Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Unde ſolent colles montiuꝫ eſſe pedes.nam de collibꝰ ad montes ſolemꝰ aſcēdere altiores. Et dicunt̉ colles a colendo.quia minori labore colunt̉ qͣꝫ montes plus qͣꝫ mōtes ab hoībꝰ incolunt̉ inhabitant̉ plus aeri calori ſolari qͣꝫ inferior terra exponunt̉. ideo fructꝰ in collibus ad maturitatē citiꝰ ꝑducunt̉. imbre rore celeſti plꝰ colles qͣꝫ valles ꝑfundūtur. ideo fructꝰ accreſcētes in collibusalijs dulciores ſapidiores inueniūturItem inter infima terre ſuꝑficiē ſum montis altitudinē tenēt colles mediū quo ad ſitū. ideo aer craſſior ſpiſſior eſt in colleqͣꝫ in mōte. purior vero etſubtilior eſt qͣꝫ in valle. Puriores enī etnobiliores recipiūt colles imp̄ſſionesinfluētias a ſuꝑioribꝰ qͣꝫ valles.fructꝰ qͣꝫ gramīa ſunt in collibꝰ ſalubriora qͣꝫ in vallibꝰ alijs partibꝰ meliora.vt dicit Conſtā. Item colles citius recipiunt radioruꝫ ſolis illuminationē qͣꝫvalles velociorē a nubibꝰ irroratione.De montibꝰ etiā deſcendūt torrētes etriuuli ſuꝑ colles de collibꝰ deriuant̉ adcampeſtria ad valles.Capitulū quadrageſimūſextū De valleAllis eſt terrā decliuis ac dep̄ſſavin montiū medio collocata vt dicit Iſi. Eſt autē vallis aquarū ariuulis fontiū defluentiū receptaculūvehiculū. vn̄ patet valles a riuulis exmōtibꝰ emanātibꝰ irrigant̉ ex illoꝝ circūfuſione in floribꝰ fructibꝰ fecūdant̉.frondiū floꝝ virore citiꝰ decorant̉ atium colliū eleuatione obumbrantur.In vallibus etiā fit maior radioꝝ ſolarium cōcurſus ac cōfractio ac cōfluxus.Et ideo calidiores imp̄ſſiones in vallibus qͣꝫ in mōtibꝰ generātur ꝓpter quodin vallibꝰ citius qͣꝫ in montibꝰ reſoluuntur niues exquarū diffuſione loca circūiacentia humectantur vt dicit Macro.Et ideo valles calide turbide groſſe etvaporoſe exꝑientiā iudicātur. quaruꝫhabitatores calidis humidis paſſionibus ſepiꝰ moleſtant̉. vt dicit Cōſtā. Domus edificia in vallibꝰ cōſtituta minꝰLiber. XIIII.ventoꝝ tempeſtatū incōmodis ꝓpelluntur qͣꝫ illa que in mōtibꝰ collocant̉. nammontiū obiectu tuent̉. a ꝓcellarū inunbantiū impetu defenſant̉. terremotu incole valliū raro infeſtant̉. cuiꝰ eſt. qꝛtes terre in valles reſidētes magisprimūtur. ſibi inuicē fortiꝰ adunanturEt ideo vēti illas ꝑtes difficiliꝰ penetrāt ſubintrant. ꝓpter qd̓ ꝑtes ille qꝛ mīmeſunt ꝯcaue poroſe mīme a ventoꝝ ſubintratiū impetu agitant̉ ꝓpter qd̓ mouent̉. vt di. Areſto. Ad valles etiā ꝯffuunt ſordes ibi diutiꝰ reſeruant̉ ꝓpt̓ a eris corpulētiā valles citiꝰ qͣꝫ mōtes groſſis fumoſis vaporibꝰ obnubilant̉ denſioribꝰ tenebris obſcurant̉. Un̄ ꝑtes valliū plus qͣꝫ montiū ꝓfundant̉ ad centrū a celi circūferētia plus elongātur. Itēex aquarū multiplici ꝯcurſu limi ac luti obiectu paludes quaſi inuadabiles invallibus frequētiſſime coadunant̉. loca ad trāſuadandū difficilia inueniunt̉Itē ex humoꝝ abundātia carices gramina in vallibꝰ maxime nutriūt̉. ſalices alie infructuoſe arbores in vallibꝰ plusqͣꝫ in montibꝰ creſcere dinoſcūtur.Capitulū quadrageſimūſeptimū De campoAmpus ẜm Iſido. eſt terre plac nicies nec depreſſa vt vallis. necerecta vt mōtes. ideo qꝛ equalis eſt pedibꝰ campus eſt vocatꝰ. a camisgreco qd̓ breue vel equale dicit̉ in latinoEt eſt campꝰ locus planꝰ incultus. necvomere ſulcatꝰ nec ſtercore impinguatꝰſed potius deambulationi vel deductioniaut militari exercitatōni iuxta ciuitatūhabitacula deputatꝰ locꝰ ſcꝫ coīs publicus oīm aſpectibus expoſitus vſibus reipublice aſcriptꝰ nulli ꝓprius. ſed oīm vtilitatibus aſſignatus.Capitulū quadrageſimuoctauū De agroGer vt dicit Inidorꝰ. li. xv. dicit̉eo in eo aliquid agat̉. Oīsager vt ait varro. aut ē aruꝰ .i. ſationalis aut ꝯſitus .i. arboribꝰ aptus autpaſcualis. qꝛ herbis tantū aīalibꝰ va-