Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

virtutis naturalis vt ipſius bn̄ficio ſuas peragat actiōes. vnde qn̄ tunc ſe profundit ad interiora extremitas corꝑispallida remaet exanguis. ꝓpt̓ forteaccidit ſi corpus dormiētis pungat̉ exit inde tm̄ ſanguinis qͣntū ſi eſſetvigilās Itē d̓r ibidem. ſi ſanguis fuerit bn̄ coctus. digeſtus bn̄ fit ex eo ſepum. hoc forſan. quia eiꝰ vnctuoſitasper tēperatā decoctionē coagulatur de aſbata in ſepū vel pinguidinē tranſmutatur. Item alteratur ſanguis a curſunature ſue fuerit corruptꝰ exibit a ſtomacho et a naribꝰ Itē putreſcit ſanguis in aliquo mēbro niſi reducat̉ artevel natura efficitur exeo virus in ſaniem cōmutatur. Hucuſqꝫ Conſtan. lib.iij. Item dicit ibidē li. xij. vene ſunt vaſa ſanguīs. exquo patet ſanguis ē vltimus cibus aīalis hn̄tis ſanguinē Itēdicit ibidē. Ita eſt ſanguis amicabilisnature etiā aīal carens ſanguīe cibatur illud qd̓ cōuenit ſanguine. vtpatet in vermibꝰ muſcis carnibꝰ inſident ſaguinē ſugunt inde ſibi attrabunt nutruntum ꝓpter ſi animalnutrit̉ cibo iſto efficitur macilentummale diſpoſitū. et qn̄ bene cibatur creſcit et fit bone diſpoſitionis per talis cibi nutrimentū. et ſi ille ſanguīs vn̄ fitcibus fuerit clarus bonus erit corpusſanum/ et ſi malꝰ infirmū. Itē ſanguīsterreſtris coagulatur cito propter pūiditatis priuationē Un̄ om̄e aīmal habens ſubtilē ſanguine mundū atqꝫ calidum alijs aīalibus ſenſum hapet meliorem. Sanguis enī md̓s ſubtujs calidus et maioris motꝰ intellectir cōuenientior eſt. Itē om̄e aīal carēs ſanguine eſt maiorꝭ timoris anīali habenti ſanguinē. ꝓpter bn̄s mūdum ſanguinēcalidum leueꝫ mouetur niſi modicum ꝓpter timoreꝫ. Itē ſanguis thauxi cōgeratur citius coagulat̉ ſanguineoīm anīalium alioꝝ. Sanguis enī oīmanimaliū coagulat̉ ẜm magis et minuspter leporis et cerui ſibi ſimiliū in natura quoꝝ ſanguīs coagulatur. vt dicit Areſto. Sanguis thaurinꝰ ſic̄ dicitidē li. iij. xij. maxime eſt coagulatiōiset velocis. et forſitan ꝓpter exceſſumcaloris et ſiccitatꝭ. vn̄ hauſtus crudꝰ interficit ſicut venenū. Un̄ de quodā ph̓odicit̉ hauſto ſāguīe thauri ſe peremitItem idē li. xiij. ſanguis in ꝑte dexteracalidior eſt qͣꝫ in ſiniſtra. Et ꝓpter vigorē calidi ſanguīs ī ꝑte illa manꝰ dextera ꝓnior eſt ad oꝑandū habilior qͣꝫ ſiniſtra. Un̄ dic̄ areſto. li. i. leo priꝰ mouet pedē dextꝝ qͣꝫ ſiniſtꝝ. et ſuꝑ amphoꝝdicit̉ mulier portans maſculū ſubitovocata ab aliquo primo mouet pedemdextꝝ facit calidꝰ ſanguīs in cōcipiēte maſculū cōpletius oꝑatur. Itē in co libro d̓r ſanguis prima et ꝑcipuaeſt materia cordis epatis. Un̄ corcauum eſt ad ſanguine copioſius recipiendū et ſpiſſum ad eundē diligētercuſtodiendū. et in nullo mēbro eſt ſanguis ſine venis niſi in corde tm̄ et corde exit qͥſdam venas ad alia loca corporis et venit aliūde ſanguīs ad corqm̄ fons et principiū ſauguinis mēbꝝprimū recipiens ſanguinē. et manifeſtatur ex anathomīa et generatōisqꝛ prima creatio cordis apparet ſanguinea. Unde ẜm areſto. cor eſt primū ſanguinis receptiuū. et in medio ponit̉vt eum tranſfundat tanqͣꝫ a medio et acentro ad omīa alia membra. vnde dic̄ cor eſt mediū totius animalis a quoꝓcedit motus et ſenſus vita totiꝰ animalis. Et ideo cor eſt in omnibꝰ habentibus ſanguinem. quoniam neceſſarioprincipiū ſanguinis eſt et non epar.Hec omnia aperte dic̄ Areſto. libro. xiijqͣꝫuis de prīcipio ſanguinis alio modoſit ſcriptum ī libris medicoꝝ. ſed de iſtacontrouerſia nihil ad nos. quia vtraqꝫpoſitio vl̓ opinio nobis deſeruit quo adnoſtram intētionem. Ex predictis igitur autorum ſententijs breuiter recollige ſanguis naturalis eſt purus calidus ſubtilis dulcis animalis nutribilis virtutis naturalis conẜuatiuus ſedes anime/ ipſius contētiuus. iuuentutis ꝑfectiuus. complexionis alteratiuus. vigoris cordis et ſpirituū conſeruatiuus. letificatiuus; amoris exercitatiuus ſui. diffuſione in ſuꝑficie corꝑis