¶ Ad fratres in heremoSermo. iij. et. iiij. Fo. iiij.

¶ Sermo tertiꝰ de ſilētio. In quo ſilētij neceſſitatē: loqͣcitatis incōmoda: bn̄ loquēdi inſtructionē: et in verboſos Auguſtinꝰ ſcribit īuectiuam.Ilentiū fratres chariſſimi: inter cetera vobis inA¶¶ Mheremo ſumme neceſſariū eſt. Omne enim qd̓ nōedificat: in periculū vertitur dicentiū et audientium. Lingua eniꝫ noſtraſenſum noſtrū ſequaturet rationē: non voluntateꝫ. Non enī debemus tantū oculosclauſos ſeruare: ſed et linguas infra dētes reſeruare illeſas:Fſermo enī vanus: vane conſcientie iudex eſt. Qualis enī es:tales ſernones loqueris: talis ⁊ mens cōprobatur: ⁊ qualisfueris in factis: talis cōprobaberis in verbis. Stultus enīvalde eſt qui non prius verbum ducit ad linguā rationis qͣꝫeducat ad linguā oris. Qualis eſt hō in mente: talē verboſitas depingit in ore. Uerboſitas hominē conducit in ioculatorē: humane nature dignitatē deponit: honores ſibi rapit:inimicos infinitos acouirit. Inflāmat deniqꝫ lingue mobilitas in adoleſcentia ad iocoſa: in virili etate ad fraudulenta: ſed in ſenili ad detractoria. Reſtringēda eſt igit̉ hec parua fauilla ne in magnā vertatur flammā: ſurculus ne creſcatin ſiluā: gutta ne tumeſcat in fontē. Maius ē deniqꝫ fratreslinguā refrenare qͣꝫ capere ciuitatē: qꝛ illud inſultat exteriꝰ:ſed iſtud interius. Hic ſumunt̉ arma contra teipſum: ſed ibide alieno. Summa tamē verecūdia eſt et depreſſa deiectio:non poſſe linguā refrenare: et vile non poſſe ligare membrū.Ecce lingua egredi querit. motū perquirit. Tu vero o monache per tēperantiā ipſam refrena appone ei peſſulū rationis: circūcide eam maturitate diſcretionis. Olingua tu periculū immittis: tu luctū producis: diſcordiā ſepe ſpargis: ⁊proditionis venenū et detractionis paris: et ad infernū quitibi credūt cōducis. Omonache cognoſce linguā nequā: fuge eā: deſpice eam: ſi potes cōfunde eam. Sed volo inſtrueBre tuam linguā bene loqui. Uis bn̄ loqui? Da ei moderatummotū: precioſa enī lingua non nouit niſi verba diuina ſemꝑcōferre. Oqͣꝫ ſanctū eſt os vnde ſemper celeſtia erūpunt eloquia. O monache cōſidera te reddituꝝ rationē de omni verMat. xij. bo ocioſo: ⁊ tanto magis: qͣꝫto minus mūdo es obligatꝰ. Nōenim in foro: ſed in cella habitare debes: non familiā ſed familiarum aīas oratione paſcere debes. Non eſt igit̉ tibi neceſſe multū loqui: nec inter hoīes cōuerſari: nec mercantiaspertractare vn̄ viuas. Nā mercantiā in monacho vſurā occultam exiſtimamus. Ama igit̉ o monacheſolitudinē: fugemultitudinē: ne cōprehēdaris in verbo: ne cōfundaris in facto. Et ſi interrogatꝰ fueris: melius eſt ad ſingula reſpōdere breuiter: qͣꝫ diutius īmorando verba curioſa et ꝓlixa exS5ª tendere. Uerboſitas enī quid aliud eſt qͣꝫ ſemē qd̓ fructū nōfacit? O verboſe erubeſcē: et conſidera tuā grandē miſeriā.Matth. v. Quid enī aliud es qͣꝫ ſal infatuatū quod ad nullū valet condimentū? Uere infructiferus es: et infructiferos facis qͥ telibenter audiūt. O verboſe mēdax: qui veritatē raro dicerevoluiſti. Oeloquax cognoſce teipſum: nā loqui nunqͣꝫ erubeſcis: nec cōſideras quid: ſed qͣꝫtum dicere poſſis. Non menſuras verboꝝ ſentētias: ſed tantū vt ſatieris. O verboſe erubeſce: qꝛ omnino cognoſceris quid agis. Nā tua cōditio eſtocculta manifeſtare: nota in cōuentibꝰ p̄dicare: ſed ſi neſcisſomnias inaudita: fingis teſcire qd̓ neſcis vt libēter audiaris a cunctis. O artifex mendaciorū: o faber fabularū: legepsͣ. cxxxix quod dicit̉. Quia vir linguoſus nō dirigetur ſuꝑ terram: necdiriget̉ interra ꝓmiſſionis. O monache ⁊ tu diligēter attēIacobi. j. das. Nā qui nō refrenat linguā ſuam: huiꝰ vana eſt religio.ꝓuerb̓. x. Qui nō cuſtodit linguā ſuam monachus nō eſt: qui autē moderatur linguā ſuā prudētiſſmus eſt: veruſqꝫ monachus eſt.Pſalm̄.Eia ergo fratres mei amate ſilentiū: ponite cuſtodiam orixxxviij.veſtro. Eſtote ſolitarij: vt ſitis angelis ſociati: eſtote ruſticiEphe. ij. vt ſitis ciues ſanctoꝝ ⁊ domeſtici dei: eſtotē muti vt ſitis loquaces: loqͥmini deo vt ſitis veraces: contēplate in heremo:vt cōtemplemini aſanctis in celo: eleuate capita vt eleuemini corde: extendite brachia: vt extendamini toto corꝑe volātes ad celum: ad quod perducat nos xp̄s deus noſter. Amē.¶ Sermo quartus de prudētia. In quo vtilitatis quid afferat prudētia ex eius documentis/ ſimilitudinibus/ et exemplis: que faciunt pruden

tem: ſimplicitatē cum prudentia: fratres pati debere et cetera.ARatres chariſſimi nō ſolū ſilētiū tenere debetisSin heremo: ſed etiā prudentiam rapere feſtinare.¶ Prudētia enim vobis neceſſaria eſt: qꝛ docet qͥdfugiendū: et quid tenēdum ſit. Prudētia enī docet te vt nō ſuperbias: nec innitaris rebus tēporalibus: necmireris derebus tranſitorijs: cū ſint caduce̓: ⁊ ea que poſſides: tāqͣꝫ aliena poſſidere aduertas. Prudētia docet te: vtq̄ nō potes ꝑpetuo tenere: fructuoſe ꝑmittas abire. Prudētia docet te vt in cūctis ſemper idē ſis: tam ī proſperis qͣꝫ inaduerſis: ſicut manus que eadē eſt ⁊ cum in palmā extenditur et cū in pugnum cōſtringit̉. Ipſa te docet quō reprehenſibilis ſit nimia laudatio: et immoderata vituperatio. Illaquideꝫ adulatione: ſed iſta ſuſpecta malignitatē. Prudētiateſtimoniū veritati: nō amicitie reddit. Prudētia cū diſcretione promittit: et ꝓmiſſa accelerat: et amplius qͣꝫ promiſerat preſtat. Prudētia docet quō preſentia ordines: quō preteritorū recorderis: et quō futura prouideas. Obeatus quiprudens eſt: et felix ⁊ vere felix qui prudēs inuenit̉. Nam ſicūcta q̄ habet amittit: clamat: oīa mea mecū ſunt. Que ſuntiſta que ſunt mea: niſi iuſticia: tēperantia: fortitudo et prudētia? Obtēpera teip̄m oprudēs. Omnia enī que eripi poſſunt: bona nō eſſe putes. Cū igitur prudēs ſic in ſe contētusſit: omnia ſecū habet: in oībus ſibi ſufficiens eſt. Imprudēti vero nihil ſufficit: qꝛ in nullo cōtentus eſt: quia oīa ſine fine ſperat poſſidere: ideo omnibus eget. Eſtote igit̉ fratres Matth̓. x.mei prudētes ſicut ſerpentes ⁊ ſimplices ſicut colūbe. Duoenī ſunt que cōnexa adinuicē ſunt: vt vnū ſine altero: aut parum aut nihil omnino ꝓficiat. Simplicitas enī ſine aſtutiaſtulticia reputatur: aſtutia ſine ſimplicitate ſuperbia approObatur. Aſtutia enim ſerpētis in quattuor diuiditur partes.Prima eſt: ꝙ totius corporis venenū in gutture colligit: etSAibi prudenter docēte natura ſeruare ſtudet: vt ſi aliquandoſibi neceſſe fuerit: in promptu habeat vn̄ ſe defendere poſſitSed in hac parte ſerpēs quādoqꝫ decipitur. Muſtela enimſemper ſerpēti aduerſatur: ⁊ ante foramē cauerne ſerpentisſe ponit: et eū prouocādo tādiu vmbra caude ſue ſollerter illudit: donec ipſum egredientē agnoſcit. Tunc vero muſteladeſuper aſcendit: inſidias tendēs: vt cum ſerpētis caput viderit: capitaleꝫ vindictā ſumat de hoſte quē nunqͣꝫ diligerepotuit. Prouocatꝰ itaqꝫ ſerpens: extra cauerne foramē caputemittit: et cū nihil deorſum videat: verſo gutture reſpicit ſurſum. Sed muſtela cernēs tempus optatu dentes īprimit citra venenū: ſicqꝫ abſqꝫ periculo inimicū occidit. Heceſt enī prima ſerpentis aſtutia: in qua fratres mei mundi ſapientes notātur: quorū prudentia nō inceleſtibus ſed interrenis tota verſatur: quibꝰ diabolus in vmbra mutabiliū rerum alludit: alludēdo decipit: decipiēdo occidit. Et ne forte valeāt aſpirare in ipſis terrenis cupiditatibꝰ: ſepe eos cogit expirare. Secūda prudentia inſerpente eſt: ꝙ quādo inaquā deſcēdere cupit: venenū reponit in loco tutiſſimo: ſedrecedēs ab aquis iterum reſumit venenū. Hec enī veſtigiaſerpentis multi ſequūtur: qui poſt abrenūciationē mūdanecōuerſationis: poſt habitū ſancte religionis: poſt iuramen­ ij. Pet̄. ij.tum ſancte profeſſionis: poſt agnitionē ſancte veritatis: reuertūtur ad venenū praue cōſuetudinis: quibꝰ melius eſſetveritatē nō agnouiſſe: qͣꝫ poſt agnitionē retrorſum abire Inhoc enī vno fratres imitari debemus ſerpentē: qꝛ venenumdeponit: ſed non qꝛ iterum venenū reſumit. Tertia prudentia ſerpētis eſt: ꝙ veterem pellē per ſingulos annos exueredidicit quā depoſiturus anguſtū foramē inqͥrit: per qd̓ tranſiens cum dolore pellē derelinquit: ſciens qꝛ pelle depoſitapulchrior apparebit. Per hoc enī fratres mei datur intelligi: vt et nos pellē vitiorū deponamus: ⁊ per foramē ſtigmatum chriſti tranſeamꝰ: ⁊ tūc pulchriores apparebimꝰ. Per Luce. xix.hoc foramē diues ille zacheus intrauit: quādo omnia bonaſua pauperibꝰ erogauit. In hoc foramine maria illa mere? Luce. vij.trix in domo ſimonis: meretricis habitum depoſuit: et plorans ad pedes ſaluatoris: veſtem ſibi īnouauit. Quarta ſerpentis natura eſt: ꝙ dūledi queritur in capite: vt vitam conſeruet totū corpus ad percuſſioneꝫ exponit: qꝛ licet corpuspercutiat̉: ſi caput illeſum ſeruare poterit: dāna tamē mora iiij