Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liber Quartusaugmentatiua. Item humiditas deperditorum in corporibus vegitabilibus animatis eſt reſtauratiua. naꝫ per calorem agentē continue intrinſecus et extrinſecꝰ corꝑa cōſumuntur cito ꝑirentniſi per reſtauratiōeꝫ humidi reꝑarent̉. neceſſaria fuit cōtinua humiditatisattractio vt cōtinua fieret deperditi reꝑatio. per cōſequēs cibi reſtauratio velcōſeruatio. ē p̄terea hūiditas inferiorūcōſeruatiua. ex aggregatiōe radiorūcōtinua in aere in terra tāta fieret, caloris generatio et ſiccitatis inductioaer inflamaretur terre ſuꝑficies cōbureretur niſi virtus caloris actiua per acris aque humiditate actioni eius reſiſtentē ꝓportione debita ad temperiē reduceret̉. ideo vt dicit Macrob. Oppoſuit deus fonti caloris fontē totiꝰ humoris vt per humoris pn̄tiam calori oppoſita eiꝰ violentia reprimeret̉. et ſic mundi machina in eſſe debito cōſeruaretur.alioquin a calore nimio ſubito ſolueret̉Item humiditas eſt partiū terre cōiūctiua. Tante ſiccitatis eſt terra niſi humiditate aque humectaretur quelibet eius ꝑticula ab alia diſſoluereturet ideo fecit natura ſpōgioſos mōtesterrā cauernoſam in multis locis poroſam vt ſic fieret ratiōe vacui aeris aq̄fortis attractō adiuuāte ſiccitatꝭ mitigatione partiū terre ſeperabiliū vnioneUnde qd̓ facit ſanguīs currens per venas in corꝑe idē facit humiditas in venis terre. Rigat enī terre ſiccitate eaꝫdiſponit abilitat ad fecunditatē Habꝫaūt humiditas quaſdam ꝓprietates eteffectus primas naturales. quaſda vero ſecūdarias quodāmodo caſuales ſicut alie qualitates. Eſt humiditasnaturaliter labilis et fluxibilis male inſe terminabilis. ſed tn̄ ſiſtitur terminoalieno vt dic̄ ph̓us. A centro enī ad circūferentia eſt motiua vnde ſe diffundēdo ſubiectū ſuū totaliter defluendo diſſolueret ſi aliud ei obſiſteret qd̓ eiuſfluxibilitatē per reductiōem partiuꝫ adcentrū terminaret. vn̄ videmus fluctusmaris arene ſiccitate in maris littoribꝰa ſuo fluxū cōpeſci in ſe quodamodo reuocari. Item naturaliter mollitiua eſtpartes enī materie duras compactasper ſui ſubtractiōem et diffuſionem/ relaxat rarificat remollit. Eſt tamē diratiua accidentaliter ſicut videmus ingibbis etiā apoſtematibꝰ quibuſdā inquibꝰ ꝯfluunt humores frigidi ex frigiditate partes humidas ad centrū repercutiente condenſante induranturinſcliroſim .i. duriciam ſepe cōmutāturIdem etiā ꝯtingit ex nimio calore ꝑteſliquidiores cōſumente quibꝰ ꝯſumptispartes groſſiores cōpinguntur pariter indurantur. Item naturaliter eſtdificatiua. nam ſua remollitione et partium quas diffunditur ab inuicem laxatione partes ſordidas diuidit diuiſas lubrificādo remouet et abſtergit vtpatet maxime in ipſa aqua que ſubſtantialiter humectat maxime ſordiū purgatiua hoc maxime ſi ſubſtantiali hūiditati caliditas cooperetur vt patet intritico furfure in radi ce brione et etiam in ſapone et in medulla fabe et inſimilibꝰ que omnia ſordes faciei et totius corporis mūdificant depurant Itēquia de ſe motuꝫ habet a centro ſiue medio ad extrema ille motus ex ſe nonſit fortis multuꝫ. ſed reſpectu caloris ſitobtuſus. eſt ſiquidem ſui in latum principaliter diffuſiua. in alium vero ſine calore non eſt multum quantū eſt de ſe extenſiua ſed quandoqꝫ calor in ipſa dominatur et in ipſa obediente materia humidi operatur tunc in omnem partemſed Naxime in altum ī longum vi caloris curſum eleuante et vſqꝫ ad extremitates diffundente exigitur et protelatur Corpora vero in quibus predominator calor et humor temperatus naturaliter et generaliter ſunt altiora et longiora et etiam gratiliora qͣꝫ illa in quibusexiſtente humiditate multa et domināte calore paruo remiſſius operante cauſa contraria inuenitur. et ideo hominescalidi vt colerici obediente humore ſubſtantiali caloris actioni ſunt alijs .ſ. fleumaticis lōgiores in omnibus extremitatibus corꝑis alijs partibꝰ et circumſtantijs ꝯcurrentibus hinc inde eqͣliter