Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi.Matthei Ca. XXVNico. de lyra

a I teſtimoniū laudū: dicēdo d̓ oꝑibꝰ nr̄is qd̓ vidiſtꝭatibꝰ dixerunt: Date nobis de oleoa Ioꝑa nr̄a que hoībus clara videbant̉.bvr̄o: qꝛ lampades nr̄ę extinguūt̉.a ſ nō de auaricia ſꝫ timore: qꝛ ī illo die teſtimoniūcuiuſqꝫ vix ſufficiet ſibi nedū ſibi ⁊ ꝓximo.Reſponderūt prudentes dicētes:c Ne forte non ſufficiat nobis ⁊ vo­ aquid vos adIncrepādo. Fite .i. modo videamꝰierāuēt qui vobis laudes vēdere cōſvenamini laudes vr̄o more. F nō dāt cōſiliū: ſꝫx obliquo cōmemorant crimen earum.dbis: itē potiꝰ ad vendētes ⁊ e̓mitee vobis. Dū aūt irent emere: venitʰa § quibus cōſcientia dabat bonum teſtimoniū.ſpōſus: ⁊ q̨̄ paratę erāt ītraueruntēa ſ vbi munda anima verbo dei copulatur.cū eo ad nuptiaſ: ⁊ clauſa ē ianua. ftis: qꝛ p̄cibus poſtea nullis: pa§ aditus regni celeſig Nouiſſime ꝟo veniūt ⁊ reliquę vir ſꝫtebit aditus poſt iudliciun§ dolore repucōpulſe appellationem inge-minam dominigines dicētes: Dn̄e dn̄e aperi nobis. At ille reſpondens ait: Amen ia F ideo vos deſero: qꝛ ꝑ vite meritū n̄gnoſco.FIl.b F ecce quo paratendith dico vobis neſcio vos. Uigilāte?itaqꝫ: qꝛ neſcitis diē neqꝫ horā. Si mͥxcut enī hō peregre proficiſcens vo na §dedit dona hominibꝰ naturalia et gratuitacauit ſeruos ſuos et tradidit illis oIexteriorū ſcientiā quinqꝫ ſenſibus acquiſitam.bona ſua. Et vni dedit qͥnqꝫ talen. pa I intellectū ⁊ oꝑationē. I intellectū.ta: alij autem duo: alij ꝟo vnum:I non ꝓ largitate vel parcitate: alij plus: alij minꝰſed ꝓ viribus accipientium.vnicuiqꝫ ẜm ꝓpriam virtutē: ⁊ ꝓ­ PI ꝓmouit. I ſcīam exterioꝝ ⁊ ſi myſtica nō penefectꝰ ē ſtatim. Abijt aūt qͥ qͥnqꝫ ta anoſdum ſe a viſibilium voluptate cuſtodit abm alios amouendo compeſcilēta acceꝑat ⁊ oꝑatus eſt in eis: ⁊lucratus eſt alia qͥnqꝫ. Similiter qͥa ſ ītellectū ⁊ oꝑationē. b § p̄dicādo ⁊ mira operādo: tales inſtruit qͥ itidē floret ſciētia ⁊ operduo acceꝑat lucratus eſt alia duo.a I intellectū. b Fabiēs ꝑ ſe: ſꝫ nō rediēs ꝑ ſe.Qui aūt vnuꝫ acceꝑat abie̓ns foIterrenis actibus ſe applicauit nec lucrum ſpiriuale queſiuit.dit ī terrā: ⁊ abſcōdit pecuniā dn̄ia ſ qd̓ ē ab aſcenſione dn̄i vſqꝫ ad ſecūdū aduētū.ſui. Poſt multuꝫ ꝟo tꝑis venit do rad iudicandum.in minꝰ ſeruoꝝ illoꝝ: ⁊ poſuit rationē.sI preparans ſe ad reddendā rōnem.cuꝫ eis. Et accedēs qui quinqꝫ talēta acceꝑat: obtulit alia qͥnqꝫ talēta dicens: Dn̄e qͥnqꝫ talenta trandidiſti mihi: ecce alia quinqꝫ ſuꝑlua ſ non tua queres ſed que ieſu chriſti.cratꝰ ſū. Ait illi dn̄s eiꝰ: Euge ẜue ?bone et fidelis: qꝛ ſupra pauca fui xſti fidelis: ſupra multa te cōſtituā ya § gaudēs dn̄s in gaudiū intrare iubet.p intra in gaudium dn̄i tui. Acceſſit:aūt ⁊ qͥ duo talenta acceꝑat: ⁊ ait:

Pate nob̓ de oleo ⁊cͣ. Quoruꝫfacta aliena fulciūt̉ laude: eademſubtracta deficiūt: ⁊ de ꝯſuetudīeid ſemper inquirūt vnde gaudereanimꝰ ſolet. Itaqꝫ hoīm qͥ cordanō vidēt: teſtimoniū volūt habereapud deū: qͥ cordis inſpector eſt.b. Extinguūt̉ ⁊cͣ. Id ē aduētu iudicis intus obſcurant̉: ⁊ a deo nōhabēt mercedē: qꝛ receperunt laudem. c. Ne forte ⁊cͣ. Quia qͥſqꝫꝓ ſe rōneꝫ reddet: nec alieno teſtimonio iuuat̉ qͥs apd̓ deum: cui ſecreta patent ⁊ vix ſibi qͥſqꝫ ſufficitvt ei ꝑhibeat teſtimoniū cōſciētiaſua. Ne forte. Unuſqͥſqꝫ ꝓ ſuisoꝑbus mercedē ſuſcipiet: nec pn̄tin die iudicij alioꝝ ꝟtutes: alioꝝvitia ſubleuare. d Ad vēdētes⁊cͣ. Uendētes ſūt adulatores: quidant laudē ⁊ accipiūt aliquā mercedē.. Dū aūt irēt ⁊cͣ. Inclinātibꝰ ſe illis in ea q̄ foris ſūt ⁊ ſolita gaudia reqͥrentibꝰ cum internanō nouerunt: venit ille qͥ iudicat.f. Et clauſa ē ia. ⁊cͣ. Poſt iudiciūmagna ē eiꝰ ſeueritas cuiꝰ ē an̄ ineffabilis miſcd̓ia. g. Nouiſſimeꝟo ⁊cͣ. Per veram pnīaꝫ. ꝑ infructuoſas lachrymas pulſant forisrelicte. Nō d̓r ꝙ emerunt oleū: qꝛnullo iā remanēte gaudio de alienis laudibus: ī anguſtijs redeūtad implorationē dei. ha Uigilate. Videlꝫ vt teſtīoniū bone ꝯſcīenob̓ p̄paremꝰ: ne cū fatuis ꝟginibus foris remaneamꝰ. Et qꝛ paratos nos īuenire deſiderat: ſubijcitaliā de eadem re parabolā. Peregre. Locꝰ carnis terra ē: ergo chriſtus carnē noſtram ad peregrinaduxit quando celum aſcendit.Meſcitis diem neqꝫ horā. Nōſolum diem iudicij: ſed diem mortis cuiuſqꝫ vel horam in qua qͥ paratus inuenitur: ⁊ tunc paratꝰ inuenietur. kEt ꝓfectus eſt ſtatim. Non locum mutans: ſed liberam eis poteſtatem operandi permittens. Operatus eſt ī eis⁊cͣ. A viſibilibus ſe cuſtodiendo:alios pro poſſe exhortando: vt deviſibilibus ad inuiſibilia trāſeāt.Uel vtriqꝫ ſexui p̄dicando ⁊ d̓ bonis moribus informādo: geminauit accepta talenta. m Poſuirōneꝫ ⁊cͣ. Cepit ſinguloꝝ āctꝰ diſcutere accuſante ꝯſcīa vnūquēqꝫvel excuſāte. n Ecce alia qͥnqꝫ.Quotqͦt ab errore ꝯu̓tit: tot dn̄oobtulit: teſtīoniū ſibi dante ꝯſcīaꝙ ꝑ gr̄am ſibi datā nō tm̄ ſibi profuit: ſꝫ etiā qͦs potuit lucrifecit.o Suꝑ pauca. Pauca ſunt bona p̄ſentis vite qͣꝫuis multa videantur: qꝛ nō ſine alicuius moleſtieadmixtione ſunt. Multa autē bona eterna que ſūt ſine omni corrudium domini ⁊cͣ. Admixtus choptiōis moleſtia.Intra ī gauris angelorum ſic intus letare demunere vt iam non ſit ꝙ exteriusdoleas d̓ corruptione.Quiduo talenta acceperat. Iſte viribus ſuis quicquid in lege dei didicerat in euangelio duplicauitſiue ꝯſcīaꝫ ⁊ opera p̄ſentis vite fiture beatitudinis typos ītellexit.☞ Durus

lus ad aliū qͣꝫtūcūqꝫ iuſtū poterit recurrere ꝓ auxilio habēdo: nec aliqͥs qͣꝫtūcūqꝫiuſtꝰ poterit aliū iuuare ſꝫ ſibi ſoli ſufficiet iuſticia ſua. ⁊ hͦ eſt qd̓ ſubdit̉: a Neforte n̄ ſuf. ⁊cͣ. exprobratio ē p̄terite fatuitatis ī hͦ ꝙ bona oꝑa de genere dederuntꝓpt̓ fauorē laudis humane: qꝛ vēditoresolei ſūt adulatores ẜm Augꝭ. q. d. cōſiderate qͥd valuit vob̓ ꝓ tali fauore ꝯtinēterviuere. b. Dū aūt irēt emere. ꝑ hͦ inſinuat̉ remorſus ꝓprie ꝯſcīe dicentis teſtimoniū de p̄dictis ꝯtra ſe. c. Uenit ſpōſus .i. xp̄s ad remunerationē bonorum.d. Et qͥ parate erant. ꝑ oꝑa charitate formata. e. Intrauerūt cum eo ad nuptias .i. ad gl̓iaꝫ celeſtem alijs relictis ad penā. f. Et clauſa ē ianua. qꝛ poſt iudiciūnō erit alicui aditus poſſibilis ad gl̓iaꝫ:ꝓpt̓ qd̓ ſubdit̉: g. Nouiſſime .i. nimistarde. h¶ Ueniunt ⁊ reliq̄ ꝟgi. di. dn̄edn̄ę aperi nob̓. ꝑ hͦ ꝙ vocāt eū dn̄m ſignatur ꝙ crediderūt in xp̄m: ſꝫ qꝛ fides earūfuit informis. id̓o ſubditur: i. At ille reſpōdēs ait: Amē dico vobis: neſcio vos.noticia .ſ. approbatiōis qͣ ſoli electi a deocognoſcūt̉. Et in fine huius parabole adnoſtraꝫ inſtructionē ꝯcludit̉. k. Uigilate itaqꝫ. ad habendā ſcꝫ fidē formatamcharitate. l. Quia ne. diē neqꝫ horā .ſ.mortꝭ: nec ꝑ ꝯſeq̄ns ſtatꝰ ꝓ die iudicij: qꝛſicut dictū ē in tali ſtatu p̄ſentabit̉ qͥlibetin iudicio in quo inueniet̉ in morte.mSicut enī homo ꝑegre. Hic ponit̉ ſecunda ꝑabola que ꝑtinet ad p̄latos. Etprimo circa ſtatum eorum deſcribit̉ meritum et demeritum ꝓprie actionis. ſecūdoiudicium diſcretionis. ibi: Poſt multumꝟo temporis. dicit ergo primo: Sicut homo peregre ꝓficiſcēs. hō iſte ē ieſus xp̄squi lꝫ ẜm diuinitatē nō poſſit ꝓficiſci deloco ad locū: qꝛ ſic eſt vbiqꝫ ſemꝑ ⁊ de neceſſitate: ẜm tn̄ naturā humanā ꝑegre ꝓfectus ē qn̄ aſcēdit in celū: qꝛ locꝰ ꝓpriusoīm compoſitoꝝ ex elemētis vbi naturaliter quieſcunt eſt terra: vt habet̉ ſcd̓o degeneratiōe. qꝛ elemēta grauia excedūt ineis ẜm quātitatem molis. n. Uocauitſer. ſu. i. p̄latos eccl̓ie qͥ ſpeciali modo ſūteius ſerui. o. Et tradidit il. bo. ſua. bona .ſ. nature: bona gr̄e gratis date: bonaſcīe: bona potentie: ⁊ bona opulētie: ⁊ dicunt̉ talenta qꝛ ꝑ bonuꝫ vſū taliū pōt hōſibi acquirere celeſte p̄mium. p. Et vnidedit qͥnqꝫ ta. ⁊cͣ. qꝛ aliqui habet oīa iſtaa deo ſibi collata: alij plura iſtorum ⁊ alijvnū tm̄.q. Abijt autē ⁊cͣ. qꝛ aliqui ſūtqui iſta talenta multiplicant et geminātbn̄ vtēdo p̄dictis ad ſui ꝑfectionē ⁊ ꝓximi edificationem. Alij autem abſcōduntin terra qͥ p̄dictis vtunt̉ ad mundi gl̓iam⁊ tēporale lucrum ſeu queſtū. r Poſtmultū ꝟo tem. Hic ponit̉ circa p̄dicta examinatiōis iudicium. Poſt multū ꝟo tēporis venit dn̄s ſeruoꝝ illoꝝ: qꝛ magnuꝫtempꝰ eſt ab aſcēſiōe xp̄i in celum vſqꝫ adaduentū eius ad iudiciū vt p̄dictum eſt.Et poſuit rōnem cum ⁊cͣ. quia tūc diſtricte exiget ratione de bonis ab eo collatis: bene operātes remunerando ꝓpterquod ſequit̉: ti Euge. īteriectio ē gaudentis. v Serue bone et fidelis. querens in ſuis actibus gloriā dn̄i nō ſuam.x Quia ſuper pauca fuiſti fidelis. bonaenim in hac vita collata homini ꝑua ſuntreſpectu bonorum gl̓ie: qꝛ ibi confert̉ homini bonū infinitum: ꝓpter hoc ſequit̉: Suꝑ multa te ꝯſtituam ⁊cͣ. et patet.z Acceſſit aūt ⁊ qͥ vnū talētū accceꝑatqꝛ mali

S

q. i. ꝓa g9. diconi ſunt.

B