LiberEraticen lapis eſt niger ſed ſuperat virtute colorē quo priꝰ abluto ſiquis geſtauerit ore diceremox poterit quid de ſe cogitat alter. ſicutdicitur in lapid̓. dilectū reddit ⁊ amabilem eum ſuꝑ quem eſt. ſicqꝫ probatur ꝟtus eius. nam ſi inunctū fuerit corpꝰ alicuius melle ⁊ muſcis expoſitū relinquūteum muſce ſi preſens fuerit iſte lapis. ſꝫſi lapidem ſubtraxerit ſugent corpus eiꝰet corrūpent.Capitulum LIIIDe iaſpiteAſpis eſt gemma viridis ſmaragdo ſimilis ſed craſſi colorisſimpliciter eſt. Eius ſpecies ſūtxvij. vt dicit Iſido. nam ias viride pinnaſin gēma dicitur qͣꝫuis aūt eius colorp̄cipuus ſit viridis tn̄ multos hꝫ alios ītermixtos. Eius ꝟtus eſt reprimere febres ⁊ ydropyſim in his qui geſtant ip̄mcaſte. Iuuat etiā parturientē. fugat fantaſmata ⁊ inter ꝑicula facit hoīem tutuminteriorē refrigerat ardorē fluentē compeſcit ſanguine ⁊ ſudorē. luxuria cohibet⁊ impedit cōceptū. menſtrua cōſtringit ⁊emorroides ſi pulueriſet̉ datus cum lacte vlcera inueterata ſanat. ſordes oculoꝝ purgat. ⁊ viſum acuit ⁊ ꝯfortat. maleficijs ⁊ incātationibꝰ reſiſtit. efficacioreſt in argēto qͣꝫ in auro. In capite aſpidis inuenit̉ lapillus iaſpidi ſimilis quimire credit̉ eſſe efficacie ⁊ ꝟtutis. ⁊ id̓oquidā iaſpidē quaſi aſpidē dictū eſſe credunt. tot aūt credit̉ habere ꝟtutes quothabet diuerſas venulas ⁊ colores. vt dicit Dyaſ. In montibꝰ ſcithie inuenituroptimꝰ ⁊ a grifonibꝰ cuſtodit̉ quēadmodum ſmaragdus. vt dicit Iſi.Capitulum. LIIII¶ De iacinctoAcinctus lapis eſt ceruleus ⁊ ſaphirei coloris aliquātulum ⁊ ꝓꝑinquus. ex colore ſuo nomē habens. vt dicit Iſido. Lapis iacinctus qͥdam in ethiopia eſt inuentus. Optimꝰeſt qui nec nimis clarus nec etiam nimium eſt obſcurus vel obtuſus. ſed ex vtriXVIuſqꝫ tꝑamento mediocriter eſt refulgēsIſido. Hic nō rutilat equaliter. In aere ſereno enī gratus ⁊ etiam ꝑſpicuusnnubilo corā oculis eſt marcidus ⁊ obtuſus. Iſido. In os miſſus ſentitur frigidus ad ſculpendū eſt duriſſimus. nō tāmen eſt inuictus. qꝛ ab adamāte ſcribit̉⁊ ſignat̉. vt dicit Iſido. ẜm Dyaſ. iacinctus lapis eſt. nūc colore ceruleus. nuncſubruſus. nūc purpureꝰ ſiue venetus. Etſunt tres ſpeciēs. nam ſunt granati citrini ⁊ veneti. ſed inter iſtos granati .i. blauij ſunt meliores. Iſte lapis mirabiliseſt qui aeri maxime ſe ꝯformat. vt in nubilo ſit nubilus. ⁊ in ſereno ſit ſerenus.Iſtius lapidis eſt virtus ſingularis ẜmautores ꝙ cōfert leticia ⁊ ꝯtrariat̉ melācolice qualitati. Confortatiue eſt virtutis ſicut de eius ſpeciebꝰ dicit̉. Confortatiue cuncti virtutis habent̉. Triſticiāqꝫfugant. ⁊ vanas ſuſpiciones. Reſiſtit etiam diuerſis peſtilentijs que ſolent in aere ſepius generari. vigorem etiam datmēbris. ⁊ vegetat vel cōfortat neruos etdulcem ac ſalutiferū dat ſaporē vt dicitDyaſ. maxime ſi ſimilis ē ſaphiro qꝛ ẜmomnes qui de gemmis tractant tanto inſuis effectibꝰ eſt efficacior quāto plus incolore ⁊ ſubſtātia ſaphiro appropinquatet talis iacinctus veneno obuiat ⁊ toxico cōtrariatur. Dyaſ. Ei etiam quedamaſſimilatur herba eiuſdē noīs in coloreet in multis eſt ei par qͣꝫuis nō ꝑ omniain valore ſicut dicit Iſi.Capitulum LV¶ De irideRis eſt lapis exagonus .i. ſexangulus. vt dicit Iſido. qui primoin arabia iuxta mare rubrū eſt īuentus. nunc aūt in pluribꝰ locis inuenitur ſcꝫ in germania ⁊ hybernia ⁊ in multis regionibus aquilonis. Eſt autem incolore ꝑſpicuus criſtallo ſimilis. vt dicit Iſido. et dicitur iris per ſimilitudinem arcus celeſtis qui ꝑcuſſus ſole ſubtecto ſpecies ⁊ colores arcus celeſtis inproximos parietes oppoſitos rep̄ſentatvt dicit Iſido/ eaſdem creditur haberevirtutes quas ⁊ berillus. niſi qꝛ tāte nōH