Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liberſulphure groſſo in cuiꝰ cōpoſitione plꝰ eſtde p̄dicto ſulphure qͣꝫ de argētouiuo. vnde ꝓpter dn̄iuꝫ frigidi ſicci terrei ferꝝfrigidū ſiccū valde durū eſt in ſuistibus cōpactū qꝛ minꝰ habet in ſe aerei aquei humidi qͣꝫ alia metalla. ideoad reſoluendū in igne difficile eſt graue ad remolliendū vt di. Richͦ. Ferramēta vero oleo tꝑare mos eſt ne aque frigiditate nimiū indurent̉. vt di. Iſi. ferꝝex ſanguinis ꝯtactu citiſſime rubiginemcōtrahit. eius ſubſtantia ſubintra/uerit vix recedit. vt dicit Iſi. Rubigo ēviciū rodēs ferꝝ qd̓ ei accidit vel ſue ſubſtātie impuritate ſiue ex terre ꝯtactu etvicinitate. ſiue ex ſanguīs ſiue cuiuſſibꝫinfecti aut humidi vaporis qualitate. etſubdit idē. a ferro inqͥt ſanguis humaneffundit̉ de ferro ſe vlciſcit̉. qꝛ de re nulla alia ita cito rubiginē cōſumit̉ ſicutqn̄ hūano ſanguīe īmundat̉. Cum ferromagnes ꝯcordiā habet vn̄ magnes ip̄ꝫattrahit ip̄m attractū etiā mediāte vaſe argēto vel eneo ip̄m ſequit̉ eiqꝫ ſubijcitur obedit. Si ferꝝ bn̄ politū a lumīevel aceto linitū fuerit ſimillimuꝫ fit eri.rubigine carebit politū ferꝝ. ſi ceruſa velmedulla ceruina fuerit ꝑlinitū Iſi. Ferrum candēs ſi in vino vel in lacte ſepiusextinctū fuerit ip̄m vinū ſpleneticis etalijs morbidis medicare facit. vt di.ſtā. Ferꝝ etiā vt di. Iſi. accēſum igni niſi induret̉ ictibꝰ corrūpit̉. rubens ī igne eſt vtile ad cudendū anteqͣꝫ albeſcereincipiat vel albere. Uſus ferri vtilior eſthomini ī pluribꝰ qͣꝫ vſus auri. qͣꝫuio pl̓ꝰdiligat̉ auri ſpēs ab auaris. ſine ferroreſpublica tute agitur. qꝛ ſine eiꝰ metu ſecuritas ab hoſtibꝰ habetur. ferrocōis iuſticia regit̉. tuetur innocētia improboꝝ audacia ferri metu coercet̉. ſineferro nullū fere opꝰ mechanicū vix ꝑficitur. nullū edificiū ꝯſtruitur. agriculturanullatenꝰ exercet̉. Et ideo ẜm Iſi. eſt dictum ferꝝ eo farra .i. ſemina ꝯdant. qꝛſine ferro nec panis de terra acqͥrit̉. necetiā iam paratꝰ panis ſine ferro cōgruediuidit̉ vt in vſum cibi ab hoīe aſſumat̉Itē ferꝝ ferro acuitur vt di. ſalomon.ꝯfricatōe mutua hebetudo ferri iteꝝ at.XVI.tenuat̉. ſic acuitur vt inde faciliꝰ qd̓libꝫincidatur. Scoria d̓r ferri īmūdicia inigne excoqͥtur eſt ſic dicta. eo de ferroignis violētia ſit excuſſa. vt di. Iſi.C apitulū quadrageſimūſextū De ferrugineErrugo eſt limatura ferri ſicutſquama eſt illud qd̓ euolat excuſſione ferri. et habet virtutemſiccandi attenuādi. ideo valet contraopilationē ſplenis. vomitū tamē potenter excitat in tantum aliquādo ducitad morte̓ niſi puluere adamantis vel aqͣin qua per noctē iacuerit eius violentiareprimatur. cōtra emorroidas d̓r puluis eius optimꝰ. diſſenteriā .i. fluxū ventris ſtringit. vt in Plat̉. Ferrugo etiā dicitur ferri rubigo corroſio dicta a corrodendo. dicitur tn̄ ꝓprie erugo ab erodendo ab eramēto. vt di. Ifi. manusſiquidē tangētis inficit maculā deforme poſt ſe relinqͥt. quāto ferrū magis purum politū eſt tāto euidentiꝰ citius arubigīe defedatur difficiliꝰ remoueturNec defacili deponitur niſi tribꝰ modisſcꝫ ignis excoctionē. vel ſerre vel lime corroſionē. vel per colliſionē lapidis durioris arenule exterſionē. hoc auteꝫhabet propriū eruginis infectio occaſione leui reuertitur ad locum in quo ſemel radicatur.Capitulū quadrageſimū ſeptimū De glebaLeba ex collectione pulueris ē¶in vno glomere coadunata. vt dicit Iſido. li. xvi. ca. i. Terra enīligata gleba eſt. ſoluta vero puluis. Indurata in globū terra ſemen recipit. receptū erumꝑe in germen non ꝑmittit fracta ꝟo tegit ſemina atqꝫ nutritper pluuiā remollita quādā pinguedinēin ſe recolligit quā ad ſeminū ꝓductionem radicibꝰ circūfundat. vt dicit greg.Aliquādo etiā glebe naturā in ſe continent mineralē. ideo ex glebis diuerſarum rerū ſpēs ꝓducūtur ſicut dic̄ greg.ſuꝑ illū locū Iob. xxviij. Lapides ſaphiri locus eiꝰ glebe illius aurū.