HET ANHOLTER PANDSCHAP 1562— 1612. 27

quijt hedde kunnen worden, wanneer u Edh. dieselve nicht en heddewillen hebben" 1).

Blijkbaar zijn deze Soldaten dus verscheidene weken aanwezig ge-weest. Spaansche ruiters voerden 00k vijandelijkheden uit tegenZutphen, omdat men hen daar niet opnam wegens gebrek aan kwartier,dat reeds door de troepen van Arenberg in beslag was genomen.Zoo ging het meer. En niet eerder dan nadat hij van hun baldadighedenen van de moeilijkheden in zake de soldij vernomen had, liet Dietrichden drost weten, dat hij hen eigenlijk nooit had willen hebben. Onzijdigin den oorlog, die nu uitbrak, kon hij echter niet blijven 2). De Spaan-sche overheid van Gelre, door Alva zelf goed ingelicht, beval hemzieh op aile gebeurlijkheden voorbereid te houden, den Geuzen geenvoet te geven en met den nieuwen Stadhouder, Gilles van Barlaymontgoede correspondentie te houden 3).

Zes weken later is hetgeen dreigde werkelijkheid geworden. Hetjaar 1572 is voor het geheele land veelbewogen geweest. Overal in deNederlanden zocht men vasten voet tegen den invoerder van dentienden penning te verkrijgen, al was het krijgsplan door de nog onver-wachte inneming van Den Briel door de uit Engeland weggezondenWatergeuzen verward geworden. In Mei nam Lodewijk van NassauBergen in Henegouwen en Alva, die terecht vermoedde, dat dit hetvoorspel was van het optreden van een Fransch leger, bleef in hetZuiden, het gevaar in het Noorden althans minder groot achtende.Hierdoor hadden in Holland en Zeeland intusschen veel meer stedengelegenheid om af te vallen en zieh zelfs tegen hem te versterken.In Friesland heroverde Caspar de Robles ze spoedig weer. „Terwijlde Grave van der Marck dus doende was in Holland en de stedenderselver vast innam in den name van den Prince van Orangien: sois ooek Willem Grave van den Berge, de swager van den Prince vanOrangien, eenen hoop voix bij den anderen vergadert hebbende in 'tGraafschap van Zutphen gevallen, en heeft aldaer verscheiden stedeningenomen, want hij deselve steden van krijgsvolk onversien vant,also heeft hij aldaer ingekregen de steden van Zutphen, Deutecum enDoesburch" 4). Daarbenevens 00k Breedevoort.

Uit Dillenburg regelde Willem, by der gratien Gods Printze van

1) 8 Dec. 1567, orig., Kriegsakten no. 256, Bd. I, F. S.-S. Arch.

2) Van een vermeende bezetting van Breedevoort door de Geuzen is nog sprake ineen brief van den Stadhouder aan den drost, 20 Dec. 1570, omgekeerd 24 Dec. 1570;van een dreigenden inval der Geuzen in 1571, waartegen de drost 15 (!) man mag aan-werven, brieven van 25, 26 Apr., 2 Mei 1571, alles in de Corr. v. h. Hof met het Kwartiervan Zutphen, nos. 3953, 3954, 4015, 4017, 4025, R. A. Arnhem. Alva verzoekt Dietrichals pandheer om 00k zijn deel in de bede ter bestrijding van de oorlogskosten bij te dragen,19 Dec. 1571, Corr. de Gueldre et de Zutphen, XIII, f. 252, R. A. Brüssel. Wanneer tegen-standers van de Spanjaarden heul zoeken onder de pandheerlijkheid, Staat Dietrich niettoe, dat men, door hen gevangen te nemen, zijn souvereine rechten schendt, 6, 10 Mrt.1572, enz., Corr. v. h. Hof met het Kwartier van Zutphen, nos. 4301, 4308, enz., R. A.Arnhem.

3) Bijlage III.

4) Bor, 6de Bk, blz. 381.