Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
687
Einzelbild herunterladen
 

CapitulumSecundum

pult ſibi de ſcolis ꝓuidere. ſi hoc ſine fraude facit. ſcolaris nōdū ſe dederat alicui doctori. credo eum in aliquo obligari. cuilibetſit licitū modo licito debito ꝓcurare vtilitateꝫ ſuā. aliter credo ſibi licere. Si aūt hocfacit volēs alij ꝓuide̓. ſicut qn̄ ſcolaris alicꝰdoctoris ſubtrahe̓ conat̉ ſcolares alijs doctoribꝰ vt intrēt doctore ſuo. ī hoc ſolū honorem vtilitatē ſui doctoris intēdēs. ſi ſubtrahat intrātē alio doctore. credo ip̄m obligari. niſi forte illiꝰ doctoris cui ſubtrahit īſufficiētia ſcolaris aliqͣ ſpecialis cura ſibitenet̉ excuſet. Si aūt retrahat ītrare volētē ex hoc nullū ius doctori ſit acq̇ſitū. hocfacit ſine fraude credo doctori ī aliqͦ obligari. Obligat̉ aūt ſcolari ſi euꝫ retrahat neaudiat meliorē. Si aūt hoc facit vtilitati ſcolaris volēs ꝯſulere. ſuꝑ hoc a ſcolari reqͥſitus ꝯſulit audiat aliū doctoreꝫ meliorē. bn̄facit. Et dicta ī his caſibꝰ ſūt ceteris paribꝰītelligēda. Ite em̄ caſus ē ita varijs mōis circūſtantialis vix pt̄ dari certa regula. hecille. Ꝙtum ad tertiū .ſ. dānificādo alios ſuomalo exēplo. ſic ut ſcādalizant p̄lati ſubditospōpis et laſciuijs et alijs malis moribꝰ ſuis.Aulieres ſuis ſuꝑfluis ornatibꝰ fucis tripudijs. alij manifeſte peccātes. p̄cipue qn̄hoc intēdūt vl̓ ꝯtēnūt ſeu ꝑuipendūt ſcāda alioꝝ ꝓpter qd̓ alij ruūt ī diuerſa vitia. tales tenent̉ ad ſatiſfaciēdū bonis exēplis manifeſtis. aūt tenēt̉ ꝓpter hoc ad aliquampublicā pnīam. vt dicit Al. Sed ad edifican alios bonis moribꝰ manifeſtis ſicut ſcandalizauerūt mala manifeſta. Ꝙͣtum adqͣrtū .ſ. de ſeducēte v̓ginē. corrūpente extramr̄imoniū dr̄ Exo. xxij. Qui ſeducit v̓ginē etdormit ea dotabit habebit vxoremaut reddet ei iuxta modū dotis quā v̓gines ſolent acciꝑe. Hānificauit em̄ talis illā ī caſtitate v̓ginali auferēdo theſauꝝ irrecuꝑabilē.vn̄ tenet̉ ei ſaltim ad reſtitutōꝫ caſtitatisiugalis accipiēdo in vxorē vl̓ dotando. Etſi qͥdē ꝓmiſiſſet duce̓ in vxorē: tenet̉ etiamrōne ꝓmiſſionis. niſi eſſet nimis diſparisditionis. vn̄ fraus potuit dep̄hendi: tūc ſatiſfaciat ad arbitriū boni viri. Et idē fortiꝰqn̄ violentauit. Ꝙͣuis aūt p̄ceptū allegatumlegis Moſaice ſit iudiciale. inquātū ad hoc obliget. tn̄ inquātū eſt ſūptū ſtatuto abeccleſia vel aliqua ciuitate obligat. ſicut patet extra de īiu. dam. da. c. Si culpa.De ſecūda damni.§. ij.ficatione que .ſ. fit corꝑi leſionem. Aduerdendū quatuor mōis ꝯtingit .ſ. occiſionē.mutilationem. vulnerationem aut berberationem. incarnationem. aut diolentiā detentōnē. Si fiat dānū pͥmo. ẜm Scotūp̄t̄ ſatiſfacere ſuſtinēdo penā talionis a iudi

ce non a ſe. nec etiaꝫ tenet̉ iudici ſe offerre ſꝫcaptus licet ſe defendere aut carcerē īfringere: ſed inuenta opportunitate licet fugereẜm Tho. Penri. ꝯtēnatus debet patiētermortē ferre. Eſt alius modus ẜm Scotumſibi vtilis ad ſatiſfaciendū ꝙͣuis ad hoc teneat̉ neceſſario .ſ. vt exponat vitā ī cauſa iuſti belli vt ꝯͣ īimicos fidei vl̓ eccl̓ie. reſtitutione ſeu ſatiſfactōne fienda illi cuius vitamabſtulit. ſi nec hoc vult face̓. tenet̉ ad ſatiſfactōeꝫ ſpecialē aīa occiſi vt ad faciēduꝫelemoſinam eo. vel aſſumendo aliquamegrinationem ad limina apl̓oꝝ. vel ſācti Iacobi hmōi aīa eius. ꝓcurando aliorumorōnes inquantū pt̄. Nec hoc ſufficit: ſed ſi īterfectus ſuſtentabat aliqͣs ꝑſonas vt pr̄em.filios hmōi oꝑibus manuū ſuarum: tenet̉interfector oībus illis ad tantū quantuꝫ illisabſtulit ſubſidij ꝓpter occaſionē eiꝰ. Inſupertenet̉ occiſor placare leſos quantum pt̄. hecScotꝰ. Ꝙͣtū ad ſecundū .ſ. de mutilatōnedicit idē Scotꝰ hmōi eſt ſtatuata pena in eccleſia niſi pecuniaria. iſta debꝫ r̄ſpōdere nōſolū damno qd̓ qͥs intulit mutilationem toto tꝑe futuro quo vſurus quis eētmēbro abſciſo: ſedētiaꝫ expenſis appoſitis incuratione. vt habet̉ extra de īiu. dam. da. c.Si culpa. Et vltra hoc tenet̉ ad placatōꝫ leſi quātū in ip̄o eſt. ꝯſolationē ip̄iꝰ afflictiafflictio ꝑpetua eſt. Plus aūt ponderāda eſtmutilatio pauꝑis ꝙͣ diuitis ſi magis egebatꝑte abſciſa ad victum neceſſarium. puta ſiabſciſa eſt manus dextra ſcriptori qui de illaarte piuebat: tunc em̄ magis tenet̉. Ꝙͣtuꝫad tertiū vr̄ deū optime ſatiſfactionem īpoſuiſſe .ſ. in leſione ſeu ꝑcuſſione corꝑali Exo.xxj. vbi dr̄. Si rixati fuerint viri ꝑcuſſeritalter ꝓximum ſuum lapide vel pugno. et illemortuꝰ fuerit: ſed iacuerit in lecto. ſi ſurrexerit ambulauerit ſuꝑ baculū ſuuꝫ. īnocens erit qui ꝑcuſſerit .ſ. a mortis pena ſuſtinenda. ita tn̄ oꝑas ſuas quas .ſ. interī neglexerit impeditꝰ ꝑcuſſura. īpenſas in medicos reſtituat. cui pene addenda eſt reconciliatio placatio quātū ī eo eſt. Ꝙͣtum adſatiſfactōnem de quarta leſionē. Sciēdū ēvltra leſionē recōciliationem veniā petitaꝫleſo fiet ſatiſfactio īiurie ꝓut ſapiens determinabit. etſi leſus plus vellet exigere ꝙͣ deberetad illud plus tenet̉ ledēs vt illum reconciliet. hec Scotꝰ. Et qꝛ exiliū reputat̉ vt qͥdaꝫcarcer īiurie. ideo mittit aliquē ī exiliū velcōfiniū qd̓ ē exiliū ad tp̄us īiuſte. tam ip̄e ꝙͣoēs ſūt hmōi cauſa vt dātes ꝯſiliū aut auxiliū efficax ad hoc. tenent̉ exulanti de inde ſecuto. hoc ad ſatiſfaciēdū. ar. extͣhomi. c. Sicut dignū. xj. q. iij. c. Qui ꝯſētitSꝫ. b Tho. in ſūma. in. iiij. dicit in om̄ibꝰdamnis vbi nec in ſe nec in eqͦualenti pt̄ fieri