Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nico. de lyraGlo. ordi.Iohannis Ca. II

a I nō audentes ſibi reſiſtere qꝛ viderūt diuinūquid in facie eius irradiare.tuę comedit me. Reſpōderūt era go iudęi: ⁊ dixerūt ei: Qd̓ ſignū boſtēdis nobis qꝛ hęc facis? Rn̄-a nō imperat ſed quaſi diceret vos ſoluetis.bdit ieſus ⁊ dixit eis: Soluite tē r§ .ſ. in virtuite trinitatis.a Iegovt deus cū patre.plū hoc: ⁊ ī tribꝰ diebꝰ excitābo il dgͣ lud. Dixerūt gͦ iudęi: Quadragie ta ⁊ ſex ānis ędificatū ē tēplū hͦ:⁊ tu ī tribꝰ diebꝰ excitabis illud?Ille aūt dicebat de tēplo corꝑisſui. Cū gͦ reſurrexiſſet a mortuis srecordati ſunt diſcipuli eius qꝛa §coꝰ ſuū morte ſoluēdū ⁊ a ſe ſuſcitādunb ꝓxarū qͥ dixerūt xp̄m tertia die reſurrectuꝝhoc dicebat: ⁊ crediderūt ſcriptu hI hunc .ſ. ſoluite tēplū hoc.trę et ſermoni quē dixit ieſus. Cūaūt eſſet hieroſolymis in paſca īdie feſto: multi crediderūt in no­ 1

Qd̓ ſignū oſtē. Quia ſignū querūt quareſolita comertia de tēplo eijcit; ⁊ ait: Soluite: qͣſi: Quia hoc tēplū ſignificat tēplū corporis inquo nulla ē macula: ⁊ merito hoc figurale ꝑulgo: qͥ illud ad hoībꝰ morte ſolutū diuina potētia ſuſcitare queo.b. Soluite te. Qd̓ deꝓprio corꝑe qd̓ ē tēplūdei dicit ieſus: Excitabo illd̓ ⁊cͣ. Iudei nō ītellexerūt. Licet ignorātes diuinitꝰ rn̄dent.dicētes: Quadragītaſex ānis edificatū ⁊cͣ.qꝛ nō cōuenit lapidi: ſꝫhomini ſuſcitatio. Nālxvj. diebꝰ corpus xp̄ivt cuiuſlibet hoīs ī vitre mr̄is organizat̉: ſꝫdeſtructum a iudeis amorte die tertio ſuſcitatur. Qd̓ etiā dictumnec apl̓i ītellexer̄t: donec die tertio ſuſcitatꝰeis apꝑuit. ſꝫ qd̓ ītelligere n̄ poterāt: patiēt̓tolerabant qͦuſqꝫ ſpūſctō reuelāte reſurrexiſſe eū viderūt. Un̄ exemplū accipimꝰ vt qd̓ītelligimꝰ ſuperbiēdone amittamꝰ: qd̓qꝫ intelligere ſubito nō valemꝰ: vilipēdentes nedeſpiciamꝰ: ſed humiliter expectemꝰ orantesac exercētes mētes nr̄as donec intelligamus.Nā is ſermonū dei ⁊ ꝓph̓arū mos eſt vt q̄ vident̉ ī eis nobis aꝑta: clauſa latēt ne cito ītellecta iactātiā generarēt: ⁊ exercitio acqͥſita corrigēdo delectarēt. Nā carnali ſenſui claudūt̉:ſpūaliter aūt laborāti et diligenter attendentidant̉: vt ne margarite ꝓijciēde ſint ante porcos ne cōculcēt̉. c. Dixerūt gͦ. Carnales carnaliter ſapiebāt: ille ſpūaliter loq̄bat̉: qd̓ euāgeliſta nob̓ aperi. tille āt dicebat d̓ tē. cor. ſui.d Quadraginta ⁊cͣ. Anatole grece oriens.dyſme occidēs. arctos ſeptētrio. meſēbria meridięs. Prime lr̄e hoꝝ. iiij. noīm .i. alpha: delta. Itē alpha: mi: ꝯtinēt̉ ī noīe adā qͥ ē orb̓ terrarū. ⁊ alpha ſignificat vnū: delta. iiij. Itē alpha: vnuꝫ mi. xl. ⁊ ſunt ſimul .xlvj. e. Edificatū ē. Augꝰ. Edificatio ſalomonis. vij. ānisꝑfecta ē: reedificatio ſb̓ corobabel īpediētibꝰtnimicis. xlvj. ānis. Hic nūerꝰ ꝯuenit ꝑfectiōidn̄ici corꝑiſ: qꝛ vt dicūt phyſici: tot diebꝰ formahūani corꝑis ꝑficit̉. Hic nūerꝰ ī lr̄is ade īuenitur cuiꝰ nomē ex qͣttuor pͥmis lr̄is climatū cōſtat: q̄ lr̄e ſignificāt adā diſꝑſuꝫ ꝑ qͣttuor ꝑtesmūdi ī filijs ſuis. Hoc nūero corpꝰ xp̄i qd̓ ē exadā: d̓ qͦ d̓r: Soluite tēplū hͦ: ſic̄ ⁊ illi d̓r: Terraes ⁊ ī terrā ibis. ī vtero mr̄is edificat̉: vt ſignificet illū adā qͥ diſꝑſus erat: colligēdū eſſe deillis qͣttuor ꝑtibꝰ ī vnū corpus xp̄i qd̓ ē eccl̓ia.vn̄ d̓r electos eſſe cōgregādos a qͣttuor ventis.f Cū aūt. Cōuentꝰ adibat vt ꝟbis ⁊ ſignispl̓es ꝯuerteret: ⁊ qꝛ aliqͥ ſolis ſignis moti credebāt ī eū: vere qͥdē ſꝫ tn̄ ita vt poſſent poſtea īpaſſiōe eiꝰ ſcādalizari: ⁊ qꝛ nōdū erāt renati exaqͣ ⁊ ſpū nō erāt digni qͥbꝰ ſe crederet ieſus etfamiliariter cohabitaret. Sciebat enī qͥd eſſetī illis: meliꝰ qͣꝫ ip̄e hō de ſe. Hec fides ꝯuenitcathecuminis qͥ credūt ī eū: ſꝫ qꝛ nō ſūt renatinō credit̉ eis cōmunio corꝑis ⁊ ſāguinis xp̄i:de talibus erat nicodemꝰ qͥ credēs dicit euꝫ adeo veniſſe ꝓpter ſigna q̄ viderat: ſꝫ nōdū renatus erat: ⁊ iō nocte venit: nō die: qꝛ nōdumilluminatus celeſti lumine.S Erat

nitati cōiūctū: ⁊ iō ex oculis quidā fulgor exibat virtute diuīa eos deterrēsita ꝙ reſiſtere nō audebāt: ſicut ī paſſione vox illa q̄ erat diuinitatis quodāmodo inſtrumētū ꝓſtrauit magnā multitudinē armatorū. Solet etiā queriab aliqͥbꝰ quō fecit flagellū de funiculis: qꝛ nō vēdebant̉ ibi funiculi: ſed ſolum illa q̄ debebāt in templo offerri. Et dicūt aliqͥ ꝙ ipſe chriſtus vtebaturfuniculo ꝓ cingulo: ⁊ illū funiculū accepit de qͦ eratp̄cinctꝰ: ⁊ ip̄m duplicādo fecit qͣſi flagellū: ⁊ qͣꝫuis hͦnō habeat̉ exp̄ſſe in textu: tn̄ ꝓbabiliter pōt credi: qꝛnō oīa ſcripta ſūt: vt d̓r in fine huiꝰ euāgelij.a Rn̄derūt gͦ. hic ponit̉ ſue refurrectionis p̄nūciatio: qꝛ occaſione huiꝰ facti petierūt ab eo ſignū ip̄i iudei. dicētes: b Qd̓ ſignū oſtēdis nobis qꝛ hͨ facis? Ꝙͣuis enī factū eſſet bonū de ſe: tn̄ nō ꝑtinebatad quēlibet hoc facere: ſꝫ ſolū ad eū qͥ haberet auctoritatē corrigēdi exceſſus ſacerdotū qd̓ nō ꝯueniebatalicui de cōi ppl̓o. cū ſacerdotes eſſent in illo ppl̓o ſuperiores: ſed ꝓphete mittebant̉ ad hoc ſpāliter a deo⁊ ideo petierūt ſignū miſſiōis ſue: ⁊ ipſe dedit eis ſignū ptātis diuine in ſuſcitatione ſui corꝑis ꝓpria virtute. ⁊ hoc eſt qd̓ d̓r: c. Rn̄dit ieſus ⁊ dixit eis. ſoluite tēplū hoc. Nō eſt ꝟbū inductiuū ad hoc faciendū: cū fuerit ſimpliciter malū ex ꝑte iudeoꝝ. ad malū aūt xp̄s nō poterat inducere: ſed eſt verbū denunciatiuū eiꝰ qd̓ erat ꝑ ip̄os fiendū. q. d. Soluite templū hoc .i. ſoluetis: qꝛ in paſſiōe xp̄i anima fuit ſoluta a corꝑe: ⁊ ſanguis a carne: ⁊ cōtinuitas mēbroruꝫin cōfixione clauorū ⁊ lācee. d. Et in tribꝰ diebꝰ.excitabo illud. Nō dicit poſt tres dies: qꝛ xp̄s nō fuit mortuꝰ tribꝰ diebus cōplete. e Dixerūt gͦ. Hicponit̉ ſue p̄nūciatiōis interp̄tatio. Et diuidit̉ ī duo:qꝛ primo ponit̉ interp̄tatio iudeoꝝ falſa. ſcd̓o interp̄tatio euāgeliſte. ibi: Ille aūt. Circa primū ſciendū ꝙiudei petierant a xp̄o ſignū nō ad credendū ⁊ venerandū: ſed magis ad deridēdū ⁊ īpugnādū: qd̓ ptꝫex hoc ꝙ ſtatim impugnauerūt dictū ſuū: ⁊ iō nō fuerūt digni vt p̄diceret eis reſurrectionem corꝑis ſuimanifeſte: ſed occulte vocās corpus ſuū templū: ⁊ iō voluerūt arguere dictūſuū ꝑ materiale tēplū: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit̉: Dixerūt gͦ iudei .xlvj. annis edificatū eſt tēplū hoc: ⁊ tu ī tribꝰ diebꝰ excitabis illud. h.dicūt deridēdo: quaſieſſet ei impoſſibile. multo plus deriſiſſent ſi retionē corꝑis ſui p̄dixiſſetmanifeſte: qꝛ difficiliꝰ ē reſuſcitare mortuū qͣꝫ edificare tale tēplū. Sciēdū etiam ꝙ nō loquūt̉ hic de tēplo facto ꝑ ſalomonē: qꝛ illud fuit edificatū ī ſeptēannis: vt hr̄. iij. Reg. vj. Et p̄terea qꝛ fuit ꝑ nabuchodonoſor deſtructū. iiReg. vlti. ſed loquunt̉ de tēplo reedificato poſt captiuitatē babylonicā. Uprimo enī anno cyri regis ꝑſarū ī quo data eſt ppl̓o licētia redeūdi ⁊ tēplumreedificādi vſqꝫ ad ſextū annū darij ſub qͦ cōſūmatū ē illud tēplū: fluxerūt.xlvj. anni: qꝛ iudei īpediebāt̉ a nationibꝰ ī circūitu eoꝝ exiſtētibꝰ in edificatione tēpli. Iſte numerꝰ pꝫ ꝑ hoc ꝙ cyrus regnauit. xxx. annis. cābyſes filiꝰeiꝰ poſt eū. x. qꝛ nō cōputat̉ tēpus qͦ regnauit cū patre: poſt eū regnaueruntſucceſſiue duo magi: ſꝫ tēpus eoꝝ dimittit̉: qꝛ regnauerūt tm̄ ſeptē mēſibusqͥbus ſucceſſit Dariꝰ: in cuiꝰ ſexto anno cōſūmatū eſt tēpli opus: ⁊ iō de iſtotēplo loquebant̉: qꝛ illud ſtabat ī eoꝝ p̄ſentia: ⁊ illud oſtēdebat̉: vt ptꝫ ī lr̄a.hec aūt. xlvj. ānorū acceptio accipit̉ ẜm expoſitores latinos ⁊ grecos: ẜm hebreos oꝑtet aliter accipere: ſicut dixi in prīcipio libri Eſdre ⁊. .ix. ca. Daū. Tn̄de verificatione huiꝰ dicti: quadraginta ⁊ ſex annis edificatū eſt tēplū hoc:nō eſt multū curādū: qꝛ nō eſt verbū chriſti: nec euāgeliſte niſi tm̄ referēdo:ſed eſt verbū iudeoꝝ deridēdo xp̄m. vt dictum eſt: ꝯtra quē multa falſa dixerūt: vt. jͣ. refert euāgeliſta. f Ille aūt. Hic ponit̉ interp̄tatio vera: qꝛ loquebat de corpore ſuo noīe tēpli: qꝛ humanitas xp̄i erat ſpūale habitaculū ipiꝰdei: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit euāgeliſta: Ille aūt dicebat de tēplo corporis ſui. Hācaūt interp̄tationē nō cognouerūt tūc apl̓i: qd̓ ptꝫ ex hoc ꝙ poſtea. Petrusaudiens ab eo eius paſſionē futurā voluit eā impedire: Matth̓. xvj. ſed poſtreſurrectionē chriſti hanc intellexerūt īterp̄tationē: quādo aperuit illis ſenſum vt intelligerent ſcripturas Luce vl. ⁊ hoc eſt quod dicit:g Cuꝫ ergo reſurrexiſſet a mortuis recordati ⁊cͣ .ſ. intelligendo de corporeſuo. h Et crediderūt ſcripture .ſ. ꝓphetarū loquētiū de chriſti reſurrectione futura tertia die: Oſee. vj. Uiuificabit nos poſt duos dies: ⁊ in die tertiaſuſcitabit nos. hoc dixit ꝓpheta: qꝛ reſurrectio xp̄i fuit cauſa reſurrectionisnoſtre. ⁊ Ione. ij. d̓r: qꝛ Ionas fuit tribus diebꝰ ⁊ tribꝰ noctibus in ventreceti in figura ipſius chriſti. i Et ſermoni quē dixit ieſus. quia tunc perceperunt impletionē verbi illius. k Cum autem eſſet. Hic vltimo poniturfructus denūciationis et p̄dicationis chriſti: qꝛ chriſtus exiſtens hierofolymis in feſto paſcali ppl̓m docuit ⁊ multa miracula fecit ad cōfirmationē ſuedoctrine: ex quibus multi fuerūt moti ad credendū. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit̉: Cumautē eſſet hieroſolymis in paſca in die feſto. Non accipit̉ hic dies ꝓ vna dienaturali vel artificiale tantū: ſed pro toto tēpore ſolennitatis paſce que durabat per ſeptē dies cōtinuos. Multi crediderūt in nomine eius. credētes ꝙ ipſe eſſet vere chriſtus.Uidētes

S

E

Mac 16 aMar. 8. d

Turuc.a

1. Re. 6. d

1Gen̄. 3.dẜm aliamlittera m.