Libel̓ XIX¶ ¶ Ail̓. XXXVII¶ De odoreOſt colores de odoribus eſt dipcendū. Odor itaqꝫ eſt fumoſusvapora ſubſtātia rei reſolutuſ qͥmediante aere ad cerebrū attractatꝰ eſtſenſus oīfactus immutatiuus. naꝫ odorimmutat oīfactum. quemadmodum color viſum. vel ſonus auditum. vel quemadmodū ſapor guſtum ꝓprium. Propriūenim eſt ſenſuuꝫ a ſuis ſenſatis et obiectis ꝓprijs immutari ⁊ delectari in eis acꝑfici ſi fuerint medij. contriſtari vero etdeſtrui ſi extremi vt dicit̉ in libro de ſen.et ſen. Eſt itaqꝫ odor rei ꝓprietas ſenſufumo medio ꝑceptibilis. Ad hoc autemꝙ odor ꝑficiatur et informetur ī organoſenſus quattuor ad minus requirunturſcꝫ caliditas reſoluens. materie ſubtilitas actioni caloris reſoluentiſ. obediensaerea puritas deferens. nerui vel cerebriconformitas. vaporem reſolutum nature ſenſu ꝑcipiendo admittens vel abhorrens. Calor igitur reſoluens fum os vaporabiles cauſa odoris eſt efficiens. vapor reſolutus eſt materia obediens.qualitas vero fumi reſoluti aeri deferenti ſe incorporat et in ſuam ſimilitudinēip̄m alterat et informat. īformatꝰ veroaer qualitate fumi neruo odorabili ſubito ſe applicat. et ſibi incorporati fumoſivaporis ſimilitudinem repſentat. cuiuscomplexioni ſi ſimilis fuerit miro modocerebrum recreat ⁊ delectat. Si vero ecōtrario inficit ⁊ contriſtat. et ideo aromatica que ꝓportionem cōplexionaleꝫ habent ⁊ armoniam cum natura ip̄m reꝑarant atqꝫ iuuant. fetida vero ex cauſa cōtraria aggrauant et moleſtāt. Calor itaqꝫ reſoluens odorem efficit. et e contrario frigus conſtringens odoreꝫ impeditet p̄ſcindit. qꝛ mouendo ad centrum ſubtiles ſubſtantie vapores ꝑ aera ſe diffūdere non ꝑmittit ꝓpter qd̓ nec ſterquilinia fetent in temꝑe hyemali ſed potiuseſtiuali. Similiter ſubſtantie varietasſeu ſubtilitas obediens calori reſoluenti odorem cauſat Econtra vero grofficies materie odoris diffuſioni obuiat ⁊ repugnat vtꝫ in la pide cuiꝰ naturalis cōpactio et frigiditas ſunt in cauſa qͣre neqꝫ redolet neqꝫ fetet vt dicit AuicennaTertio aeris conſiſtentia confert ſenſibiliter ad odorem nam ſi rarus fuerit etſubtilis defacili odoris materiam ſcꝫ fumum vaporabilem recipit. ſed ꝓpter eiuſeuentationem et rarefactibilitatem ꝑmanere in ſe eius redolentiam lōgo tepore non ꝑmittit. Econtrario vero ſi denſus fuerit aer et cōp̄ſſus vapores bonoset malos tardius recipit. ſed poſt eoruꝫimp̄ſſionem ip̄os euaporare ita defacilinon ꝑmittit. vt dicit idem. Quarto organi qualitas ſeu diſpoſitio ad odoris iudicium potiſſime operatur. ſi vero fueritneruus inſenſibilis in quo ꝑcipitur oīfactus vel male complexionatus vel leſuscaſu aliquo ſeu corruptis humoribus opilatus vel omnino ꝑuertitur vel ſubtrahitur iudicium odoris. Primum patꝫ inmelancolicis et alijs male complexionatis qui loca fetida diligūt. odorifera vero ⁊ aromatica fugiunt. Secūdum autēptꝫ in mutilatis qui neruos ſenſibiles ⁊odorabiles habent leſos. et ideo odoreſnon ſentiunt. Tertium autem manifeſtum eſt in polipoſis et leproſis qui naribus a vicioſis humoribus opilatis īterodoriferum et fetidum vix diſcernunt.Fumus igitura rei ſubſtantia reſolutꝰmateria eſt odoris. vn̄ ẜm varietateꝫ fumi odorum differentia variatur. Diſtīguit autem yſa. in diet̓. tres ſpecies fumiEſt enim fumus quietus et quaſi nullimotus in aere vt fumus a lapide reſolutus qui eius complexioneꝫ non declaratpoſitiue ſed ꝑ priuationē odoris et abſētiam ip̄m habere ſubſtantiam groſſam ⁊frigidam manifeſtat. Eſt et alius fumushabens velocem motum in aere. ⁊ hoc accidit ex calore reſoluente ſubſtantiam.que ſi fuerit valde pura et defecata. eritodor valde aromaticus et ſuauis vtꝫ inmirto et muſco et in ambra. Si vero fuerit ſubſtantia impura multis fecibus intermixta. erit odor malus et nature horribilis. Et hic̄ odor diuiditur dupliciter in grauem ſcꝫ et fetentem grauis odor ex calore adhuc naruraliter ſe hn̄teAA 2
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten