CapitulumPrimum
ignorātia. qꝛ aut fuit in eis iuris q̄ n̄ excuſataut facti .ſ. craſſa ⁊ ſupina que non excuſat.vt. j. q. iiij. ꝑ totū. Et ꝙ non ſufficit ad ſalutēalteri ꝯmittere reſtitutōeꝫ ei qͥ poteſt ſatiſfacere eā. qd̓ ꝓbari poteſt ſeptēplici rōne.Primo ꝓpter improprietatem.Secundo ꝓpter inutilitatem.Tertō ꝓpter tepiditatem.Quarto ꝓpter infidelitatem.Quinto ꝓpter doloſitatem.Sexto ꝓpter īpoſſibilitatem.Septimo ꝓpter cupiditatem.¶ Primo inquā ꝓpter īproprietatē. qꝛ ſicut dicit Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxij. ⁊ ſupra dictū ē. illeꝑ ſe ad reſtitutōeꝫ tenet̉ qui ītulit damnum.Scd̓o ꝓpter īutilitatē. qꝛ cū reſtitutō ad ſatiſfactionē p̄ambula ſit. nō eſt vere ⁊ ſufficiēter penitens nec abſolutꝰ qͥ poteſt eā facere. ⁊nō facit. ¶ Tertō ꝓpter tepiditatē. qꝛ qd̓ alt̓iꝯmittit cū facere ꝑ ſe poſſit. aut ē ex ficta etfalſa voluntate reſtituendi. aut ex defectu etīꝑfectōne atqꝫ volūtatis tepiditate: cum qn̄exire poſſit in actū ſibi debitū ⁊ neceſſariumnō exit. Talis gͦ nō habet verā volūtatē reſtituendi. īmo aꝑte clareſcit ꝙ ſi plus viueretadhuc eſſet in habituali ꝓpoſito retinendi rēillam. al̓ ſtatim ſe expediret. Quarto ꝓpterinfidelitatē. quia ꝯſtat heredes et executoreseē ad hoc ꝯmūiter vtplurimū īfideles nec curant d̓ hoc ꝓpt̓ teſtatoris mortē. īmo plꝰ lōgezelāt vario ex reſpectu viuētiū et remanētiūꝓſꝑitatē ꝓlis vl̓ ſui. aut etiā alioꝝ quibꝰ illabona remanere debēt ꝙͣ aīam ip̄ius defūcti.ex qͦ pꝫ ꝙ talis ſe exponit ꝑiculo manifeſto ꝙnūꝙ reſtitutio fiet. ¶ Quīto ꝓpter doloſitatēqꝛ multi modi doloſitatum ꝑ qͣs talis alienaacqͥſiuit īiuſte. ⁊ multe ꝑſone que hoc ꝓbarenō pn̄t. ſibiſoli plenius noti ſūt. de quibꝰ certus ē ꝙ ꝑ executores ⁊ heredes nūꝙͣ ad elucidationem veniet̉ cum tales q̄rant teſtificationes et ꝓbationes quas in hmōi fraudibusfrequenter eſt īpoſſibile dari. gͦ talis ſcientervidēs hoc ꝑiculū manifeſte ꝯtemnit ſalutemaīe ſue. ¶ Sexto ꝓpter īpoſſibilitatē. qꝛ ml̓tiſūt pauꝑes qͥ ꝓbare nō poſſent: nec crederet̉eis. gͦ infideliter ꝯtra aīam ſuaꝫ facit qͥ reſtitutionem ſuam heredi vel executori dimittitqn̄ eā poteſt face̓ ꝑ ſeip̄m. nō em̄ credibile eſtꝙ alius ſit ei fideliorꝙ ipſemet. Septimoꝓpter cupiditatē. qꝛ tales executores ſūt qn̄qꝫvalde cupidi ⁊ auari ad ſibi talia retinendavel leuiter aliqͦ ſuꝑficiali modo cū his qͥbꝰ reſtitutio fieri debet ꝑtranſeūdū vel ſaltim ꝓtelandū ⁊ differendū. ⁊ ad exaſꝑandum et adrepellendum: qͥ reſtitutōneꝫ petunt. Ideo cōgitent inſenſati parentes quā incōpaſſioneꝫ⁊ duritiā habituri ſunt filij erga eos pꝰ mortem. vix em̄ ſemel in anno illorum memoreserunt ad āniuerſariū celebrandum. penſent
itaqꝫ in ſeip̄is ꝙͣ pauca bona faciāt ꝓ parentibus ſuis. ⁊ ſil̓r non dubitent ſibi fieri. ſicutLuc̄. vj. dn̄s ait. Menſura qua mēſi fueritisremetiet̉ ⁊ vobis. īmo recipient multominusquia teſte domino Math̓. xxiiij. Qm̄ habunbauit iniqͥtas: refrigeſcet caritas multoruꝫ.¶ Tertia eſt retributiua multoꝝ bonorum.Uidende ſūt igit̉ ſuaſiones ſeu rōnes ⁊ inductiones .ſ. ad faciendum ip̄am reſtitutioneꝫ.¶ Septeꝫ nēpe reſtituūtur homī aliena iniuſte detenta reſtituenti que induce̓ debēt adaliena reſtituendū.Primo reſtituit̉ ſibi deus.Secundo aīa ſua ſibi.Tertō reſtituūtur ſibi merita ſua.Quarto oēs ſpūales fr̄es.Quinto eccleſiaſtica bona.Sexto reſtituitur ei bona fama.Septimo acqͥrit̉ ab eo regnū gl̓ie ſempit̓nū.¶ Ormo em̄ tali debite reſtituēti reſtituit̉ ſibi deus. ꝓpterea diabolice ꝑſuaſioni mīme dꝫcrede̓ q̄ ſuggerit ſibi dicēs. Si aliena r̄ſtituēseris pauꝑ ⁊ mēdicꝰ. Quō em̄ pauꝑ eē poteſtcui reſtituit̉ deꝰ. vel qui deum habet: et verenimis auarꝰ eſt cui nō ſufficit deus Augꝰ em̄ait. Satis diues eſt xp̄iana religio q̄ ī poſſeſſione oīuꝫ oīa poſſidet. qꝛ ſicut ꝓph̓a ait. Dn̄ieſt terra ⁊ plenitudo eius. Qui eī habꝫ deūhꝫ oīa que ſūt dei. Scd̓o reſtituit̉ ſibi ſuaaīa. īmo totꝰ ip̄e ꝓpterea ſaltē reſtituere dꝫQuantū dimitteret ſi captꝰ eſſet a ſuis capitalibꝰ inimicis: cū etiā in neqͥoribꝰ manibusꝯp̄henſus ſit qꝛ ī vngulis demonioꝝ. ¶ Tertio reſtituūt̉ ſibi merita ſua que an̄ vſurā vl̓rapinā lucratꝰ eſt. Nā bona facta in grā mortificant̉ ꝑ ſequentē culpā: ſed reuiuiſcūt ꝑ recuꝑatā grām. ſicut ſcriptū eſt. Sepe reuiuiſcūt q̄ mortificata ſuerūt. Uiuere nō pn̄t quemortua nata fuerūt. Quarto reſtituūt̉ eioēs fr̄es ſpūales qͦs quidē amiſerat dū iniuſteretinuit aliena. Un̄ Scc̄i. xiij. Que ꝯmūicatōſct̄i ad canē. Uere canis vtiqꝫ ē īiuſte rapiēs⁊ retinēs aliena. ꝓpt̓ea nō hꝫ ꝯmūionē cū aliquo viro dei: ſꝫ cū īiuſte detēta reſtituit. amici dei fiūt illiꝰ dulciſſimi fr̄es. ¶ Quīto reſtituūt̉ ſibi eccl̓iaſtica bona. qꝛ ꝑticeps fit oīuꝫbonoꝝ q̄ in eccl̓ia dei fiūt. ſicut ī ꝑſona talisꝓph̓a ait. Particeps ego ſum oīuꝫ timentiuꝫte: ⁊ cuſtodiētiū mādata tua. Sexto reſtituit̉ ſibi bona fama q̄ ſupra multas diuitiaseſtimanda eſt. ſicut Salomō ꝓuer. xxij. teſtatur. Melius eſt nomē bonū ꝙͣ diuitie multe.⁊ ſic aꝑta ⁊ clara facie abſqꝫ rubore poſtꝙͣ reſtituit aliena: poteſt nōtm̄ corā dn̄o ſꝫ coraꝫhoībꝰ oībꝰ appare̓. ¶ Septīo at̄ acqͥrit̉ ab eoregnū gl̓ie ſempit̓nū. vbi ſūt diuitie ml̓te īfinite .i. et̓nalit̓ durature. Diuitie em̄ tꝑales etſi nō reſtituūt̉ in pn̄ti. poſt mortē ſaltī ſemelrelinquende ſunt. et tūc v̓ificat̉ illud Ecc̄i. x.