Druckschrift 
Quaestiones de duodecim quodlibet
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quodlibet

ſed de neceſſitate haberet naturā ſpēiterminatam. et eſſet limitatuꝫ ex hocip̄o eſſet res materialis. vnde noneſſet equale deo. cuius eſſe et eſſentiaeſt modis omnibus infinita. Alij vero dixerunt eſſe infinitum in actuẜm aliquem modum non repugnatfacto inquantum factum. neqꝫ huicfacto inquātū ē hoc factuꝫ. quod eſtens in actu. Aliqͦ vero modo repugnat enti in actu eſſe infinitum. et heceſt opinio algazelis. Diſtinguit enīduplex infinitū ſcilicet infinituꝫ perſe et infinitum per accidens. cuiusdiſtinctionis intellectus hinc accipipoteſt. cum infinituꝫ principaliterin quantitate inueniatur. vt diciturin primo phi. ſi quātitas in qua infinitum cōſiſtit habeat talem ml̓titudinem. cuius vnaqueqꝫ pars ab alteradependeat et certum ordinē habeatita vnaqueqꝫ ꝑs illlius multitudinis requiratur ſe. tunc infinituꝫ intali quātitate conſiſtens dicetur infinitum per ſe. ſicut patet in hoc baculus mouetur a manu. manus a lacertis et neruis. qui mouentur ab anima. ſi in infinitum procedunt.vt ſcilicet anima ab alio moueaturet ſic deinceps in infinitum. vel baculus aliquid aliud moueat. et ſic deinceps in infinituꝫ erit multitudo iſtorum mouentium et motorum per ſeinfinita. Si vero quātitas in quaſiſtit infinitū r̄ſultet ex aliquibus pluribus. que eundem ordinem ſeruentet quorum numerus non requiriturniſi per accidens. tunc erit infinitumper accidens. ſicut ſi aliqͥs faber cultellum faciat. ad cuius conſtitutionēmultis martellis indigeat ex hocvnus poſt alium frangitur. et vnusſuccedit in locum alterius eiuſdē ordinem tenens. ſi tal̓ multitudo in infinitum excreſcat dicetur infinitum

per accidens et non per ſe. Acciditenim fabrili operi martellorum infinita multitudo cum per vnum martellum. ſi duraret equaliter poſſet expleri ſicut per infinitos. Dicūt ergo infinitum per ſe r̄pugnat ei quodeſt in actu. eo oportet in his queper ſe ordinem habent ꝯpleri poſtręmum niſi per comparationem quodāmodo omniuꝫ priorum. et ſic advnum conſtituenduꝫ requireretur infinitorum ordinata influentia. ſi eſſetaliquid infinitum per ſe et ita nunqͣꝫpoſſet compleri. cum infinita non ſittranſire. ſed infinitum per accidensẜm eos non repugnat ei quod eſtin actu. cum vna pars multitudinisab altera non dependeat. vnde ẜmhoc nihil ꝓhibet eſſe infinitū in actuſicut algazel dicit in ſua methaphiſica animas rationales hominum defunctorum eſſe infinitas in actu. eo ponat generationem hominuꝫ abeterno fuiſſe. et animas poſt mortemcorporum remanere. et ẜm hanc opinionem deus poſſet facere infinitavel infinitum in actu etiā ſi inueniatur in natura infinitū in actu. Sꝫecontra commētator quinto methaphiſice dicit in actu non poteſtneqꝫ infinituū per ſe. neqꝫ infinitumper accidens. In potentia vero inuenitur infinitum per accidens. ſedinfinitū per ſe. et ſic ẜm infinitūomnino repugnat ei quod eſt eſſein actu. hoc veriꝰ videt̉. enīpōt eſſe actu in rerū natura aliquid ſpecificatū ad diuerſas ſpēs indifferēter ſe hn̄s. Quāuis enī intellectꝰꝯcipiat aīal ſpecificatū rōnali velirrōnali dr̄a. tn̄ p̄t actu aīal. qd̓ ſit rōnale vl̓ irrōnale. vn̄ ẜm ph̓m eſt in genere qd̓ eſt in aliꝙͣ eiꝰſpecie. vnaqueqꝫ vero qͣntitas ſpecificat̉ certa t̓minatōnē qͣntitatis fic