Titulus.

electus ſit niſi ex alijs verbis appareat de ꝯtrariaintentione: puta quia dixerūt: ꝙ poſſit procederenō ſeruato ordine iudiciario. Itē ſi dicūt eligimꝰtalem in arbitratorem vel in bonum virum: qudeterminet queſtiones noſtras: nō intelligitur electus arbiter: niſi appareat ex alijs verbis. Iteꝫ nota ꝙ dictum arbitratoris nunqͣꝫ emologatur taciturnitate. x. dierum: ſed ſi expreſſe illud cōfirmētpartes: parit exceptionem quaſi tranſactionis: velpacti: dictum aūt arbitri procedentis ordine iudiciario electi ſine pena emologatur. C. de arbit. l. penultima. nec vnqͣꝫ ⁊ ſi iniquū ſit redigit̉ ad arbitrium boni viri. Item nō mutatur dictum arbitratris: niſi in modico ledat. ff. de oꝑ. liber. l. ſi libertItem dictum arbitri non mutatur: etiam ſi grauijledat: immo ſi pena fuit promiſſa: agitur ad ipſaꝫ.C. de arbit. l. i. Et ſi nō fuit promiſſa ⁊ ſtipulantisinterſit agitur ad intereſſe. ff. de arbit. l. diem ꝓferre. Et ſi ſimpliciter compromiſſum ſit: ⁊ ſententiaexpreſſe per partes emologata fuerit: vel īfra. x.dies nulla pars contradixerit: oritur ex ſententieactio ⁊ exceptio: vt. C. d̓ arbi. l. ne in arbitris in fihec omnia innocentius. Item nota ꝙ qui iuratſtare dicto arbitri ſub pena euadit periurium ſoluendo penam: dum tamen ante decendiū contradixerit: ſi arbitrium penale poteſt emologari: alias iuramentū mutaret obligatiōneꝫ. Unde ⁊ quitranſegit ſub iuramēto ⁊ pena tenetur preciſe trāactionem ſeruare: qꝛ hec eſt natura tranſactionis.Qui auteꝫ iurauit dare ſtichum aut pamfiliū ſubpena: non propter hoc tenetur dare ſtichum. Nōenim videtur facere de alternatiua abſolutā: ſedfortificat ſolum: hec pe. d̓ pa. in. 4. di. 28. q. i. arti. i..9. 4. Arbitramentum latum abſente parte ⁊ irrequiſita ſecundum pe. de verb. ob. l. ſiquis arbitratu non valet. Idem cy. ⁊ bar. Item ſcienduꝫ ꝙ arbiter non poteſt punire teſtem: qui dicit falſum teſtimonium coram eo: vel partes producentes falſa inſtrumenta: ſi ſolum eſt arbiter vel arbitrator⁊ non alius iudex habens meruꝫ imperium: quia⁊ aliquando in tales compromittitur. Et ratio eſtquia punitio ſeu puniendi poteſtas non eſt niſi periuriſditionem attributa: ſed arbiter vt arbiter caret oī iuriſditione: qd̓ patet qꝛ ab eiꝰ ſententia nōappellatur: nec ex ea oritur actio vel executio: vt.l. i. C. de arbi. Item poteſtas arbitri eſt ita limitata ꝙ de rebus extra compromiſſum ⁊ partes cōpromittentes nullo modo cognoſcit: ſed teſtis ineum non compromiſit: ergo non poteſt eum punire. Nec obſtat ꝙ arbitria ſunt redacta ad īſtar iudiciorum: vt. l. i. ff. de arbi. quia hoc eſt veruꝫ quātum ad ea tantum que compromittuntur. Sꝫ falſitas teſtis eſt omnino extra cauſam ⁊ perſonascompromittentes: de ſumptibus tamen poteſt cōdemnare: licet hoc non ſit compromiſſum expreſſe: quia cauſa ſumptuū non eſt extra cauſaꝫ ⁊ perſonas compromittentium. Sed ſi eſſet arbiter habens iuriſditionem a ſtatuto ciuitatis ꝟel iudexalias ⁊ haberet merum imperium: poſſet punire

non vt arbiter: ſed v̓t iudex: quia ⁊ iudexdeponentem ſallum coram arbitro punit. (ſti. l. cum apud. Dec angelus de peruſ. Iteꝫeo. c. cum dilectus dicitur ꝙ arbitri iudicatvalent: niſi de his tantum ſuper quibus intiterat compromiſſum. Ubi dicit glo. Notbitri aſtricta via incedunt. Nam id ſolumin arbitriū: de quo dictum eſt: vt veniat. ff. ecum dies. Item arbiter non poteſt puniremaciam litigatoris ſcilicet mulctādo: ſed inſis condemnando poteſt: quia cognoſcit de ireſſe: nec poteſt cogere: niſi in caſu qui habeturofficio deleg. c. ſuſpicionis. Et hoc eſt verū:poteſt punire contumacem: niſi ad hoc actumff. de iudi. l. ij. Item arbiter non poteſt prore niſi vtraqꝫ parte prefente: niſi hoc inter litires conuenerit. ff. e. l. diem. §. ſiquis. Iteꝫ nonteſt citare partes niſi ad locuꝫ in quo comproſum factum eſt. ff. eo. l. ſi cum dies. Sufficittꝙ in eadeꝫ ciuitate in qua factum eſt comproſum: citet partes. Item arbiter non poteſt delre arbitrium. ff. eo. l. ſi compromiſſum. Item ſadatio non preſtatur coram arbitro: quia ſufficitpene promiſſio. Cum enim partes cōuenerunt ſtire ſententie arbitri ſub certa pena: poteſt peti pena poſita ab ea parte que recedit a ſententia: quapena ſoluta cogi non poteſt: vt tali ſtet ſententie:ſi in compromiſſo dictum ſit vt etiam pena ſolta vel non ſtetur arbitrio nihilominus. 25. q. 2. qꝛcunque. Ber. in gloſa ſuper. c. dilecti. eodem titiItem ī arbitrio mora non pōt purgari: ubi preſixus eſt dies ab homine. ff. eo. l. celſus. ſecus in iudicijs. Item ſn̄ia arbitri non infamat: ⁊ hoc ideoquia non poteſt cognoſcere de crimine: qd̓ infamat. ff. eodem. l. non diſtinguemus. In his omnibus diſcreꝑant arbitria a iudicijs. Item ⁊ in alionam ſi ꝑtes renūtiant appellationi ⁊ pactū faciuntde non recedendo ab arbitrio: nihilominus recedere pn̄t ſoluta pena appoſita ut dictum eſt. ſecuscirca iudicia: ſed in quibuſdam conueniunt: quiper utrunqꝫ interrumpit̉ preſcriptio. ⁊ qͣꝫtum aciuramentum de calūnia: bernardus. ¶ Item exͣeodem contigit dicitur: Generaliter ꝓhibemūne ſuꝑ rebus ſpūalibus compromittat in laicumubi dicit glo. ꝙ ī laicum de rebusⁱ mere ciuilibꝰꝗbus nullum ſpūale eſt annexum: bn̄ pōt cōprmitti in eccl̓iaſticis tꝑalibus rebus. arg. hic. quiaprohibet tantum de ſpūalibus: quia qd̓ de vnoprohibet̉ de altero concedit̉. di 25. c. qualis. Sivero compromittatur in laicum de rebus ſpiritalibus non tenet arbitrium: vt hic. Sed ſi cōpromittatur in clericum ⁊ laicum ſine auctoritate?dem ſuperioris: etiam ſic non valet. Sed interueniente auctoritate ſuꝑioris poteſt: tū qꝛ nō ſimpliciter in laicū: tum qꝛ auctoritate ſuperioris ut eo.titu. per tuas. Nec etiam auctoritate epiſcopi poin laicum tantuꝫ cōpromitti: ſed ſolū auctoritatepape: di. 32. §. verum. ⁊. ij. q. v. mennam. Unde dico ꝙ laicus nullo modo de rebus ſpiritualibus