſubmergunt̉ hoſteset vitia ſuffocant̉. Uere cantant dn̄o glorioſe: dū intrātes celeſtem hieruſalē depoſita corruptibili veſte: ſanctis angelisſunt ſociati. O monache fac igitur vt mēs tua ſit liber quemvidit ezechiel: in quo ſcripte erāt lamētationes ⁊ ve. Omo. Ezech̓. ij.nache ad has lamētationes te ꝯuertas: hos dolores amplectere cūctis diebus vite tue: flendo tua peccata: et nō ſolumvt diximꝰ tua: ſed ⁊ proximi. Caueto tamē ne fleueris mortem corporalē alicuius: nec ſubſtātiarū amiſſionem: nec corporis īfirmitatē. Omnia enī neceſſaria ſūt euenire: oīa hecvalde cōmunia. Ponas ergo te in dei volūtate: relinquensſibi oīa et ipſe te reducet: ⁊ cōducet: quicqͥd tibi acciderit: libenter ſuſcipe: deū in omnibus lauda: omnē honorē ſibi exhibeas gratias ei ſoluēdo. Quotidīe fleas peccata que cōmi ſiſti: et que cōmittere ꝓximos videas: quaſi tua ſint vulnera. Sic enī peccatrix illa maria nō ſolū in domo ſimonis: Luce. vij.ſed etiā poſt aduentū ſancti ſpiritus hoc idē ardēter ꝑfecit.Semper enī dolebat: ſemꝑ in vita ſua flebat que cōmiſerat.Sic fecit et maria mater dn̄i: que dū iuxta crucē ſtaret: non Ioh̓. xix.ſua peccata flebat: qꝛ nullum peccatū habebat: ſed flebat nō