30

T. LIVII [U. C. 55 2 . A. C. 200 .]

licet, sicut vos Naupacti legibus vestris per magistra-tus a vobis creatos concilium habetis, socium hostem-que libere, quem velitis, lecturi, pacem ac bellum arbi-trio habituri vestro; sic Siculorum civitatibus, Syra-cusas aut Messanam, aut Lilybaeum indicitur conci-lium. Praetor Romanus conventus agit: eo imperioevocati conveniunt: excelso in suggestu superba iurareddentem, stipatum lictoribus vident; virgae tergo,secures cervicibus imminent: et quotannis alium atquealium dominum sortiuntur. Nec id mirari debent,aut possunt, quum Italiae urbes Rhegium, Tarentum,Capuam, ne finitimas nominem, quarum ruinis creviturbs Romana, eidem subiectas videant imperio. Ca-pua quidem, sepulcrum ac monumentum Campani po-puli, elato et extorri eiecto ipso populo, superest; urbstrunca, sine senatu, sine plebe, sine magistratibus,prodigium ; relicta crudelius habitanda, quam si deletaforet. Furor est, si alienigenae homines, plus linguaet moribus et legibus, quam maris terrarumque spa-tio, discreti, haec tenuerint, sperare, quicquam eodemstatu mansurum. Philippi regnum officere aliquidvidetur libertati vestrae: qui, quum merito vestro vo-bis infestus esset, et nihil a vobis ultra, quam pacem,petiit, fidemque hodie pacis pactae desiderat? Assue-facite his terris legiones externas, et iugum accipite:sero ac nequicquam, quum dominum Romanum habe-bitis, socium Philippum quaeretis. Aetolos, Acarna-nas, Macedonas, eiusdem linguae homines, leves adtempus ortae causae disiungunl coniunguntque: cumalienigenis, cum barbaris aeternum omnibus Graecisbellum est, erilque. Natura enim, quae perpetua est,non mutabilibus in diem causis, hostes sunt. Sed, un-de coepit oratio mea, ibi desinet. Hoc eodem locoiidem homines de eiusdem Philippi pace triennio antedecrevistis, iisdem improbantibus eam pacem Roma-nis, qui nunc pactam et compositam turbare volunt.