puerilia. ⁊ rectificat ea ne aliquā cōtrapat ꝑuulus curuitatē ip̄m deformantēbalneis ⁊ vnguētis refouet paruuli carnem Quere ſupra eodē de infantulo ⁊c̄.Capitulum deci¶ De obſtetrice.mum.Bſtetrix aūt dicit̉ mulier quehabet artē iuuādi mulierē parientē vt facilius pariat ⁊ infantulus ꝑtus tēꝑe ꝑiculum nō incurrat.Hec qͥbuſdam vnguētis ⁊ fomētis delinire ſolet vteꝝ pariētis vt minori difficultate ⁊ dolore fetus de vtero abducat̉Hec etiā ꝑuulū naſcentē de vtero ſuſcipit ⁊ ipſiꝰ vmbilicū longitudine quatuor digitoꝝ circūnodat ſanguinē ꝑuuliaquā diluit. ſale ⁊ melle ad deſiccatōemhumoris ⁊ membroꝝ cōfortatōem delinit membra panniculis inuoluit Quere ſupra libro. v. de vmbilico. ⁊cͣ.Capitulum vndeeimum. ¶ De ancilla.Acilla eſt famula vxoris obſequio deputata. hec laborioſis etvilioribꝰ officijs deputat̉. groſſioribus cibis reficit̉. vilioribꝰ panis induit̉ ſeruitutis iugo p̄mitur ſi filiū conceperit prius ſeruꝰ qͣꝫ natus reddit̉. ⁊ abvtero ſeruituti mācipat̉. Ancilla etiā ſiſeruilis fuerit cōditōis ꝓ libitu nuberenō ꝑmittitur. ⁊ qͥ ſecū cōtrahit ſi primoliber fuerit ſeruus efficit̉ poſt contractūpecunia venditur ⁊ emit̉ ſicut pecus. Ancilla ſicut ⁊ ſeruus ꝓpter īgratitudinisvicium reuocat̉ poſt manumiſſionē conuicijs afficit̉ virgis ⁊ verberibꝰ atteriturvarijs ⁊ cōtrarijs vexatiōibꝰ ⁊ angarijsopprimitur. reſpirare inter miſerias vixꝑmittitur. vnde inter miſerias miſerabilior eſt cōditio ſeruitutis. vt dicit Rabanus exponēdo illud verbū Hiere. ix.Seruietis dijs alienis qui nocte ⁊ diereqͥem nō dabūt vobis. ⁊c̄. Eſt autemꝓprium ancillarū ⁊ ſeruiliū ꝑſonarū. vtdicit Rabanus cōtra ſuas dn̄as vel dominos inſoleſcere. Et quādo metꝰ eosnō reprimit contra ſuꝑiorū imperiū tumido animo ſuꝑbire. vt ptꝫ in agar egyptiaca ancilla ſarę quę vidēs ſe cōcepiſſe cōtempſit dn̄am ſua Gen̄. xvi. nec adcor reuerſa eſt hec ancilla niſi quādo hdomina ſua fuit expoſita ad flagella vn̄ſeqͥtur ibi. Affligente eā ſara dn̄a ſua ⁊c̄Seruiles enī ꝑſonas ⁊ ancillares timorhūiliat et deprimit. quas benignꝰ amorin ſuꝑbie cōtemptū aliquotiēs eleuat ⁊extollit. vt dicit̉ ibidē. Scriptū eſt. quidelicate nutrit ſeruū ſuū in fine inueniet eum cōtumacem. Quere infra eodēde ſeruo nequam.Capitulum duodecimum.¶ De maſculo.Aſculus a mare diminutiue eſtdictꝰ qͥ in om̄i genere animaliūquoad ſexus dignitatē obtinetprincipatū: vt dicit Iſid̓. Maior enimeſt maſculus femina quoad cōplexionēquoad oꝑatōem ⁊ quoad ſenſus diſcretionē ⁊ quoad poteſtatē ⁊ dn̄atōꝫ Quoad cōplexionē patet ꝙ vir ſiue maſculreſpectu femine calidus eſt ⁊ ficcus. ip̄avero ecōuerſo. In maſculo vigent ꝟtutes formales ⁊ actiue. in femina ꝟo materiales ⁊ paſſiue. Unde dicit Ariſtote.li. xv. ꝙ vir ſe habꝫ ad modū forme. mulier ꝑ modū materie patiētis. Itē p̄ualet maſculꝰ quoad naturalem oꝑatōemquia naturalis oꝑatō plus viget in maſculo general̓r qͣꝫ in femina. in eo enimmaior eſt virtus. ⁊ ideo vir a viriū eminentia eſt dictꝰ. vt dicit Iſidorus. Nerui eī virorū ⁊ lacerti maiori robore ſuntfundati ⁊ ideo fortioribꝰ actionibꝰ erūtapti. Oſſa enī maſculorū ſunt fortioragroſſiora ⁊ in iūcturis ſolidiora. et ideoad om̄ia fortiora oꝑa naturaliter ſuntfortiores. In maſculis etiā ẜm Conſtanti. ſunt corda ampliora ⁊ maiora. ⁊ideo ad receptōem abundātie maiorisſpiritꝰ et ſanguinis ſunt abiliora. Et iōpropter abundantia ſpirituū et calidiſanguinis audacior eſt naturalit̓ mensviri qͣꝫ mulieris in qua cauſa eſt contraria. propter caloris fortitudinē ⁊ cōplexionis ſicce vigorem Nulli viro acciditpaſſio mēſtrualis ſicut mulieribꝰ accidere cōſueuit. Quicqͥd in maſculorū cor