CapitulumVndecimum

ſed hac cōditōne adiecta ꝙ poſt octo ānos tenearis reuendere mihi eodē p̄cio ſi volā. Ecceiſti ſūt duo diuerſi ꝯtractus qͦ ad formā ꝯtractus: qꝛ pͥmꝰ pignoraticiꝰ. ſecūdus empticiꝰ.ſed quantū ad effectū ꝯmodi vel dāni nō ſūtdiuerſi: ettn̄ pͥmus reprobat̉ qꝛ pignoraticiꝰet vſurariꝰ. ſecundus approbat̉ qꝛ empticiꝰ ⁊ideo licitus ſeq̄ſtrata fraude intentōnis. Siad ꝓpoſitū r̄ducēdo. licet idē vtile aut ꝯmodūvel dānū ꝯſequat̉ hic emēs dictū ius. c. florenoꝝ qͦs habet ſuꝑ mōte ꝯmunitatis hic vendens qd̓ al̓ etiam cōſecutus fuiſſet ſi volūtarie mutuaſſet: nihilominꝰ nō ſequit̉ ꝙ d̓beatiudicari ſic in vno ſicut in alio. Nā in primoiudicādus ē emēs recte ꝯſciētie: qꝛ facit contractū licitū .ſ. emptōnis in qͦ licitū ē ſperarelucꝝ ⁊ deſiderare: ⁊ ſic ad reſtitutōeꝫ minimeobligat̉. Sꝫ in ꝯtractu mutui cū ē voluntarius nō licet ſperare lucrum. al̓ vſurariꝰ cōtractus ē. et ad reſtitutōeꝫ illiꝰ lucri obligat̉.Et ſic ablate ſunt obiectiones primorum.Oppone ſecundo .§. xiiij.vt tollant̉ obiectōes ſecūdoꝝ. Uariatō ꝯditōnis inducit varietatē diſpoſitōis: ſꝫ in tali cōtractu variat̉ ꝯditō vendētis ⁊ emētis. Nā vētēs ad mutuandū ꝯmunitati. c. quoꝝ ibi iushabet inuitus acceſſit ⁊ coactꝰ. Emēs aūt illa. c. ſeu ius eoꝝ volūtarius hoc agit nō coactus. gͦ debet variari ⁊ diſpoſitō. vt .ſ. ⁊ſi ventēs licite recipiebat redditꝰ ānuales. v. ꝓ dānis et intereſſe. emēs nō licite recipiat ip̄e: qͥanō coactus ē emere. Probat̉ aūt p̄dictū an̄sꝑ ſimile. Nā ſi gener qͥ habet in pignꝰ a ſoceropoſſeſſionē ꝓ dotibꝰ recipiēdis non ꝯputansfructus in ſortē ꝓpt̓ onera mr̄imonij: aliū ponat in locū ſuū. vt qꝛ ab eo recipit quātitateꝫpecunie quā debet habere a ſocero ꝓ dotibꝰ. ⁊ip̄e dat ſibi ius qd̓ habet in illo pignore poſſeſſionis pro ip̄is dotibꝰ recipiēdis. ⁊ cum hocpoſſeſſionē eo modo qͦ habet. nihilominꝰ iſtiſecūdo fructus ꝯputabunt̉ in ſorteꝫ. qꝛ .ſ. ceſſat ꝯditō que erat in primo .ſ. onꝰ mr̄imonij.qd̓ patet. qꝛ pͥmꝰ ex eo ꝙ qͣſi coactus licite recipiebat fructus. que ꝯditio variatur in ſecundo .i. in emptore. quia in eo nulla coactioSed ad hoc rn̄det̉ ꝙ nō ē ſimile. Qui .n. ſubrogat̉ genero ꝑ ꝯtractū emptōis iuris ſui abeo: oportet ꝙ ꝯputet fructꝰ ī ſortē. qꝛ ſi aliudfieret reciꝑet lucrū ex ſola expectatōe tēporisad recipiendū ſuū. cuꝫ ſit certus de ſuo ꝓpterpignus poſſeſſionis quā tenet: et ſic venderettēpus quod ad vſurā ꝑtinet. Sꝫ non ſic eſt inꝓpoſito. qꝛ emēs talia iura mōtis neſcit an illud lucrū recepturꝰ ſit īmo et de capitali dubitare p̄t. Si gͦ aliqd̓ lucꝝ ꝯſequit̉ nō eſt hocex ſola expectatōne tꝑis. ſed ex anxietate ſeranexitate dubij et periculi in tꝑe: et ſic patetꝙ caſus poſitus ē diſſimilis a nr̄o. ¶ Poſſettn̄ bene ad ꝓpoſitū adduci per hūc modum. vt

ſi quis deberet genero dare dotes et ꝓ hoc daret ſibi fructus alicuiꝰ terre: ſedtn̄ eſſet in poteſtate ſua dare vel nō dare. tunc ſi eſſet ſocermalus debitor et dubitaret̉ de eo tam de ſolutōne dotiū ꝙͣ datōne fructuū tūc poſſet alteritotū ius vendere. ⁊ in ſui locū in totū illū ponere. et tūc valeret talis ꝯtractus ⁊ licitꝰ eſſetꝓpter dubium ꝑiculi et laboris in exigēdo. ꝙͣobrē etiā nō daret emēs tūc illi de toto ſimulquantū foret ſola dos: ⁊ ſic non obſtat.Oppone tercio.§. xv.vt tollant̉ obiectōes tertioꝝ. Hic vendunt̉. cfloreni cū ſuo int̓eſſe ꝓ. xxv. ⁊ nōtm̄ ius exigendi et ꝑcipiēdi. Et hoc ſic ꝓbat̉. Illud emitur qd̓ ſcribit̉. ſed. c. floreni ſcribunt̉ emptori. gͦ ⁊cͣ. Si ſic rōne exceſſus videt̉ iniuſtus etillicitus ꝯtractus talis: qd̓ in aſſecurāte mercātias nō ꝯtingit vbi nō ē exceſſus in lucro.qꝛ ꝯueniēs tm̄ accipi ꝯſueuit. ¶ Sed ad hocrn̄det̉ negādo ꝙ in hoc ꝯtractu vēdant̉ ip̄i. c.floreni. qͥnīmo vendit̉ ius exigendi. c. floren̄.Hinc videmꝰ ꝙ in libro ꝯmunitatis ſcribit̉ ſicvidelicet ꝙ tl̓is emit ius. c. floren̄. vel alio ſil̓.mō equipollēti. Sꝫ debere reciꝑe. c. floren̄. nōē. c. floren̄: nec ē habere. c. floren̄. Et ſic poteſtnegari ꝙ ſit dare in hoc ꝯtractu lucꝝ exceſſiuū: īmo batur equiualens pro equiualenti.Ultimo ſupereſt.§. xvj.vt ad quatuor exceptōnes deſcēdamus. Opponatur gͦ qͣrto et ſic. Iſte ē ꝯtractus certꝰ ⁊ nullo modo dubiꝰ. gͦ vſurarius. patꝫ an̄s. qꝛ vallatus ē ꝯtractus talis tot legibꝰ tot ſcripturiset cathenis ꝙ vibet̉ animo indiſſolubil̓. et ſicꝙ nullus debeat in ea dubitare. ꝯn̄a patet: qꝛcū emptor ſit certus d̓ magno lucro cū paruapecunia videt̉ ꝑ ꝯn̄s ex ſolo lapſu tꝑis hoc lucrum ꝯſurgere. Sꝫ rn̄det̉ ꝙ ſi talis ꝯtractusſit vallatus (vt dicit̉) tn̄ qn̄ ſit magnū dubiūnegari non p̄t: qd̓ ſatis videt̉ ꝑ experientiaꝫNā vnde eſt ꝙ aliqn̄ valent plus aliqn̄ minusp̄dicta credita montis niſi ꝓpter maiꝰ ⁊ minꝰdubiū vno tꝑe magiſꝙͣ alio: et multi ſunt ibilabores et expēſe (vt aſſerūt experti). Ex omnibꝰ p̄libatis ſic demū ꝯclude illa ꝯglutinādoꝙ eſt ꝯſiderare in iſta materia. iiij. puncta. Etprimū eſt ꝙ hic ē ꝯtractus emptōis ⁊ venditōnis ⁊ nō mutui vt ſupͣ declarat: ex qͦ ſoluunt̉argumēta primoꝝ. Eſt ſecūdo ꝯſiberare qūoin hoc ꝯtractu vendit̉ tam ius ad capitale ꝙͣint̓eſſe ſimul ita ꝙ cadūt ſimul ī ſortē emptori eo mō quo primus hēbat iuſte: ſꝫ per aliūꝯtractū diſtinctū ſpecie a priori. ꝑ qd̓ tollunt̉argumēta ſecūdoꝝ. Eſt et tercō ꝯſiderare qūodiſtinguit̉ ius ꝑcipiēdi. c. floren̄. et. c. floren̄.qꝛ nō ſunt ibē cum vnū ſit ſine alio et vnum ēmaioris valoris alio: ex quo ſoluunt̉ argumēta tercō arguentiū. Eſt quarto ꝯſiderare dubiū qd̓ emēs īcurrit in illo ꝯtractu circa ius