Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi.Nico. de lyraVologus

5. i. virginitas appareat.noua oīa q̨̄ a xp̄o inſtitunnt̉ ap­ apareāt. Hoc aūt euāgeliū ſcripſitin aſia: poſtea qͣꝫ in pathmos in­ cſula apocalypſim ſcpͥſerat: vt cui din prīcipio canonis incorruptibile pͥncipiū p̄notat̉ ī geneſi: ei etiā eincorruptibil̓ finis virgineꝫ in fapocalypſi redderet̉: dicēte xp̄o. sa Ego ſuꝫ alpha o. Et hic ē iohā hnes: ſciēs ſuꝑueniſſe diē receſſus ſui: ꝯuocatꝭ diſcipulis ſuis in iepheſo: ml̓ta ſignoꝝ exꝑimētakpromens xp̄m deſcēdēs in defoſſum ſepulturę ſuę locū: facta ora­ o§ angelos.tione poſitꝰ eſt ad pr̄es ſuos: tamextraneꝰ a dolore mortꝭ qͣꝫ a corruptione carnis īuenit̉ alienus.An̄ poſt oēs euangeliū ſcripſit: q virgini debebat̉. Quoꝝ tn̄ vel sſcriptoꝝ tꝑis diſpoſitio vl̓ libro ordinatio: ideo a nobis ſin­ xI per ſingl̓a. vl̓ vt neſciētibꝰ deſideriū videt̉gula expōit̉: vt ſciēdi deſideriocollato q̨̄rentibꝰ fructꝰ laboris: P deo magiſterij doctrīa ſeruet̉. Finit prologus.

Glo. ordi.Ilegem ꝯiugij intelligere: ante aduētū chriſti fere ab oībꝰ cuſtodiebat̉. qꝛ tūc dicebat̉: Creſcite ml̓tiplicamini: ſterilesque pariebāt: magno opprobrio cuſtodiebant̉. Sed veniente xp̄o: in qͥbuſdā cepit vinū illud deficere: aliud vinūſcꝫ virginitatꝭ creſcere: ſicut in maria: iohāne: ſtephano: et inpluribꝰ alijs. Ideo aūt d̓r vinū ꝯiugale ipſa lex ꝯiugij: qꝛ ſicut vinū inebriat hoīem: et a ſtatu ſue mētis alienat:ſic lex cōiugij alienat hoīem ab hisdei ſunt: ſollicitū facit circa mundanas res qͥbꝰ ſe ꝯiugē prolē nutrire queat. Caſtitas vero d̓r vinumſpūale: qꝛ qd̓ iſtud facit ſecl̓o: illud facit deo: qꝛ facit poſtponere mūdana:et celeſtibꝰ inhiare. Et poſuit vtdemōſtraret: vbi dn̄s eſt inuitatꝰ .i.in mētibꝰ illoꝝ ad quos inuitatus venit vinū nuptiaꝝ .i. veteris ꝯſuetudinis debet deficere: veteribꝰ immutatis .i. dimiſſis oīa appareāt noua quea xp̄o nouo hoīe ꝯſtituunt̉. a Ehic ioh̓es. Iohānes interp̄tat̉ gratiadei ſiue in eſt gr̄a: vel cui donatū ē.Cui autē theologoꝝ donatum eſt itaabſcōdita ſummi boni myſteria penetrare: ſic hūanis mētibꝰ intimare. Finit expoſitio prologi.I IncipitNico. de lyraa Noua oīa a xp̄o inſtituunt̉ .i. reparant̉: Appareant. b Hoc autē.Hic ꝯn̄r oſtēdit̉ tp̄s locꝰ in ioh̓esſcripſit iſtud euangeliū. Locꝰ eſt aſiaminor in metropolis eſt epheſus. inqua plurimū iohānes fuit ꝯuerſatuſ. hoc eſt qd̓ d̓r: Hoc aūt euāgeliū ſcripſit in aſia: qꝛ de rogatꝰ fuit ab aſieep̄is rōne p̄dicta. Tēpꝰ āt deſcriptiōithuiꝰ euāgelij fuit poſtqͣꝫ ioh̓es redierat de relegatione exilij vbi Apocalypſim ſcripſerat ī inſula d̓r pathmos. hoc eſt quod d̓r: c Poſtea qͣꝫ inpathmos inſula apocalypſim ſcripſerat. Sed qꝛ poſſet aliqͥs q̄rere quare liber apocalypſis ponit̉ vltimꝰ in canone: fuerit deſcriptꝰ ante illud euangeliū. Ideo ad rn̄detHiero. dicēs: hoc factū eſt vt finis canonice ſcripture pͥncipio rn̄deret: qꝛ ſcriptura canonica incipit a pͥncipio incorruptibili. d̓r: In prīcipio creauit deꝰ ⁊c̄. Et ideo ꝯueniens fuit finis ipſius incorruptibilis virgineꝫ deſcriberet̉. Un̄ liber Apocalypſis in finali beatitudine terminat̉ cōſiſtitin reductiōe creature ad ip̄m: ſicut creationeꝫ egreditur abipſo. de qua creatiōe agit̉ in canōis pͥncipio. hoc eſt qd̓ d̓r:d Ut cui in pͥncipio canonis ⁊cͣ .i. ipſi deo a creatura egreditur. e Ei etiā incorruptibil̓ finis virginē .i. iohānē.In apocalypſi redderet̉. qꝛ ibi deſcribit̉ finis creature ſicut pͥncipiū. ꝓpter qd̓ ſubdit̉:alpha o. Apocʸ. vltꝭ. Alpha enī eſt pͥma lr̄a greci alphabeDicēte xp̄o: Ego ſumti: O vero vltīa: hoc deſignat̉ ip̄e xp̄s ē pͥncipiū finisſacre ſcpͥture: ac etiā totiꝰ ſcpͥture vere: qꝛ ē ꝟitas pͥma: a quaoīs alia ꝟitas deriuat̉. h Hic eſt io. Hic ꝯn̄r deſcribit̉ ipſiꝰiohānis felix obitus quod on̄dit̉ de duobꝰ. Primo qꝛ ex diuina reuelatione p̄ſciuit ſe vocatū ad celeſte regnū. hoc eſtqd̓ d̓r: Hic ē iohānes ſciens ſuꝑueniſſe diē receſſus ſui demundo. i Cōuocatis diſcipulis ſuis in epheſo. erat metropolis illiꝰ terre. k Per multa ſignoꝝ experimenta. qꝛſenſibiliter viderat multa miracula virtute xp̄i facta.l Promens xp̄m. qꝛ talia ſunt diuinitatꝭ xp̄i oſtēſiua. Secūdo qꝛ ſpeciali modo obijt: ſentiēs dolorē mortis. eſtqd̓ d̓r: m Deſcēdens. ꝓpria volūtate. n In defoſſuꝫſue ſepulture locū. vt hr̄ in legēda ſua. o Facta orōne poſitus eſt ad pr̄es ſuos .i. ad ſctōs pr̄es veterꝭ teſtamēti: iamerāt in gl̓ia celeſti. p Tam extraneꝰ a dolore mortꝭ. dicit a morte: qꝛ mortuꝰ fuit ſeparationē aīe a corꝑe: qꝛ qͥlibet debitor ē mortꝭ ex pͥmi parētis trāſgreſſiōe: ẜm dr̄ Deb̓.ix. Statutū ē hoībꝰ ſemel mori: ſꝫ dolorē mortꝭ ſenſit exuilegio ſpeciali in ſignū integritatꝭ ꝟginalis. ꝓpter qd̓ ſubditur: Ꝙͣ a

tur: Ꝙa corruptiōe ſubdit̉ alienꝰ. q An̄ poſt oēs. Poſitacōmēdatiōe ioh̓is. hic Hiero. on̄dit ordine ſue deſcriptiōis: qꝛvltimꝰ int̓ euāgeliſtas ſcripſit euāgeliū: decebat ꝟginē: qꝛtaciturnitas verecūdia debēt eſſe annexe ꝟginitati. hoc ēqd̓ d̓r: Tn̄ poſt oēs euāgeliū ſcripſit hoc debebat̉ virgini ratione p̄dicta. r Quoꝝ tn̄. Hic pōitHiero. ſuā excuſationē a diligēti ꝑtractatiōe ordīs euāgeliſtarū euāgelio dicens: illa in generali tm̄ modotetigit triplici de. Primo qꝛ hoc in generali tangit̉: excitat̉ deſiderium in legētibꝰ ad ꝑfectiꝰ cognoſcēdū.Scd̓o ex tali deſiderio homo laboratad ꝑfectiorē cognitionē q̄rendā: tal̓labor eſt ei meritoriꝰ. Tertio qꝛ hocdoctrina magiſterij ipſi deo reſeruat̉: veritatē reuelat q̄rentibꝰ taliter: ethoc eſt qd̓ d̓r: Quoꝝ tn̄ .i. euāgelioꝝ.s Uel ſcriptoꝝ .i. euāgeliſtarum.t Tꝑis diſpoſitio. in quo tꝑe qͥlibeteoꝝ ſcripſit. v Libroꝝ ordinatio:id eſt quare euangeliū Matthei ſit. Marci ſecūdū: ſic de alijs.Ideo a nobis ſingula exponit̉ vt ſciendi deſiderio collato. ī fidelibꝰ iſta legētibꝰ. y Et q̄rētibꝰ. hoꝝꝑfectā cognitionē. 3Fructꝰ lab. d̓o ma. do. ſer. qꝛ paratꝰ eſt reuelareveritatē fideliter inqͥrētibus ip̄am.Finit expoſitio prologi. Poſtilla fratrꝭ Nicolai delyra ſuꝑ Iohanneꝫ euangeliſtam incipit.Ca. IA pͥncipio erat verbum. Scd̓m ptꝫex predictꝭ intentiobeati Iohānis eſtdiuinitateꝫ dn̄i nr̄iieſu chriſti pͥncipaliter declarare: adextinguendū hereſim hebionitarumextūc inſurgenteꝫ:qui dicūt chriſtumurū hoīem: ꝯn̄s ante mariā nullo modo fuiſſe. Et in euāgelio ſic ꝓcedit: qꝛ pͥmo diuinita xp̄i rōnē qͣꝫtū poſſibile eſt ꝓbat. ſcd̓o ip̄am miracula abipſo facta manifeſtat in pͥncipio ſequentis ca. ibi: Tertia die.Prima in duas. qꝛ pͥmo diuinitatē xp̄i on̄dit. ſcd̓o declaratliter hoc ſibi innotuit. ibi: Et vidimꝰ. Prima ī duas: qꝛ pͥmodeclarat ipſiꝰ filij dei eternā generatione. ſcd̓o tꝑalē ipſius incarnationē. ibi: Fuit. Prima in duas: qꝛ pͥmo determinatde ipſo filio dei qͣꝫtū ad eiꝰ eſſe ſeu generari. ſcd̓o qͣꝫtū ad eiusoꝑari. ibi: Om̄ia ip̄m. Circa pͥmū qͣttuor declarat. pͥmuꝫ eſtfilij a pr̄e eternā generationē. ſcd̓m eſt ipſoꝝ ꝑſonalē diſtinctio. ibi: Et verbū erat apud deū. tertiū eſt pr̄is filij ꝯſubſtantialitatē. ibi: Et deꝰ erat verbū. quartū eſt ipſoꝝ coeternitatē.ibi: Hoc erat in pͥncipio apud deū. Ad euidentiā iſtoꝝ cōſiderandū beatꝰ ioh̓es in declaratione iſtoꝝ vtit̉ noīe verbi: qd̓ inuenit̉ niſi in creatura intellectuali: eſt ad imagineꝫ deifacta. ideo efficaciꝰ ducit in cognitionem creatoris qͣꝫ ceterecreature. Et ad intellectū dicēdoꝝ aliqͣ ſunt hic p̄mittenda.primū eſt qualit̓ verbū in nob̓ inuenit̉. ſcd̓m qualit̓ in deo ponit̉. tertiū qualit̓ ꝓprietas filiatiōis in ꝟbo diuīo reꝑit̉: qꝛ beatus Ioh̓es loquit̉ de filio dei ſub noīe verbi. Circa pͥmū ſciendū vox ſignificatiua d̓r verbū: ſed eſt tm̄ modo large etdenoīatiue: inqͣꝫtū ſignificat interioris mētis cōceptum: ſicutvrina d̓r ſana inqͣꝫtū eſt ſanitatis indicatiua. ſicut ꝓprie d̓rſanitas quod vrinā deſignat̉: ita illud ꝓprie d̓r verbū quod vocē ſignificat̉. hoc autem eſt interior mētis ꝯceptus: ẜmdicit ph̓s. j. Periarmenias. Uoces ſunt note .i. ſigna eaꝝ paſſionū ſunt in aīa: ꝯceptus mētis interior etiā anteqͣꝫ pervocē deſignet̉ ꝓprie verbū d̓r. hoc eſt quod dicit Augꝰ. xv.de trinitate. Quiſqͥs pōt intelligere verbū ſolū anteqͣꝫ ſonet: verū etiā anteqͣꝫ ſonoꝝ eius imagines cogitatiōe inuoluātur: pōt videre aliquā illiꝰ verbi ſil̓itudinē. de quo dictuꝫ eſt:In pͥncipio erat verbū. Aduertendū tn̄ in nobis eſt duplexinterior

Apoc̄ 1.d

3