Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi.Matthei Ca.XXV Nico. de lyra

a uicem: ſicut paſtor ſegregat oues a§a malis. I cōfirmabit ī beatitudine bonos.ab hedis. Et ſtatuet oues qui­ bdem a dextris: hedos autē a ſiniI in miſeria eterna. I regū. Fad beatituſtris. Tunc dicet rex his qui a de dlinem ꝑtinēt. a Fmuitat ad regnum non expellit ad penam.cxtris eius erunt. Uenite benedicti patris mei: poſſidete paratuꝫ ꝙvobis regnū a conſtitutionē mūdi. Efuriui enim ⁊ dediſtis mihimāducare. Sitiui: ⁊ dediſtis mihi bibere. Hoſpes eram: et colletiſtis me. Nudus: et cooperui-ſtis me. Infirmꝰ: ⁊ viſitaſtis meIn carcere erā: ⁊ veniſtis ad me.d Tunc reſpondebunt ei iuſti dicētes: Domine quando vidimuste eſurientem: et pauimus: ſitientem: ⁊ dedimus tibi potū? Quādo autem te vidimus hoſpitemet collegimus te? Aut nudum etcooperuimus te? Aut quando tevidimus infirmū: aut in carcere:⁊ venimus ad te? Et reſpondēsrex dicet illis: Amen dico vobis.Finnuit ſe nō dixiſſe generaliter d̓ oībus paupe-bꝰ: ſed de his qui pauperes ſunt ſpiritu.e Ꝙͣdiu feciſtis vni de his fratriI mihi capiti in mēbrisbus meis minimis mihi feciſtis.a §a ſiniſtris ſunt qui ſiniſtra .i. p̄ſentia qͣꝫdiu virunt ardenter amaueruntTunc dicet et his qui a ſiniſtrisa ſvt tollat̉impius ne vi. g. dei. b § qꝛ viſi ſūteſſecumum ꝑmixti ſūt bonis mali.erunt. Diſcedite a me̓ maledictifiet ei ſine miſcd̓ia q̄ nō fecit miſcd̓iaꝫ.a §iudiciꝰ a cōſtitutiōe mūdi: vt bonis regnū.b F p̄ordiin ignēm ęternum qui paratuseſt diabolo ⁊ angelis eius. Eſuriui enī et non dediſtis mihi man-ducare: ſitiui: et non dediſti mihipotum: hoſpes eram: et nō collegiſtis me. Nudus: ⁊ nō cooperuiſtis me. Infirmꝰ et ī carcere: ⁊ nōviſitaſtis me. Tūc reſpōdebūt eig ⁊ ipſi dicētes: Domine quādo te hvidimus eſurientē: aut ſitienteꝫ:aut hoſpitem: aut nudum: aut infirmum: vel in carcere: ⁊ non miniſtrauimus tibi? Tunc reſpondebit illis dicēs: Amen dico voFſolatium charitatis.bis: qͣꝫdiu non feciſtis vni de miIhumilibus ſpiritu. I nec mihi capiti vos exhibuiſſe gaudeatis.noribus his nec mihi feciſtis. Et fhibūt hi in ſuppliciū ęternuꝫ. Iuſtiautem in vitam ęternam.

Ques ab he. Duordines erant in iudicio: electoꝝ ſcꝫ ⁊ reproboꝝ. Sed electoꝝ: alijiudicabunt: qͥbꝰ dicit̉:Sedebitis et vos ſuꝑſe. xij. iu. xij. tri. iſrael.Alij iudicabūt̉: qͥbusdicitur: Eſuriui ⁊ dediſtis mihi manducare.Item reproboruꝫ: alijqui extra eccleſiā ſuntnon iudicabūtur: aliqui iudicabuntur quibus dicitur: Eſuriui ⁊non dediſtis mihi māducare ⁊cͣ. bHedos. Hedus ē animalpeculium et olidū: quiꝓ peccatis offerebat̉ īlege. ⁊ ſignificat peccatores: nec dicit caprasque poſſunt habere fetus. c Bn̄dicti pa.Beneficio patris meiꝓmoti ad obtinendaꝫgl̓iaꝫ ī qͣ ſine corruption regnetꝭ: ad qua p̄deſtinati eſtꝭ a ꝯſtitution mūdi. Ad lr̄aꝫ.nota oꝑa miſcd̓ie. Myſtice: charitatꝭ ꝑfectionē. Qui eſurientē ⁊ ſitiēte iuſticiā pane verbi reficit: vel potu ſapientie refrigerat: charitis agit oꝑa: et qͥ errātē in domū mr̄is eccl̓iereuocat: ⁊ qͥ infirmuꝫ īfide aſſumit: et qui tribulationē aliqͣ ſeu cacere triſticie oppreſſoſubuenit compatiēdovel conſolando: veraꝫdilectionē adimplet.dTunc reſpōdebūt.Nō diffidētes d̓ ꝟbisdomini: ſed vel ſtupentes pro magnitudinemaieſtatis regis. Velquia parum videtur illis omnē bonuꝫ quodfecerunt. Un̄ dr̄: Nonſūt cōdigne paſſioneshuius t. ad fu. glo. ⁊cͣe Ex his fratribus.Fratres mei ⁊ mat̉ ſūtqͥ faciunt volūtatē patris mei. f. Non ddiſtis ⁊cͣ. Quid mereiqͥ aliena rapuit: ſi eternaliter damnatur quide ſuo non dedit?Dn̄e qn̄. Excuſareſe ſatagūt qͣſi deū fallere poſſint: qui homīefallebāt. Sꝫ nō habētexcuſationem qͥ cōuerti a malis et agere elemoſynas noluerūt. vnde ſubdit: Ꝙͣdiu nonfeciſtis vni ⁊cͣ.h. In ſupplicium ⁊cͣ.Fruſtra gͦ. Origenesſpondet liberationempoſt ml̓tos annos malis hominibus ⁊ ipſisdemonibus§ Et factū

la. Sicut paſtor ſegregat oues ab hedis. ꝑ oues ītelligunt̉ iuſti ꝓpter eorum innocētiā. per hedos reprobi ꝓpter eorum nequiciam. hedus enī quādo creſciteſt animal fetidū ⁊ luxurioſū vnde ⁊ in lege hyrcꝰ offerebat̉ ꝓ peccato principis: vt habetur Leuit̓. iiij.b. Et ſtatuet oues quidem a dextris: id eſt in potioribus bonis: quia ſancti tranſferent̉ ad gloriam.c. Hedos autē a ſiniſtris. quia mali dimittent̉ ad penam: vel quia forte ſic erunt diſpoſiti ẜm ſituꝫ in iudicio: quia dextera eſt locus honorabilior. ⁊ ideo cōuenit electis. d. Tunc dicet rex his qͥ a dextris eiuserūt: venite benedicti patris mei: id eſt a patre meo.e. Poſſidete: id ē eternaliter tenēte. f Paratuꝫvobis regnum a conſtitutione mundi. qꝛ a principiomūdi factum eſt celū empyreū quod ē locꝰ beatorū.g. Eſuriui enī ⁊ dediſtis mihi māducare ⁊cͣ. Hic tanguntur ſex opera miſcd̓ie q̄ ſunt neceſſaria ex ꝑte corporis. ⁊ intellꝑ hͦ ſeptimū qd̓ ē ſepelire mortuos.Sufficiētia aūt iſtorū hoc modo accipit̉: quia homoin vita p̄ſenti primo indiget ex parte corporis alimento ſine quo non poteſt eſſe. ⁊ hoc alimētuꝫ duplex eſt.vnum eſt calidum et ſiccum: ⁊ hoc vocat̉ cibus: et ſicvnum opus miſericordie ē paſcere eſurientē. vnde dicit ph̓s .ij. de anima: ꝙ eſuries eſt appetitꝰ calidi ⁊ ſicci. et aliud ē alimentū corporis frigidū ⁊ humidū: etillud vocat̉ potus. et ſic ſcd̓m opus miſericordie ē potare ſitientē. et ſic dicit̉. ij. de anima: ꝙ ſitis ē appetitꝰfrigidi ⁊ humidi. Scd̓o indiget aliquo ſine quo nonpōt bn̄ eſſe: videlicet indumento ⁊ domicilio in qͦ poſſit requieſcere. et ſic eſt duplex opus miſericordie: ſcꝫveſtire nudū et colligere vel recipere hoſpitē. Tertioindiget poſt vitam iſtā ſepultura. ⁊ ſic ponit̉ quintuꝫopus miſericordie .ſ. ſepelire mortuū. iſta autē quinqꝫp̄dicta ſunt oībus cōmunia. Alia ſunt duo oꝑa miſericordie q̄ impēdūt̉ alicui ex aliquo accidente ſuꝑueniente: vt ſi aliqͥs incurrit infirmitateꝫ vel capiat̉ abhoſtibꝰ. ⁊ ſic accipiūt̉ duo oꝑa q̄ ſūt viſitare infirmū:⁊ redimere captiuū. ⁊ ī noīe redēptiōis ītelligit̉ om̄ebeneficiū eis impenſū. Iſta aūt ſeptē oꝑa miſcd̓ie habent̉ in vno verſu: Uiſito: poto: cibo: redimo: tego:colligo: cōdo. et ptꝫ ſnīa ex p̄dictis. Iſta autem ſeptēimpenſa chriſtifidelibꝰ ꝓpter xp̄m ſibi reputat totuꝫfactū: qꝛ fideles ſunt mēbra eiꝰ. et ecōtrario fidelibꝰdenegata ſibi reputat denegari: ꝓpter quod facientibus opera miſericordie reddit vitam eternam: denegantibus autē penam. Ex iſtis ptꝫ lr̄a. Aduertendūtn̄: quādo dicit̉: h QDn̄e qn̄ vidimꝰ te eſuriētē ⁊cͣ.nō ē queſtio ꝓcedens ex ignorātia quia iuſti certitudinaliter cognoſcent ꝙ opera miſcd̓ie facta membrisxp̄i chriſtus ſibi reputat fieri ⁊ ꝓ talibꝰ certitudinaliter ſe ſaluari. Et ſil̓iter mali ſcient ſe dānari ꝑ contrario: ſꝫ ē queſtio admirationis ꝓ magnitudine gr̄e q̄fiet electis ⁊ magnitudīe miſerie q̄ infliget̉ reprobis.Cōſiderādū etiā ꝙ h̓ nō fit mētio de oꝑibꝰ miſcd̓ie exꝑte aīe: qꝛ illa ꝑtinent ꝓ maiori ꝑte ad p̄latos ad qͦsꝑtinet alios inſtruere ⁊ dirigere in ſalutē. hic autemagitur de iudicio circa ſtatum actiuorum: vt viſū eſtCetera patent ex dictis. Ca. XXVa5. Tūc ſil̓e erit regnū ceMMONAlE. lorū decē ꝟginibus. Perqͣs ītelligi pōt vniuerſitas fideliū qͥ ꝓpter ītegritatēfidei ꝟgines noīant̉: ẜm illud. ij. Corꝭ. xj. Deſpondivos vni viro virginē caſtā exhibere xp̄o. ex. Quinqꝫ aūt ex eis erant fatue .i. bonis operibꝰ vacue: qꝛ fides ſine oꝑibus mortua eſt. Et qͥnqꝫ prudētes .i.oꝑa bona habentes: ⁊ ſic acceperūt oleū ad ornatuꝫſuarū lampadaꝝ: ꝓpter qd̓ a xp̄o dicunt̉ recepte alieꝟo excluſe. m. Sicut hō peregre ꝓficiſcēs ⁊cͣ. hoccōiter exponit̉ de xp̄o qui aſcēdens in celū ſuis fidelibus bona ſua dedit de qͥbus rōnem exiget in iudiciofinali. Pōt etiā exponi de xp̄o nobiſcum exiſtente inhuius mundi peregrinatiōe ſicut ip̄e dicit in fine huius euāgelij: Ecce ego vobiſcum ſum omnibꝰ diebusvſqꝫ ad cōſūmatione ſeculi. ip̄e etiaꝫ dat nobis bonaſua inequaliter tn̄ ẜm ſapiētie ſue ordinē. I Et ꝓfectus eſt ſtatim. ꝑ hͦ nō ītelligit̉ eiꝰ receſſus ab eccleſia:ſed qꝛ dimittit nos agere pro libertate noſtra. Illi ꝟoduplicāt talēta: qͥ ex eis faciunt oꝑa bona. Illi ꝟo abſcondūt

B

sͣ. 19. d

F..di. ing2. q.auꝝ et. ca.ſi illi

FEſa. 53. bEzec. 18. b

D

Eccī. 7. d.

Myſtice

F sͣ. 7. dLucl̓. 23. l

Rom̄. 8. d j