Liber XIXlocum digeratur. quia ex inordinato motu ⁊ calore nimio ſubito generato eiusvnctuoſitas in fumū nociuū reſolueret̉et groſſiori parte remanente indigeſtamultiplex corruptio generaret̉. vt dicitidem. Electū autē lac vt dicit debet habere quatuor qualitates. colorem. odorēliquorem. et ſaporem. Colorem albiſſimum clarum a citrinitate ⁊ rubore ⁊ liuiditate maxime alienū. Odorem gratuꝫab horrore ⁊ grauitate remotum. Liquorem inter ſubtilem ⁊ groſſum mediū cuius mediocritatis ſignum eſt ſi gutta ſuper vnguē poſita remanet cōtinua ⁊ nonliqueſcit. cuius guttule forma inferiꝰ eſtlata et ſuperius eſt acuta. Saporem habet acceptabilem quādo nec amaritudine nec ſalſedine nec acedine eſt admixtūInter omnes autem iſtas differentiasfactis femineū magis creditur eſſe tꝑatum. quia omne lac naturam ⁊ cōplexionem animalis cuius eſt naturaliter imitatur. ⁊ ideo quia humana cōplexio maxime eſt tꝑata. ideo ⁊ muliebre lac maxime eſt tꝑatum propter qd̓ maxime ē nutritiuū humectatiuū ⁊ aſꝑitatis angulorum oculi potiſſime mitigatiuū. Et qͥcquid de bonitate lactis ſupra dictū eſt totum cōcurrit in hoc lacte.Capitulum LXIIDe lacte camelinoAc camelinum ex animalis calida complexione. ceteris eſt magis calidum et plus ſubtile ⁊ minime vnctuoſum et minime nutritiuuꝫdiureticum et opilationem apertiuumet ideo ydropicorum ex opilatione ē potiſſime iuuatiuum. Nam camelus nature eſt calidiſſime propter quod calor dominans ſanguinis attrahit vnctuoſitatem. ⁊ ideo ſanguis remanet ſine vnctuoſitate. Cum igitur lac nihil aliud ſit qͣꝫſanguis ſecundo decoctus. ſapor ſanguinis cameli ſalſus eſt ⁊ acutus. ⁊ ideo humoruꝫ eſt inciſiuus ſubtiliatiuus ⁊ groſficiei attenuatiuus. Quere ſupra de camelo in tractatu de animalibꝰ.¶ De lacte vaccinoCapitulū. LXIIIAc vaccinum lacti camelino eſtoppoſitum. Nam vacca nō habeltantū caloris vt ſanguis attrahat vnctuoſitatem. ⁊ ideo eius lac fit valde vnctuoſum. ⁊ maxime nutritiuū. plusenim nutris lac vaccinum qͣꝫ pecoriuumqͣꝫuis pecorinum ſit magis calidū qͣꝫ vaccinum. Cuius ratio eſt vt dicit idem ꝙcum lac vaccinum nō tantū habeat caloris quantū pecorinū parua vnctuoſitasſibi ſufficit ⁊ tota illa remanet in lacte ⁊exuperat caſeitatem. et ideo magis nutrit quia ſubſtantia vnctuoſitatis nutribilior eſt qͣꝫ caſeata. quia calidior ⁊ humidior ⁊ calori ſanguinis vicinior. faciliorin ſanguinis mutationem. et illa vt dicunt antiqui melius ⁊ citius nutriunt qͥcitius ⁊ facilius in ſanguinem cōmutatantur. vt dicitur ibidem. lac tamen pingue melius nutrit qͣꝫ ipſa pinguēdo quecalidior eſt quia ſubſtantia lactis habetaquoſitatem liquidam ſubtiliantem interiora corporis penetrantē. Sed ſola pīguedo aereitate ſua ſupernatat et propt̓humiditatis ſue ſubſtantialis groſſicieꝫcito coagulat ⁊ indurat. ⁊ ideo lac vaccinum ſua aquoſitate ad interiora penetrat. ſua vnctuoſitate calorem naturaleꝫroborat. caſeitatis ſue paucitate naturanon multum aggrauat. ſed potius adiuuat ⁊ ſuſtentat. vt dicit idem. Alio ergomodo eſt lacte vtendum ad nutriendumquia tunc tribus eius ſubſtātijs paritereſt vtendum. Alio modo ad mundificādum ⁊ calorem mitigandū quia tunc ſeroſitatis liquamen eſt a butiroſitate ſequeſtrandū. Alio modo ad calefaciendūet humectandū ⁊ tunc butiri vnctuoſitate eſt vtendū. Lactis enī vſus conſideratur ẜm ſubtilitatem ⁊ groſſiciem et mediocritatem. vt dicit idem. Subtilitasautem attendit̉ in ſubſtantia ⁊ in actione. In ſubſtantia illud eſt melius quodcōplexioni humane vicinius eſt vt lacfemineū quod tanto eſt vtilius quantomāmille eſt vicinius. efficacius eſt enimcontra venena. contra renum ⁊ veſice mala. contra pulmonis vulnera ſi mulſumBB 4