Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

do. qꝛ ab illo qui paſcit volatilia celi etdat eſcam omni carnialitur. .i. nutrit̉. vtdicit Iſi. Attendūtur etiam auiū cōditiones ꝓprietates penes multa. qꝛ peneseaꝝ ſubam cōplexionem. ex duobꝰelementis inter ſumme graue ſūme leue inter medijs auium ſubſtantia ē creata. nam in eaꝝ ꝯpoſitione aer aqͣ potiſſime dominant̉. et qꝛ minꝰ habet terreſtreitatis plꝰ aeree leuitatis qͣꝫ greſſibilia vel natatilia. leuitate ſue naturehabent ferri ſuꝑ aera vt di. Iſi. aer enīincluſus inter pennarū cōcauitateꝫ aueꝫleuigat et vt leuiter feratur ſurſum ipſam diſponit habilitat adiuuat. Unde qͣꝫto volucres plus habent pennoſitatis minus carnis tanto facilius ſe ſurſum leuant. vt patet in auibus predeexonerate a mole carnis altiſſimi ſūt volatus valde acuti viſus magne aīoſiratis. vt dicit Areſt. li. xij. Item cōſideratur volucris cōditio penes generatōeꝫHabent enī ſibi inſitaꝫ a natura ſeminalem em̄. cuius virtute mouētur naturaliter ad ſui generis multiplicationeꝫ.et ſue ſpeciei generationis actum ſiueordinem cōſeruatōem vt di. ab Areſto.li. vi. Oēs enī inquit aues pullificatfaciunt oua qͣꝫuis in omnibus non poſſit videri ꝓpter paucitatem. Eſt autē prīcipium generationis pulli ſicut dicit̉ibidem ab albugine et cibus eius a vitelloet poſt dies decem generatio pulli complebitur ẜm oēs ſui ꝑtes. ita erūt partes diſtincte et manifeſte habet tūc caput toto corꝑe maiꝰ. ſi tunc frangeret̉oui teſta inueniretur caput inclinatumſupra crus dextrum eius ale expanſeſuꝑ caput. Completa autem generatōeet ſinguloꝝ membroꝝ ꝑfecta liniamētatione rumpitur teſta aliqn̄ in die. xviijvel viceſima. vt paret in gallinis exeunt pulli iam completi viuificati etaliquādo gemelli. ſꝫ inter gemellos vnꝰerit maior alter mīor. multotiēsſtruoſior ſicut dicit idem ibidem. li. vi.Inter oīa autem animantia in generationis ordine volucres ſequūtur natulre maximam honeſtatem. Nam ẜm ordinem nature mares feminas cum ſolicitudine querunt. inuentas diliguntip̄is pugnant periculo ſe exponūt ſolūmodo eis quaſi coniugalis amoris federe ſe coniungunt. fetus ab ip̄is ꝓcreatos ſolūmodo nutriunt atqꝫ paſcunt. vn̄de naturaliter inter ſexum ſexum iudicant diſcernūt exceptis paucis ī quibus degenerat natura vt ponit Areſto.exemplum de ꝑ̄dicibus que obliuiſcunt̉ſexum. vnde dicit maſculus ſurgit inmaſculum. et femina in feminaꝫ ex tali coītu non fiunt oua pullificatiua. īmofiunt ſicut oua venti ſentitur etiam extali coitu malus fetor. Idem dicit de colūmba maſculo quādo inquit ſenex nonpoteſt coīre. ſed ſolum deoſculat̉ ſaltatſupra maſculum. et hoc facit qꝛ deoſculatur ⁊c̄. Obſeruant aūt aues in generādo temꝑis cōgruitatem. nam vernalipore quādo inſtat rempus generatōnisaues vociferant. mares feminis ſe aſſociant nutibꝰ vocibus ad amorem mutuum ſe inuitant nidificant ouant pullificant pullos generatos nutriunt educant. ſed completo generatiōis officioa cantu ceſſant ab inuicem ſe ſeparantet vſqꝫ ad iteratum generationis tempꝰinuicem appropinquant. Item attendunt̉ aues quo ad habitatōem. ſunt enfquedam volatilia que humanam videntur diligere frequentiaꝫ. habitatōeꝫ ſicut galli anſeresˡ galline columbe ciconie yrundines. quedā ꝟo oīno fugiunttiment abhorrent hominū cōuerſationem ſicut aues ſilueſtres montuoſe fluuiales ſeu paluſtres. qꝛ ẜm varias eorūcōplexiones varia queruūt habitaculaet diuerſas ſibi vendicat manſiones.que nature ſunt magis frigide et humide paludes fluuios frequētant ꝓpter victus acquiſitiōem nidificatōem. pullificatiōem fetuum educatiōem. vt aucemerguli anates cigni in quibꝰ ingeniata eſt natura. vt dicit Areſt. vt pedes haberent latos clauſos indiuiſos ꝓpter natandi neceſſitatem. vt ſcꝫ pedum latitudine aquas ꝓpenſius pulſent. ſic pulſisretro aquis quaſi remigando in anteriꝰfortius ſe extendant. Caudas etiam habent breues ne in natando caude made