Sancti Auguſtini.Sermo. vj. et vij.

Ratres chariſſimi: Annūcio vobis gaudiū maAgnum: qm̄ fortunatū manicheorū preſbiterū deij. Retract.gratia ſuperauimꝰ: et obſtinatus in ſuo ſenſu vexv.lut alter filius perditionis a plebe noſtra receſſitcōfuſus. Poſt cuiꝰ receſſum baptizaui fere ſex aginta paganos: qui ſibi aliqualiter adherebāt. Et ecce modo reuerſusMatth̓. v. ſum ad vos cupiēs perficere opus qd̓ incepi. Beati igit̉ mi☞ ſericordes: qm̄ miſericordiā cōſequētur. O ſi diligēter cōſideraremꝰ miſericordiā dei: in nobis poſſemus habere miſerēdi formā. Ofratres mei quid chriſtū incarnauit niſi miſericordia? Quid eū ſubiecit noſtremiſerie: niſi ſola clemētia? Obeata miſericordia: que ſola cōmerciū noſtre ſalutisagnouit. Sola enī miſericordia ad deū dirigit hoīem: ſolaad deū deducit hoīem: ſola deū deducit ad hoīem. Hec eſtſola mediatrix: auerſos ꝯſolans: hec diſiūctos copulat: hecſola deū humilians nos ſublimat. Oqͣꝫ pia fuit dei deſcēſio:vt noſtra eſſet glorioſa aſſumptio. O grandis miſericordia:o infinita: tuſola potuiſti trahere deū de celo ad terrā: ⁊ nosde exilio ad regnum erigere. Omagnū miſericordie vinculū: quo deus ligari voluit et potuit: et homo ligatꝰ vincūla iniquitatis dirūpit. O monache ſi tuā cōſiderares miſeriam: et opera dei erga te: nō inuenires niſi miſericordiam.Miſericordia eſt ſi flagellat deꝰ vt emendet: ſi a pctō ꝑ tribulationē liberat: ſi hypocritas et tyrānos regnare permittit. Hec enī oīa deus cū miſericordia facit: cupiēs nobis vitam eternā donare. Attēdite ergo fratres mei attendite: nāin paſtore vel iudice debēt eſſe ſimul miſericordia ⁊ iuſtitiaMiſericordia enī ſine iuſtitia deſtruit̉ et in crudelitatē conuertit̉. Et iuſtitia ſine miẜicordia nūquid accepta eſt apuddeū? Abſit. Iuſtis enī et iniuſtis: beatis et dānatis miſericordiā cū iuſtitiaſemꝑ agit oīpotēs deus: qꝛ beatis dat gloriam quā nō merētur habere quibuſcūqꝫ bonis cōmiſſis: etmalis dat penā quā maiorē merētur habere de malis cōmiſLuce. vj. ſis. Eſtote ergo fratres mei miſericordes: ſicut pater veſtermiſericors eſt. Eſtote miſericordes penſantes qͣꝫtū moyſesExodiin miẜicordia floruit ꝓpter populū: ꝓ cuiꝰ ſalutē petijt deleri de libro vite: ⁊ quāto iterū zelo rectitudinis cū obtinuixxxij.ſet veniā: ait ad populū. Ponat vir gladiū ſuꝑ femur ſuumEcce qͥ vitā oīm cū ſua morte perijt: paucoꝝ vitā gladio deſtruxit: intus igne amoris: et foris accēſus zelo iuſtitie ⁊ ſeueritatis: vtrobiqꝫ fortis legatus: cauſam populi apud deūBpręcibꝰ: et cauſam dei apud populū gladijs allegauit. Studeamus igit̉ fratres mei: miſericordiā dū viuimus rapere.Cibetur a nobis eſuriens: veſtiat̉ a nobis nudus: recipiat̉ anobis peregrinus: cōſolet̉ ꝑ nos pupillus: viſitet̉ a nobis infirmus: ſepeliat̉ a nobis defunctus. Iſta enī ſunt opera miſericordie: de quibꝰ interrogari debemus in die nouiſſimo.Sed dicetis: Ecce in heremo ſumus: pauperes videre nonpoſſumꝰ: et orphanos: pupillos: et viduas quomodo cōſolari valemꝰ? Mortuos ſepelire quomodo poſſumꝰ? Ofratresmei bene ſcio vos in heremo eſſe: nec pauperes vos viderecredo: nec vos monaſteriū exire cupio vt matres vel proximos cōſolari poſſitis. Ꝙ plures enī cognoui pro hac cauſamonaſteriū exiuiſſe: qui tn̄ ad monaſteriū nūqͣꝫ reuerſi ſuntSub ſpecie enī boni multa mala fiūt. Ecce enī diabolus dicit: Omonache an ignoras matrē tuā dolere? Ecce nuꝑ maritū amiſit: filiū ſepeliuit: poſſeſſionē perdidit: infirmat̉ admortē: vellet forſitan confiteri: quid in heremo agis? Quidcogitas? Surge velociter: egredere monaſteriū: ingredereciuitatē: penetra domus parentū: exerce in eis opera miſericordie. Hoc enī deꝰ vult: hoc fieri precipit. Dū enī ſeruusdei hoc cogitat: aliqn̄ exit monaſteriū credens benefacere.Et ecce enī dū appropinquat mater: filiū oſculat̉: pater amplectit̉: parētes applaudūt dicētes: Noli nos derelinquereFratres enī ſumꝰ: pater noſter antiquus eſt: tibi incūbit familiā regere. Quid ergo amplius ad monaſteriū redire preſumis? Et ſic audito cōſentit: et cōſentiendo remanet: et inſeculo remanēdo om̄ibus peior efficit̉: et quicqͥd boni fecitamittit. Cauete igit̉ fratres mei: cauete a malicia diaboli.CExercere vos volo opera miſericordie: et ſi in ſeculo nō habitatis: nec inter gentes: exercere tn̄ opera miſericordie bn̄poteſtis orādo: obſecrādo: et deprecādo pro orphanis ⁊ pupillis. Et ſi hoc nō videtur vobis ſufficere: penſare debetisquomodo centū et plures in monaſterio ſimul habitatis: et

ſepe infirmamini: ſepe a diabolo affligimini: ſepe patimini:nūquid et ſepe morimini? Exercere ergo poteſtis etiā intervos opera pietatis. Sed dicet quis ex vobis: Patrē in ſeSSculo habeo: ⁊ ego vſqꝫ ad mortē in monaſterio viuere deo ꝓmiſi. Ecce enī pater infirmat̉: nō pōt ſine me viuere. Quidago? quid eligo? Si exiero: votū frango: ſi ſtetero patrē mori permitto. Quid ergo: Ofratres mei attēdite quid ageredebeatis ſicut ꝓnunc mihi occurrit. Nā ſi pater alicuiꝰ ſinefilio monacho viuere nullatenꝰ poteſt: procurare debet filiꝰquomodo de bonis monaſterij patri ſubueniat̉. Et ſi monaſteriū impotēs fuerit: filiꝰ toto affectu videat quomodo patri nō deficiat. Et ſi nō viderit: cū dei benedictiōe monaſterium delicētia maioris exeat: et verbo et opere patri ſubueniat vt nō deficiat ex negligētia: nec votum frāgere credat.Si poſt eius patrē viuēdo remāſerit: ſtatim ad priſtinā vitam redire nō pigeat: ſancte et iuſte viuēdo ſicut inceperat:et tanto fortius quāto ſenſerit ſe plus in paterno miniſteriovltra neceſſitatē grauatū. Nullus igit̉ erit qui ſe a miſericordia excuſare poterit: nec diues qꝛ habet: nec pauper qꝛ ſaltēcalice aque frigide nō caret: nec monachus: qꝛ ſaltē et orare Mat. x.debet. O homo qui crudelis es in alterius iuſtitia: teipſumprius agnoſce̓. Nā ſi bonus es o monache: cadere faciliterpotes: ſi diues es: donū fortune eſt nō nature: ſi ſanꝰ es ecceinfirmitas inſtat: ſi ſapiēs es: nō habes cōſtantiā. Igit̉ circa oēs tā ſapientes qͣꝫ inſipiētes: tā circa ſanos qͣꝫ infirmos:tā circa nobiles qͣꝫ ignobiles miſericordiam habe. Ohomoquid de te erit: ſi ſaluator tuus clemens et pius fuerit: et tumiſericordiā ignorauerꝭ? Naſcat̉ fratres mei miſericordiainter vos: nō tn̄ ex negligentia: nō ex puſillanimitate: nō exindiſcretione: nō ex animi infirmitate: ſed oībus modis ſitcircūſcripta: vt ſic ſuū retineat ꝓpriū: qd̓ iuſtitie nō auferatdebitū. Omonache vide ſancti ioſeph miſericordiam: q̄ fra Gen̄. xlv.trū ſuorū eſt oblita iniuriā. Legite fratres dauid clementi? ij. Regumam: qui filij ꝑſequētis deflebat demētiā. Omonache ſi clau xviij.ſeris viſcera miſericordie indigēti: oīno claudet̉ tibi ianuachriſti. Hec eſt enī porta dn̄i: et iuſti intrabūt in eā. Hec nos psͣ. cxvij.uum teſtamentū illuminat: ⁊ veteris rigorē extenuat. Hoc Exod̓. xv.eſt lignū quo moyſes aquas dulcorauit: hoc eſt ſal quo heli­ iiij. Re. ij.ſeus aquaꝝ ſterilitatem ſanauit: hec eſt farina qua heliſeus iiij. Regūmortē q̄ in olla erat extirpauit: hoc eſt oleū qd̓ ſamaritanus iiij.infudit vulnerato: hec eſt aqua iordanis qua curatur lepra Luce. x.naamā ſyri. Hec ſola virtus eſt que diuidit inter crudelem iiij. Re. v.et piū: inter regē et tyrannū. Omonache vbi eſſes ſi tibi deimiẜicordia nō ſubueniſſet? Si enī deꝰ tecū ageret diſtrictaſentētia: nō poſſes cogitare penā que correſpōderet tuis meritis. Om̄ia enī attribue dei miſericordie: ⁊ ſi a ſimili miſericordiā expēdas in vſum ꝓximi: nō ſis auarꝰ in miſerēdo:cū ſis expertꝰ largitatē eſſe in deo. Amate ergo fratres meimiſericordiā: quia nunqͣꝫ vidipium hominem mala mortefiniri: quā miſericordiam faciat vobis deus. Amen.¶ De obedientia Sermo. vij. In quo Auguſtinus in oībus deo eſſe obediendū: chriſti / et creaturaꝝ omnium/ exemplo: obedientiam preponivictime. et cetera.Ratres mei dilectiſſimi obedire oportet deo inoībus: ſi ſaluari cupimꝰ in heremo. Et ſi difficile nobis videt̉ cōſiderare debemꝰ obedientiā filij dei: et noſtrā deponere cōtumaciā non differamus. Ipſe enī dei filiꝰ obediens fuit vſqꝫ ad cōtumeliā crucis: et nos cōtēnimus eiꝰ obedire p̄ceptis? Chriſtꝰ enī obe Phil̓. ij.diēs fuit vſqꝫ ad mortē: nō ꝓſua: ſꝫ ꝓ nr̄a vtilitatē. Eſtote qͦnō ꝓſua: ſꝫ ꝓ vr̄a vtilitate ⁊ ſalute ī oībꝰ ſibi obediētes. Ecce enī fratres angelus ī oībꝰ obedit deo: ⁊ tu qͥ cinis es ⁊ vermis ꝯtradicꝭ deo: Inſenſibilia obediūt deo: ⁊ tu rōnalis reſiſtis deo? Sol a ſua ſemita non deuiat: nec luna: nec ſtelleOm̄ia enī celica ſuis indulgent officijs: tu vero dei volūtati in omnibꝰ quaſi reſiſtis. Ad nutū dei cāpi floribꝰ decorātur: terra imbribꝰ fecūdatur: frondibꝰ criſpatur ſilua: in nemoribꝰ citharizat auicula: om̄ia deo obediunt: ſolus homodei voluntati reſiſtit. O monache lege qd̓ dicit̉. Melior eſt j. Reg. xv.obediētia qͣꝫ victima. Que cauſa eſt. niſi qꝛ in victimis aliena īmolatur caro: ſed in obediētia volūtas ꝓpria ⁊ caro mactatur. Eſtote ergo obediētes: vt deum placare poſſitis de