lacertos ⁊ neruos pectoris cōſtringētevn̄ ⁊ vis attratiua aeris impedit̉. vtꝫ indormientibꝰ ſuꝑ niuē. Item ideqn̄qꝫ cōtingit ex vena cordis q̇ d̓r cōcaua venopilatiōe qua opilata ⁊ intercluſa denegatur tranſitus ſiue via ſanguīs ab epate ad cor ad vitalis ſpiritus nutrimētūvnde calore intēſo ⁊ humore ſubtractoanimal ſuffocatur. qꝛ non ſufficit aer adcor refrigerādum. Item ideꝫ accidit excolere ſiue alteriꝰ humoris in ſubtiliſſimis venis cordis intēſione. vt pꝫ ī acutis febribus in quibꝰ deficit anhelitus.Item ex gutturis ⁊ aliorū meatuū exteriorū nimia ⁊ violenta ꝯſtrictiōe vt ēvidere in ſuſpenſis ⁊ ſuffocatis in quibꝰintercepto anhelitu cor ſubito incenditur ⁊ ſic animal ſubito moritur. His etmultis alijs modis; vitalis ꝟtus ꝑ defectū anhelitus impeditur. Ex virtuteſpirituali ꝓcedūt ira pugna indignatōemulatio/ ⁊ conſimiles paſſiōes q̄ qͥdeꝫſurgūt in brutis ex motu ſpūalis ꝟtutis cū impetu ⁊ ſine diſcretiōe. ſed in hominibus ordināde ſunt ⁊ regēde ſub certa animi ratiōe. Hec de ſpūali ſiue vitali virtute ſufficiant.Ca. XVI. De Virtute animaliIrtus animalis ſedē et locūhabet inſuꝑiori ꝑte hominis.ſ. in cerebro. et hec ē triplexordinatiua ſenſitiua et motiua. Ordinatiua ꝑ ſe ſolum explet cerebrū. Nā in prima ꝑte ſui ī anteriori cellula ordinat fantaſiam ſiue ymaginationem. in media cellula ordinat eſtimatiua ⁊ ratiōꝫ ⁊ iteꝝ in poſteriori cellula ꝑficit memoriā ⁊ memoratiuā actiōemNā virtꝰ ymaginatiua illud qd̓ format⁊ imaginat̉ trāſmittit ad iudiciū rōnisRatio vero qd̓ ab imaginatiōe recipit⁊ quaſi iudex iudicat ⁊ diffinit ad memoriā trāſmittendo. Memoria ea que fuerūt ī intellectu poſita recipit ⁊ donec illa ad actum reducat. cōſeruat firmiter⁊ cuſtodit. Secūda ꝟtus .ſ. ſenſitiua ſichabet formari. nā ſpūs aīalis ab īterioribꝰ vētriculis cerebri mediātibꝰ qͥbuſLiber tertiusdā neruis qͥ ſunt molliſſimi ꝓgrediturex quibꝰ ſenſus format̉. Un̄ quidā diriguntur cū ſpū animali ad oculos vt ibiformetur viſus Quidā ad nares vt formetur olfactus ⁊ ſic de alijs Sēſus igitur viſus ſubtilior eſt cū ſit natura eiusignea Auditus ſenſus eſt aereꝰ qꝛ ꝑcuſſiaeris ſonitus. deinde ſubtilior eſt olfactus cū ſit natura eiꝰ fumea. deinde guſtus cū ſit eiꝰ natura aqua. poſtremo ſenſus tactꝰ groſſior eſt omnibꝰ. quia natura ſua cū ſit terrea in duris .ſ. in oſſibus⁊ in neruis/ in aſperis lenibꝰ/ frigidis/ ⁊calidis eſt neceſſaria. Hoꝝ ſenſuū ſinguli habēt ſua officia vt immutati ⁊ informati a ſuis obiectis q̄ ſentiūt vt ſua ſenſata intellectui repreſentent.CA. XVII. De Virtute viſibili.Enſus igitur viſus cū ſit igneus eſt ſimpliciſſimꝰ vn̄ etxemotiſſima ſubito ꝯprehendit Sēſus aūt viſus ſic formatur. In medio quippe oculi .ſ. in pupillaeſt quidā humor puriſſimus ⁊ lucentiſſimus qͥ criſtallordes a phͦis eſt vocateo ꝙ more criſtalli ad ſuſcipiendas varias coloꝝ formas ſubito coaptatur. Viſus enim ē ſenſus coloꝝ figuraꝝ et formarū ⁊ ꝓprietatū exterioꝝ ſuſceptiuꝰ ⁊diſcertiuꝰ. vn̄ ad viſum ꝑficiēdū ſunt hͨneceſſaria .ſ. cauſa efficiēs. organū ſiue īſtrumentū ꝯueniēs exterior res oꝑas ſiue aer deferens. aīe intētio ⁊ motus mediocris. Cauſa efficiēs eſt ꝟtus animalis. Inſtrumentū eſt humor criſtallinuſin vtroqꝫ oculo collocatꝰ. clarꝰ ⁊ rotūdꝰClarus eſt vt ſua claritate ſpūm ⁊ aerēꝑ oculos irradiet. rotūdus vt minus ſitpaſſibilis. qꝛ forma rotūda in lateribuſeliſa angulos non habet in qͥbus ꝯtineatur ſuꝑfluitas preſtitura leſionē. Exterior res cooꝑās eſt aer ſine quo mediāte viſus nō poteſt ꝑfici. vt enī viſus ꝑficiat̉ in quibuſdā aīalibus aeriſ claritasexigit̉. in quibuſdam vero obſcuritas. īquibuſdā aūt mediocritas. nā in murilegis exigitur obſcuritas. in veſꝑtilionibꝰ⁊ in quibuſdam alijs animalibus medic 2
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten