ria vitulamina .i. degenerantia et nō nalturalia. vt habetur li. Sap̄. ca. iiij. et eſthec littera rabani et antiquoꝝ. qͣꝫuis Auguſt. in li. de doctrina xp̄iana dicat. ꝙ melius dicerent̉ adulterine plantationesqd̓ quidem verum eſt quo ad ſimpliciuꝫintellectū. vera tamen littera eſt et bonaquo ad intelligentes ſcilicet ſpuria vitulamina.Capitū. CLXXXDe vineaInea vt dicit Papias. eſt locvbi plantant̉ vites. vn̄ et vine/tum vocamus locū vbi conſita ēmultitudo vitium. Uinea diligenter excolitur et ab omnibus ſuꝑfluiſ expurgatur et a cultoribus ſepe viſitatur. et ne ledatur a beſtijs macerijs ⁊ ſepibus circūdatur et ne diripiant̉ fructus eiꝰ. cuſtosin ea ſuꝑ ſpeculam ordinatur. in hyemeſine cuſtodia relinquitur. ſed in autumnō a multis frequentat̉. in hyeme valdepallet. in vere et in eſtate viret. floret acredolet. ſed in autumno fructu gaudet.odor florentis vinee omni venenoſo contrariat̉. et iō ip̄a florente fugiunt colubri et bufones ſuſtinere eius fragrantiānō valentes. virore et amenitate delectat viſū fragratia ⁊ aromaticitate affic̄olfactum. ſaporis ſuauitate reficit guſtūfolioꝝ lenitate demulcet tactum. aerē diligit purum ſerenum. vt di. Pli. et minꝰdiligit tempus nubiloſum. terraꝫ diligitcalidam et ſiccam mediocriter pinguemac dulcem. nam qn̄ terra eſt nimis pinguīs vl̓ nimis humida luxuriat ī ramoſet in folia. et paucos habet fructus. quādo vero terra eſt arenoſa ⁊ nimis macracito deficit ⁊ areſcit cū nō inueniat ſufficicus fundamentū ſeu nutrimentū. ſimiliter ſi fuerit in terra amara vel ſalſuginoſa corrumpit̉ radix eius malicioſo humore radicis ſubām ſubintrante. ⁊ ideodiligit terram dulcem ⁊ in ſuis qualitatibus tꝑatam ⁊ iō montes alti ſoli beneexpoſiti ſunt optima loca ad vineā. qꝛ īeis eſt humor dulcis ⁊ calor fortis. et qͣꝫto vinea ſoli mmagis eſt expoſita. tantofructus reddit dulciores. Primo autemeſt fructus viridis durus ſtipticus et acetoſus. deinde ꝑ decoctiōem ſolis dulcꝭefficitur et delicioſus. ſub folijs enī ip̄ivinee latitant vulpes vues vinee corrodentes auide et deuaſtantes. ⁊ maximevbi cuſtodes ſunt negligenteſ. nec ꝓdeſtꝙ aliqui minus ſapientes ponūt et claudunt vulpium aduerſarios .i. canes ītravitium maceries ſiūe ſepes. nam pluſ demolliunt̉ et deſtruunt vuas vinee ſic incluſi pauci canes qͣꝫ furtiue facerent plures vulpes. vt di. Iſi. et ideo ſapiētes vrnitores ſumma ſtudent diligētiā ne ſubintrent porci ſeu canes domeſtici ſeu vulpes. a muſcarū autem et vermium corroſione non poteſt ſeruari vinea niſi ꝑ ipſius manum. quia omnia in ſua continetpoteſtate. vt di. Iſido. et ſaluat magnifice vniuerſa.C apitū CLXXXIDe vuaUa ab humeo mes. dicit̉. et eſtdicta quaſi humida. eo ꝙ intriſecus humoris eſt plena. vt di.Iſi. li. xvij. Ex tribus autem componit̉vua .ſ. ex folliculis glarea ⁊ arillis. folliculi dicūtur vinaria ſiue teceʸ in quibusglarea cōtinetur. ⁊ eſt glarea ſuccus ſiuehumor pinguis ip̄ius vue. Axilli autemdicuntur ꝑuula grana que ſunt in racemo. et dicūtur alio noīe acini ab aceo es.et debet dici hic acinus ni. ſicut patet inmaiori volumine priſtiani. vbi dicit̉ illud verbū paulini. Exprimit humentesacinos ſuccumqꝫ liquentem. aliqui tamdicunt hoc acinū. Uua enī eſt generalenomen ad botros et racemos. nam vuaꝓprie eſt multoꝝ granoꝝ coadunatio. racemus autem dicitur vnum granū. Botrus autem vnarum congeries vel cōgregatio que gallice dicitur moiſſine. ſecūdū autem Papi. et Iſi. Racemus eſt botrionis pras ſiue ramuſculus cū vuis p̄ciſis. vnde a ramo dicit̉ racemꝰ. ẜm Iſi.Uua autem a multis dicūtur ſuburbāeeo ꝙ in vrbibus vendunt̉ ad comedendūcōmedant enī eas et ſpecies et iocundi/tas ſaporis. quarū multe ſunt ſpecies. ſicut p̄coque ſic vocate qꝛ cito matureſcūt