Primus.
prima: dequo cōiugio gaude̓t oēs āgeli ⁊ ſanctiamici ſpōſe. vn̄ dr̄ apoca. Gaudeamꝰ ⁊ exl̓temꝰ⁊ demꝰ gl̓aꝫ ei: qm̄ venerūt nuptie agni .ſ. xp̄i cūqͣlibet aīa beata. In veteri teſto nondū venerātnulla aīa deo fruebatur: ſed xp̄o mortuo ⁊ aſcēdente aꝑiente ianuā apoc. 19. Beati qui ad cenānuptiaꝝ agni aduocati ſūt: q̄ figurate ſūt ꝑ nuptias aſſueri regis: cū ſibi d̓ſpoſauit heſter pulcherrimā q̄ īterpretat̉ humilis. Nō .n. niſi ꝑ humilitatem ad eū ꝑuenit̉ heſter. 2. Deſpōſatio ꝗdē huiꝰcōiugij ſuꝑnalis fit hic in pn̄ti baptiſmo vl̓ pn̄iaꝑ caritate. Un̄ apoſtolus. 3. cor. 8. Deſpondi vosvni viro. Et vtiqꝫ frāgi pōt ſicut ſpōſaliciū carnale. Nā ꝑ peccatū mortale frangit̉: ſed ꝑ pn̄iaꝫ reintegrat. Un̄ hiere. 3. dr̄ Si dimiſerit vir vxorēſuā ⁊cͣ. Sꝫ cōſumat̉ in gl̓ia nec frangi pōt. ¶ Secūdū cōiugiū .ſ. allegoricū ꝑ qd̓ ꝑuenit̉ ad pͥmiūceleſte ē īter xp̄m ⁊ eccleſiā celebratū: qn̄ vꝫ deifilius aſſūpſit nr̄am humanitatē cū verbū carofactū ē ⁊ hītauit in nobis. Io. pͥ. Iſtud matrimoniū initiatū fuit ī pr̄iarchis ⁊ ꝓphetis. Un̄ ⁊ oſee2. ꝓmiſit dicens Deſpōſabo te mihi in fide. Ratificatū ī īcarnatiōe: ī quo mediator fuit archangelus gabriel ⁊ qͣſi notarius exigēs cōſenſū virginis ꝓ natura humana: qd̓ vt fecit dicēs. fiat mihi ẜm verbū tuū: ſubito dei verbū vnituꝫ ē nr̄ehumanitati īſolubiliter: ita vt nunqͣꝫ alter alteꝝdimiſerit: neqꝫ verbuꝫ humanitate: nec humanitas dei v̓bum: nec ēt ī morte qd̓ ⁊ figuratuꝫ fuitī matrimonio rebecce: q̄ ꝑ ꝓcuratorē abrae eliezer deſponſata ē iſaac: ꝗ xp̄m ſignificat poſtqͣꝫ expreſſit cōſēſum ſuuꝫ: gen̄. 24. nec alterā unqꝫ cognouit: ſꝫ valde eā dilexit. Cōſumatuꝫ fuit ī cruce: vn̄ ibi clamauit cōſumatuꝫ ē: qꝛ ibi on̄ſa ē pleniſſime dilectio eiꝰ. ⁊ ꝑ ſacramēta q̄ ex ea hn̄t ꝟtute ꝑfecte vnita eccleſia ē: vn̄ ⁊ filij naſcunt̉ eccleſie. vn̄ apꝰ. Hº āt dico .ſ. cōiugiuꝫ naturale magnuꝫ nī xp̄o ⁊ eccleſia ſacramētuꝫ ad cuiꝰ coniugij nuptias oēs vocāt̉: vt ꝑabolice hētur mat. 22de rege ꝗ fecit nuptias filio ſuo ⁊ vocauit ml̓toſ¶ Tertiuꝫ cōiugiuꝫ ē tropologicuꝫ ſeu morale.Et ſiue dicat̉ eē inter appetituꝫ rōalē ſeu ſp̄ꝫ viviꝝ: ⁊ ſenſualitatē vt vxorē q̄ frequēter cōtrariāt̉adinuicē: qꝛ vt dr̄ ad gal̓. 6. Caro cōcupiſcit aduerſus ſp̄m ſicut mulier ꝯriatur viro. dꝫ tn̄ ſēſualitas ſubijci viro .i. ſpui ẜm illud gene. 3. Sub vri ptāte erꝭ. ⁊ ipſe dn̄abit̉ tui. De hoc magr̄ in 2ºſnīaꝝ. vel ēt mr̄imoniū morale dicat̉ īter ītelletum ⁊ ſapientiā ſumēdo ſapīam ꝓ ꝟa noticia cūrectitudine vite ꝓut ſumunt ſtoici: ⁊ et ſcripturaſacra ī libris ſapīalibus frequenter. Un̄ ſapīe. 7.dicit ſapiēſ. Hac ſapīaꝫ exquiſiui a iuuetute mea⁊ q̄ſiui mihi ſpōſā aſſumere ⁊ amator factꝰ forme illius: ex hac generāt̉ filij bonoꝝ opeꝝ qͣꝫplures. Et figurat̉ ꝑ diſponſationeꝫ rachael factamiacob: q̄ erat virgo pulcherrima ⁊ aſpectu venūſto ⁊ hoc ad fonte aquaꝝ: qꝛ maxīe ad lectionēſacraꝝ lr̄arum: gen̄. 28. Pōt ēt adaptari ad religionē quālibet vt dicat̉ vxor ⁊ ingreſſus maritꝰ
eius. aut ēt ad eccleſiā quālibet: cuius ſpōſus dr̄p̄latus q̄ alteri viro .i. p̄lato adherere nō pōt: niſieo mortuo ꝑ aliquē modū. Nec ip̄e alteri eccl̓ieadherere. 21. q. i. clericus. nō hūana ptāte ſine debita ln̄ia: ⁊ vt dr̄ extra de trāſla. īter corꝑalia: nōhumana ptāte: ſed diuina cōiugiū ſpuale diſſoluitur ibi vide. Oīa hec cōiugia deſignat cōiugiūnaturale. Sed vltimū .ſ. īter aīmū ⁊ v̓tutē ꝗlibꝫdꝫ ī ſe reꝑire. Et ſic beatus es ⁊ bene tibi erit.Quatuꝫ ad ſecundumſ. de cōiugio naturali ſeu carnali: quale eē debeat īnuit ſp̄s cū ſubdit vxor tua ⁊cͣ. Aicit apoꝰ adhebre. 13. Honorabiles nuptie ⁊ torus īmacl̓atfornicatores āt ⁊ adulteros iudicabit deus. q. dtunc ſtatus cōiugalis ē in honore coram deo ⁊hōibus: qn̄ torus īmaculatus .i. fidē alter alteriſeruat vitando adulteria ⁊ alias corruptelas qͣsd̓us iudicat ad mortē eternā: vn̄ dicit vxor tuavt ſit tibi ſoli ⁊ tu ei ecōuerſo. Sed vtrū ſapiēticōueniat ſumere vxorē ēt a phīs diſputatū eſtEt qͣꝫuis melius ſit exͣ coniugiū eē: ſi caſte viuat̉tn̄ ſi nupſerit virgo n̄ peccat: īquit apoꝰ .i. cor. ⁊vir vel mulier. Et meliꝰ ē nubere qͣꝫ vr̄i: ait īdeapoꝰ. ⁊ ē cōꝑatio abuſuiā: qꝛ nubere nō ē malūſed vri. ſequendo illicitas corruptelas malum ⁊dānabile ē. Sit ergo tibi vxor: ſed vxor tua ſic̄vitis ⁊c̄. ¶ Ubi tria noͣ circa matrimoniū carnale: ad hoc vt beatus ſis ⁊ bn̄ tibi erit. ¶ Ut abīpedimētiſ mr̄imonij vtraqꝫ ꝑſona ſit libera: ibivxor. ¶ Ut viri aīa ſit dei timida ibi tua. Utmulieris vita ſit bonoꝝ fecūda ibi ſicut vitis.uantum ad primuꝫvt aliquā tibi ſit vxor: vel aliquis ſit tibi vir: oꝫꝙ ſit libera ab īpedimentis: q̄ dirimūt mr̄imōiuꝫ: ⁊ tūc erit vxor tua. Nā ſi aliquod de ip̄is hēret n̄ eēt vxor ſꝫ cōcubīa. Et iſta īpedimēta ſūtxij. que ī his v̓ſibꝰ cōtinent̉. Error conditio votū cognitio crimē. Cultus diſparitas vis ordoligamē honeſtas. Si ſis affinis: ſi forte cōire noquibis. Hec ſocianda vetant cōnubia facta retractant. Hec diffuſe tractunt̉ de theologis⁊canoniſtis ẜm doctrinā magiſtri ſententiaꝝ ī qͣrto: ⁊ gratiani ī decretis. Sed omiſſis his īpedimētis: quia infra de his plene habet̉: loco huiꝰvideat ſequēs queſtio. ¶ Primo ergo oporterꝙ in matrimonio vt teneat non ſit error videlꝫcirca perſonam cum quā contrahitur. Nam ſiquis intendit contrahere ⁊ hoc exprimit cumberta filia Ioānis ⁊ ſibi preſentatur alia tanqͣꝫſit illa: ⁊ in eā ſe aſſerit aſentire in coniugem v.bertam ipſam illa non eſt ſibi vxor: quia nō deea intendit perſona. Sed ſi eſſet alius error fortune vel qualitatis: puta quia exiſtimat bertameſſe diuitem ⁊ eſt pauper vel tunc bonam ⁊ eſtmala mulier iſtd̓ n̄ diſſoluit mr̄imōiū. Siue error tal̓ ſit ī viro erga vxorem ducendaꝫ. Siuein muliere ⁊ conſanguineis eius erga maritū.