Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

ante aſcenſum ſolis. tunc ponunt venatores rethe. qꝛ piſces bene vidēt horailla quādo augmētatur lux vident. odore tamen querūt cibū nocturno temꝑe.in odoriferis enī delectātur. ideo dicit̉libro. iiij. Genera piſciū odorant audiunt. et ideo ad vaſa noua quibꝰ venāturcitius accedunt qͣꝫ ad antiqua. imo niſifuerit nouū de facili ad vaſculū accedunt. ſepe enī per odorē decipiūtur. vt dicit Io. Eſt inquit belua in mari de faucibus ſuis reſpirat aquā cuꝫ vapore odorifero. piſces ſentientes odorē ſequūturipſam intrant fauces eius poſt odorē.que ipſos deglutiēs ab ipſis ſic cibatur.Dicit etiam idem eſt piſcis nominefaſte in cuius ore aqua hauſta dulceſcitquam piſces minores ſequētes intrantin os eius quos ſubito accipit et deglutit. Item dicit ibidem delphini odorem ſentiunt cognoſcunt ſi homo mortuus in mare vnqͣꝫ comederit de delphino. ſi comederit. comedunt ipſum. ſivero comederit. a morſibus alioꝝ ſaluant. ad littus pellunt roſtrisſuis. Item dicit Areſto. Pliniꝰ. ItemAreſto. li. vij. Piſces claras aquas currentes inhabitantes cadunt ſuꝑ resfetidas niſi habeant bonuꝫ ſaporem ſicutnec aues. in hyeme fugiūt a fundo maris prope terram querēdo calorem. ibiquerunt paſtū ſuum. In eſtate vero ecōtrario a littoribꝰ fugiunt. calidū querendo fundū. venantur in hyeme iuxta terram. ſed in eſtate in ꝓfundo. Nam calorimmoderatus ledit piſces. Iteꝫ dicit ineodem. Sunt piſces qui apud aſcēſumcanicule moriūtur pre calore. ſimilit̓ nocet eis magnū frigus. maxime habentibꝰlapidem in capite. vt cancri huiuſmodi. nam lapis in capite cōgelatur coagulatur. et moritur de facili talis piſcis.variātur etiam piſciū ſpecies quo ad figuram diſpoſitionē. tam in quātitateqͣꝫ in qualitate. Sunt enī ingentia quedam beluarū genera quorū corporatibus ſunt equalia vt dicitur. qualis fuit cetus qui excepit ionā. cuiꝰ aluus tante fuit magnitudinis. vt inſtar inferniobtineret dicēte ꝓpheta. De vētre inferni exaudiuit me. Sunt et alij piſces itaparuuli vix hamo capiuntur. vt dicitIſi. li. xij. Afforus eſt piſcis qui propterexiguitatē capi non poteſt. vt ibidē dicit̉Enchiriꝰ eſt piſcis paruꝰ vix ſemipedalisabherēdo ſic dictus. qͣꝫuis enī exigui corporis ſit maxime tn̄ eſt virtutis. nauemenī adherēdo retinet. nam nauis cui adheret licet ruat venti. ſeuiant ꝓcelle. qͣſiradicata ſtare in mari videt̉ nec moueripoteſt. in retinēdo ſed tantūmodo adherēdo virtus eius eſt. hūc latini moronappell auerūt. eo nauigia ſtare cōpellatvt dicitur ibidē. In exameron etiā dicitur de eodē piſce. ventoꝝ p̄ſentienscellas calculū arripit validū tanqͣꝫ anchora ne excutiat̉ fluctibꝰ trahit. et nonſuis ſe liberat viribꝰ ſed alieno ponderemunitur cōtra futurā tempeſtatē ſtabilitur. qd̓ videntes naute ſibi p̄cauent neturbo p̄ueniat eos improuiſos. ſicut dicit Ambro. et Beda. Dicit etiam Areſt.libro. iiij. feminei piſces ſunt longiores maſculinis ſunt durioris carnis.anterius maſculi duxius eſt. ſimiliterſuꝑius. In feminis ꝟo interiꝰ et poſteriꝰdurius. Dicit aūt Auicēna li. ij. meliores ſunt piſces qui ſunt magni val̓de neqꝫ habent carnē nimis durā ficcāet in quibꝰ non eſt nimia pinguēdo necmuſtillago in quibꝰ non eſt malus ſaporvel odor. ſuauis aūt ſaporis ſunt conuenientes. nimis pingues. nec habentes ſuperfluā pinguedinē neqꝫ groſſammaciem. in quibꝰ non accidit poſt exitūde aqua cito fetor. illi qui habent durācarnem ſalſi meliores efficiūtur. in illis qui ſunt dure carnis. melior eſt illeminus eſt mollis. Ex quo patet diuerſitas in piſcibus quo ad ſubſtantiā qualitatem. Omnis enim piſcis ſicut dicitidem generaliter frigidus eſt humidꝰquidā tamen ſunt in cōparatione cōplexionis piſciū ceteris calidiores. maxime quando ſunt ſaliti. Et ideo quandoſunt valde recentes generant fleuma aquoſum mollificāt neruos. non ſuntcōuenientes niſi valde calido ſtomachoSaliti vero magis conueniūt medicineCapita enim ſalitorū piſciū vſta ſanāt