Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

virtutes oꝑationes. niſi enī cognoſceret que medicina ſimplex que cōpoſita.que frigida que calida. que corporis ſitimmutatiua. que ſanitatis cōſeruatiuaque infirmitatis curatiua que laxatiuaque cōſtrictiua. nunqͣꝫ ſecure procederepoſſet in medicina. Et ideo neceſſe eſtcognoſcere herbarū aliarū rerū mediciualiū qualitatē graduū diuerſitateꝫque calida ficca. que frigida humida.in quoto gradu ſi vult in ſuo officio nonerrare. Ideo oportet cognoſcere morbidiuturnitatē. cōtrarietatē. ſimplicitatēquantitatē qualitatē patientis virtutem debilitatē. Nam morbꝰ cronicusdiuturnus fortiori indiget medicina qͣꝫſi recens eſſet ſiue nouus. Simplex etīam morbo ſimplicioribꝰ et ex contrarijscompoſitus contrarijs compoſitis ē curandus. Simplex enī medicina infirmitatem compoſita raro curat. contra calidam itaqꝫ cauſam frigida medicina. etcontra frigidā calida. et contra mixtammixta generaliter ſunt ponenda. vn̄ cautus medicus morbū ꝯgnoſcens ẜm quatitatem qualitatem morbi tꝑat quantitatē qualitatē antidoti. Item quando videt cauſam morbi eſſe ex repletione curat euacuationē materie inanitionem. quando ꝟo ex inanitione ſanatper repletionē. Officium itaqꝫ boni medici conſiſtit in cauſarum morbi circūſtantiarū cauta inueſtigatione per aſpectum enī tactum per vrinam per pulſum infirmutatis materiam inueſtigat.Cognita autē cauſa ſi materia latitat inprofudo. hic vtitur attractiuis vt ſi materia eſt in remotis partibus et extremis nititur materia ad ſtomachū attrahere vt inde facilius deducatur. Si verofuerit materia dura et cōpacta. quibuſdam vtitur digeſtiuis diuiſiuis inciſiuis vt ſic materia mollificetur ad eductionem facile p̄paretur. Completa itaqꝫ digeſtione materie attractione vtitur tercio quibuſdam laxatiuis vt materia digeſta et attracta per cōuenientē regionē educatur vel per vomituꝫ vel per ſeceſſum vel per ſudorē. materia enī conuenient̓ euacuata. vtitur quarto quibuſdācōfortatiuis vt natura que ex violentimedicine fuit debilitata et laſſata cōfortetur. Confortata autē natura vtiturbuſdam reſumptiuis reſtauratiuis vtillud qd̓ vi morbi vel antidoti eſt deꝑditum reſtauretur. paulatim aūt ſubito eſt reſtauratio facienda dieta ꝯgruaet tꝑata. Solet enī natura in ſic euacuatis multuꝫ appetere. et ideo ſepius plusacciꝑe qͣꝫ digerere poſſet niſi a cauto medico in diete regimine teneretur. Tandem reꝑata natura in ſtatum priſtinuꝫreſtituta. decet vti quibuſdam p̄ſeruatiuis ne ſanatus in peius recidiuet. Talibus ſunt conuenientia balnea. minutiones electuaria exercitia moderata. talia enī calorem naturalem excitāt. a ſuꝑfluis naturam exonerant humoribꝰ digeſtionē adiuuant et confortant. Si ꝟofuerit materia fluida aut nimis laxa vtitur conſtrictiuis. deſiccatiuis et reꝑcuſſiuis. Materia ꝟo reſtricta cautus medicus ſolet dare cōuenientē laxatiuaꝫ medicinam que educit humores prius diſſolutos et iam conſtrictos. ne ibi remanentes vel ad aliam partem defluentesputrefiant et ſic febrem vel aliam inferant paſſionem. Paulatim autem ſoletfieri reſtrictio et repercuſſio ne materiaſubito repercuſſa recurrat ad aliqd̓brum nobile et maiorem generet leſionem. Similiter purgatio ſolet fieri perinterualla ne fiat purgatio repentina.tribus igitur modis ſolet fieri medicina .ſ. diſſoluendo. cōſtringendo. reſtaurādo. aut enim repleta diſſoluūtur autdiſſoluta conſtringuntur aūt deꝑdita incorpore reſtituuntur. Relaxamus itaqꝫmedicinis laxatiuis vt ſcamoneatis.ſtringimus conſtrictiuis vt achacia etopiatis. reſtauramus cibis et potibꝰ nutritiuis electuarijs ad hoc preparatisRecollige igitur ex predictis breuiter medicus infirmorum domos et patrias viſitat frequenter infirmitatū cauſas et circumſtantias inueſtigat. medicinas varias contrarias preparat. comparat deportat. infirmorum abditabra occulta ſtangere et abſtergere nonrecuſat. conualeſcentie ſpem ſanitatis