Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

in fine mutuo ſe deſtruit opprimit et confundit. Qd̓ celerius citius ſeminaturdebet eſſe denſius qͣꝫ qd̓ tardius ſolomendatur. ſemen enī ſerotinum debet eſſe rarum ne nimia denſitate necet̉. Artiſquoqꝫ eſt ſemen equaliter ſpargere. naꝫmanus cōgruere debet cum greſſu ſemꝑqꝛ cum dextro pede. nec eſt tranſferendūſemen de locis frigidis ad calidiora nececonuerſo. nihilqꝫ in contrariū: p̄ripiendum eſt. Semen ſeminatuꝫ in macro ſolo raro facit culmum. ſpicam minutā generat et inanem. pinguia ꝟo arua ex vnaſeminis radice fundant ſegetem numeroſam. In antumno vero circa equinoctiū eſt tempus cōgruum ſeminationi. ſimiliter et in vere. ſed in recta pruma ſerendum non eſt. qd̓ ptꝫ hiberna ſemīacum ante prumam ſeminantur ſeptimadie erumpunt. ſed poſt prumam vix infra quadraginta. Hucuſqꝫ Pli. ca. xxiiij.Semen itaqꝫ eſt granum modicum rotundum habens in ſe virtutem ſue ſpeciei multiplicatiuam cōſeruatiuam. vn̄cum ſemen terre cōmittitur ex humoreturgeſcit. ex calore rerre incluſo parteſrarificante et humores circūſtantis terre ad ſui temꝑamentum attrahente inualeſcit grandeſcit. et ſic cuticula ſeminis ſciſſa germen paulatim emittit. radices inferius in terra figit quibus continue nutrimentum ſibi haurit ſic tandem vi caloris terram inſenſibiliter aperit et erumpit. ex ſe ꝓducens culmū frōdem florem ſemen fructum. qͣꝫuiſi modicum ſit qd̓ ſeminat̉. maximum tameneſt qd̓ ex ſemine generatur. a ſtultis putatur ꝑdi ſemen quando ſeritur. et tam̄meliori modo qͣꝫ ſeminatiōem nullatenus cuſtoditur. In ſemini etiam vigꝫſeminalis ratio in qua oꝑatur calor naturalis et ad eius augmentum ꝑiter etnutrimentum humor nutrimētalis attrahitur vi caloris. De ſemine aūt mediante culmo ſurgit ſpica que ẜm Iſid̓.li. xvij. a ſpiculo dicta eſt eo in ſpīcaducant̉ ariſtarum culmina que ad modūſpiculoꝝ ſunt acuta. ad hoc enī facit natura aculeos in ip̄is ſpicis vt cōtra ſubitos auium minutarum vermiculorum2morſus in ſpicarum ſummitatibus eētarma: vt dicit idem. Spica autem ſecundū diuerſoꝝ ſeminū naturā ſe diuerſificat in figura. nam qn̄qꝫ eſt lata vt inordeo. qͥn̄qꝫ triangula vt in ſpelta. quandoqꝫ tetragona ſeu quadrangula vt eſt ītritico. aliqn̄ eſt totunda. vt dicit̉ Pli. etAreſt. Eſt autem ſpica in culmi ſummitate multis folliculis circūdata in quibꝰvelut in matrice grana ſeminalia. nutriūtur et vſqꝫ ad maturitatis temꝑa cōſeruantur. Qui quidem folliculi erumpentes cum grano primitus manent claufi.deinde paulatim turgeſcentibuſ granismarime in tritico fiunt ſciſſi vt dicit̉ ſuper li. Areſt. de plantis Spicarum capita generaliter in principio calore eleuāte ſurſum eleuantur. ſed quādo tendūtad maturitatem ex granoꝝ pondere inferius aliquantulū inclinantur. pretereaquando ſunt ſpice in virore ex corruptoaere rore perfuſe in corruptelam et auruginem cōuertūtur. ymbre vero et rorecongruo perfuſe et calore celeſti debito circūfote citius matureſcunt etpter roris humectationem grana ſua defolliculis cadere non permittunt. vt di.Plinius li. xvij. Item dicit Conſtan.yſa. et alfre. Ex bonitate autem terre cognoſcitur bonitas ſpice qꝛ in terra bo naet pingui generatur ſpica bona. quantitate magna et granoꝝ nūeroſitate mitiplex ac referta. in terta vero ficca macra econuerſo. vt dicit Plinius libro eodem. Capitu. CLVIIDe ſtipulaTipula ab vſto eſt dicta quaſivſtipula. collecta enī meſſe ſtipula vritur ꝓpter culturam agrivt dicit Iſi. li. xvij. vel ſtipula dicit̉ a ſtipulo ſiue a ſtipo pas qꝛ ſtipula facit culmum quem ſtipat vt dicit Hug. Eſtprie ſtipula idem quod ſtramen vel palea cum folijs et vaginis qd̓ relinquit̉ īagro ſpicarum multitudine p̄ſciſa falcibus et a meſſoribus collecta. et hec ſtipula a multis recolligitur ad diuerſos vſuſNam quidam inde domos tegunt. qͥdaꝫI