Primus.
dirimit: qꝛ ſi hodie nō vult cras poteſt velle. Un̄voluntas q̄ n̄ eſt perpetua n̄ facit ꝑpetuum īpedimētū: ſimiliter ſi per vſū iſtius hoīs de quo q̄rit̉poteſt fieri cognoſcibilis tꝑale ē nec dirimit. Sivero nec ꝑ īciſionē nec per vſum eius poteſt fiericognoſcibilis ab iſto: qͣꝫuis poteſt fieri cognoſcibilis ꝑ vſum alterius nō eſt ſeꝑanda ab illo 2º ſcum ea contraxit nec reddenda primo: ēt ſi pealium fuerit aptata: qꝛ qͣꝫdiu eſt iuncta nō poteſtalter ea vti: ⁊ ſic illud remedium eſt īpoſſibile d̓iure diuino ⁊ poſitiuo: qꝛ eēt adulterium vel fornicatio. ⁊ ſi mulier eſt ita arta ꝙ a nullo ordinarie ſit cognoſcibiliſ: dꝫ remanere ſine ſpe cōiugij⁊ viro datur licentia cum alia contrahendi. ſi āeſt arta quo ad aliquem: puta ſenem cognoſcibilis autem per alium: puta iuuenem licētiāda eſtad illum: ſed quando ſeꝑata eſt ab vno: qꝛ nonpoteſt cognoſci ⁊ ꝯmixta alteri ſimilis conditionis: puta ſimil̓ etatis ⁊ cōplexiōis: qꝛ eccleſia tūcfuit decepta: qꝛ veriſimile eſt ꝙ per longū vſuꝫfuiſſet ſibi apta: tunc reddenda eſt primo: qꝛ īpedimentum fuit temporale: ſecus quando aliꝰfuit diuerſe conditionis. hec pe. Item ſi mulierdicat virum impotentem ꝑꝑ defectum mēbri ſecundum hoſti. eſſet inſpiciendus per viros honeſtos: ſicut dr̄ de arta ꝙ inſpicienda eſt per matronas honeſtas. ſi autem alleget exceſſum mēbri eſſet conſulendus papa. Nec ſic dicitur muler inepta eſſe ad matrimonium ꝑꝑ frigiditatemſicut propter artationem: qꝛ mulier in concubitu eſt patiens: vnde ad reddendum debitumviro ſufficit ꝙ patiatur actioneꝫ viri in naturalimēbro. hoc autem eius frigiditas non impedit.Secunda impotentiaſ. accn̄talis ſine maleficio ē per caſtrationē ſuꝑuenientē: ꝑꝑ qd̓ ſi tales oīo īepti ſunt ad reddendum debitū cōtrahere n̄ pn̄t: ⁊ ſt contraxerint diuidendi: qꝛ nullū eſt matrimonium: exͣ eo. c. adſedē. Sed ſi caſtratio cōtingeret poſt matrimōium contractū ꝑ verba de pn̄ti n̄ poteſt dirimi:ſed durat matrimoniū. Et intelligit̉ iſta caſtratōẜm ricar. ī. 4. trūcatio mēbroꝝ genitalium cōp̄hendēdo teſticulos ⁊ virgā. Et de hoc ē duplexopinio. Quidā .n. dicunt ꝙ iſtud ſi ſuꝑueniat matrimonio ꝯtracto de pn̄ti: ſed nōdū conſumatoꝙ hꝫ dirime̓ ſicut ⁊ ingreſſus religionis. Alij dicunt ⁊ cōius ꝙ nō dirimit̉ cōtractu: ⁊ iſtud ſuꝑueniēs: ſed ſolū qn̄ erat hoc īpedimētum anteoꝯͣheretur per verba de pn̄ti. Quidā ēt dicunt: qſi remanet virga que erigat̉ ⁊ ſi abſciſis teſticul̓ꝙ tūc tale matrimoniū nōdū conſumatū nō ſoluitur: ſicut dicit glo. de ſpādone. Nā talis ſatiſfacit mulieri: ſicut mulier ſatiſfacit viro ſuo: ſiue reſoluat ſꝑma ſiue n̄: nec requirit̉ ī matrimonio: ꝙſēper ſit ſpes filioꝝ: ſed ſufficit ꝙ n̄ euitant procreationē ꝓlis. In hoc ergo caute īcedend̓ eſt: ⁊cū maturo cōſilio: ⁊ qn̄ tales poſſunt īduci: vt ſehaberēt vt frater ⁊ foror caſte viuētes: tuta via
eſſet. De caſtrato ⁊ ſpādōe dicit pe. de pal̓. ꝙ ſi n̄īpediuntur ab actu generatiōis: lꝫ ab effectu: qꝛſ. in eis virga erigitur ⁊ ſemē emittit̉: ſed īualidūad generand̓ cōtrahere pn̄t: ſed ſi nō emittūt ſemen n̄ pn̄t cōtrahere ẜm quoſdā. 32. q. 7. his quineqꝫ ꝯͣhit̉ ꝑ hos affinitaſ. Itē ꝗ n̄ pōt ſemīare īloco debito nō pōt ꝯͣhere: qͣꝫuis ⁊ rliqͣ deflorarepoſſit: qꝛ potētia coeūdi ē abſolute: qn̄ ꝗs n̄ pōtcarnalem copulam exercere. Non autem reputatur in iure carnalis copula ſubſecuta: niſi ſit cōſūmata per ſeminationem ordinariam: extra deſpon. c. finali.Tertia impotentia eſtꝑ maleficiū. Circa qd̓ ẜm tho. ī. 4. ⁊ hoſti. ſic tenend̓ ē ꝙ ſi maleficiū ſuꝑueniat matrīonio an̄carnalē copulā: tūc ſi maleficiū ſuperueniēs matrimonio eſt perpetuū: īpedit ⁊ dirimit matrimoniū cōtractu: ita ꝙ celebrato diuortio vir aliampoterit ducere: ſimiliter ⁊ mulier poterit cū aliocontrahere. 33. q. i. c. ſi ꝑſortiarias. In dicto capitulo ſi ꝑ ſortiarias dicitur exp̄ſſe ꝙ deo ꝑmittete ⁊ diabolo oꝑante īpediri poteſt homo ne cognoſcat mulierē. Et vt dicit pe. de palu. in. 4. ſithoc multipliciter. hꝫ .n. ex hoc ꝙ eſt ſp̄s ptātemſuꝑ creaturā corporalē ad motum locale ꝓhibēdum vel faciendum: vnde poteſt corpora īpedire ne ſibi mutuo appropinquent vel directe velīdirecte interponēdo ſe inter eos corpore aſſūpto ſicut accidit ſponſo qui deſponſauerat idolū⁊ nihilominus contraxerat cum quadam iuuencula: nec potuit eam cognoſce̓ ꝑꝑ hoc. ¶ Secundo modo poteſt inflāmare ad actum illum vl̓ refrigerare ab actu illo adhibendo occulte virtutes rerum quas optime nouit ad hoc validas.¶ Tertio modo turbando imaginationē ⁊ fantaſiam extimatiuam: qua reddit mulierem exoſam. qꝛ poteſt ī imagine imprimere. ¶ Quartomodo prohibendo directe rigoreꝫ mēbri: ſicutmotum localem cuiuſcunqꝫ organi. ¶ Quintomodo ꝓhibendo miſſionem ſpuum ad mēbra:in quibus eſt virtus motiua quaſi intercludēdovias ſeminis: ne ad vaſa generationis d̓ſcendatvl̓ ne ab eis recedat vl̓ ne excidat vl̓ ne emittatur ⁊ multis alijs modis. Plus autem permittitdeus ſuper hunc actum per quem pcc̄m primuꝫtranſfunditur qͣꝫ ſuper alioſ humanos. Et ſepiusmaleficiatur vir qͣꝫ mulier: ⁊ magis permittit deus in peccatores ſeuire demones qͣꝫ in iuſtos vtpatet. de maritis ſeptem Sarai vxoris Tobie.tamē ēt aliqn̄ iniuſtos. exemplū in iob. Et ꝓpterhoc maleficiati monentur facere confeſſionemin dicto capitulo ſi per ſortiarias. hec pe. d̓ palu.¶ Ricar. in. 4. dicit ꝙ communis opinio tenetꝙ ſi certum eſſet: ꝙ eſſet maleficium ſecutummatrimoniū ratū n̄ tamē cōſumatū: n̄ ꝓpt̓ hocdirimet̉ vinculū mr̄imōij. in ſeparādo at maleficiatos ſil̓it̓ ꝓcedēdū eſt: ſicut in ſeꝑādo īeptospropter frigiditatē: excepto ꝙ frigido nō datur