Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

tione fluctꝰ intumeſcūt. ẜm vēti impetum nūc aſcendūt nūc deſcendūt. ex concuſſione mutua aerē concitāt ventumgignūt. naues eleuāt ad ripas deprimūt litora ſe ſtrepitu ꝯſtringunt. ſꝑſunt ī motu qͥeſcere pn̄t aūt penitꝰdeficiūt aut vndiqꝫ ſe agitāt diffūdūt.Capitulū. XVII De gurgiteUrges eſt in flumine locus altVſiue profundus. a gutture gurges eſt dictus. vt dicit Iſido. eo aqͣsinfluentes abſorbeat abſorptas īterato reuomat remittat. vnde ꝓpter ſuifunditatē motu circulari reflexo circūfertur. propter qd̓ natātes defacili ī gurgite ꝑiclitant̉. In gurgite etiam piſcesmaxime ſe occultant vix qͣꝫdiu gurgitēnon exeunt capiūtur.Capitulū. XVIII. De tramite Rames eſt primꝰ aque ſeu flumifonte exiens ac meatꝰ ſui alueū non relinis decurſus exitus ꝯtinuus aquens. a fonte enī effluere incipit. quouſqꝫ mare intrauerit infra alueī ſui limites cōtinue fluere deſiſtit. fundū ſuūcōcauat cōſumit. nauigio maxime conuenit piſces maiores nutrit. qꝛ recentiorem aqua fundū puriorē habere generaliter cōſueuit. cuꝫ maiori impetu fluitqͣꝫ aliqua alia pars aque. ideo naues atqꝫ lignorū ſtrues celerius ſecum trahit.et ideo trames dicitur a traho is. vel trāſmitto tis. quia omnia impoſita trahit celerrime et tranſmittit. quanto enī aquecurſus in ſuo tramite eſt recentior tanto eſt velocior. et omnia velocius ſecumducit ſiue trahit.Capitulum. XIX. De alluuionea Lluuio alluuionis hec alluuiesdicitur latens lenta aquaruminundantia. ab alluendo vel abluendodicta. abluit enim terram per qua trāſitet abluendo conſumit. vnde ſub terranea riparū conſumptio ex aqua facta alluuio dicitur Iob. xiiij. alluuione paulatim terra cōſumit̉ ⁊c̄. quāto autem perabſconditas riparū concauitates meliori fluxū ſe diffundit. tanto periculoſiuslitoris ſoliditatē diſſipat diſſoluit.ripe ſuꝑficies exterius ſolida creditur.quia eius conſumptio interior videtur. ſed ideo pes calcantis ripam faciliꝰlabit̉. qꝛ cōſumpta interiori ſoliditatelatēs vacuitas cauet̉. vt dicit cen̄.Capitulum. XXDe abyſſoa Gyſſus eſt aquarū profunditasimpenetrabuis. a qua fontes etnumina oriuntur. omnes enim aque deabyſſo exeunt occultas venas ad matricem abyſſum reuertūtur. vt dicit Iſidorus li. xiij. vnde dicitur abyſſus quaſiabuiſus. quia eius ꝓfunditas videripoteſt. vel dicitur abyſſus quaſi fine byſſo id eſt ſine candore. quia propterˡ nimiam diſtantiam a fonte luminis lucispulcritudine caret et decore. vt dicit Iohannes damaſcenꝰ Abyſſus nihil aliudeſt qͣꝫ aqua multa cuius finis eſt incomprehēſibilis et inuiſibilis. quia ad eiusterminū lucis diffuſio non attingit. veldicitur abyſſus quaſi ſine baſe. quia eiꝰfundamentū ſuſtentatio ſenſu non videtur. Et ideo primordialis materia qꝛin principio erat forma determinatediſtincta. abyſſus ab Auguſtino eſt vocata. propter quod dicitur in libro confeſſionum. xij. Abyſſus eſt corporale illud quod fecit deus vt eſſet materia coriporearū rerum informis ſine ordine ſine luce vnde abyſſus idem eſt quod prima materia. Vt dicit Auguſtinus in libro ſimbolis. Terre inquit abyſſi nomine materiam nūcupauit que de nihilo facta eſt vt ordinatiſſimo dei munereprimo capax formarum fieret. et deinde formarentur quecunqꝫ ſunt formata.vnde eadem materia aqua eſt dicta. tuꝫquia fluida. tum etiam quia omnis forme eſt ſuſceptiua. Vnde dicebatur terra propter naturalem ſtabilitatē vel ſoliditatem ſcd̓m quam erat generationiet corruptioni ſubiecta. Abyſſus ꝓpter