CapitulumUndecimum

non eſſe illicitū. ꝓbat magiſter Franciſcus deEmpolis magiſter in theologia ordi. minorūtriplici via. et pͥmo ſic. Huiuſmōi ꝯtractꝰ nullo iure ꝓhibet diuino aut hūano. gͦ nō ē illicitus ſeu vitōſus. patet ꝯn̄a. qꝛ nihil ē peccatū niſi qꝛ ꝯtra p̄ceptū iuris diuini vel hūani.an̄s ꝓbat̉: qꝛ nec canonico nec ciuili nec diuino iure ꝓhibet̉. Ꝙ canonico vel ciuili iure nōꝓhibeatur explicite vel exp̄ſſe: ex ſe patet. Ꝙetiaꝫ nec implicite patet ex hoc: qꝛ ꝯmuniteriuriſꝑiti vtriuſqꝫ ꝓbant licitū eſſe. Ꝙ aūt iurediuino nō ꝓhibeat̉ ꝓbatur ꝑ hoc: qꝛ ſi ꝓhiberet̉ potiſſime videret̉ ꝓhiberi ꝑ illud verbuꝫ.Autuū date nihil inde ſperātes. quod verbuꝫxp̄i eſt Luc. vi. qͣſi ꝓpt̓ hoc hic intueniat mutuū et vſura ⁊ talis ꝯtractus vſurarius reputet̉: ſed hoc eſt falſū. qd̓ ſic ꝓbat̉. Contractusvſurariꝰ ſcd̓m theologos ē cū ex vſu rei cuiꝰpſus non diſtinguit̉ ꝑpetuo a dominio qͥs lucrat̉. vt cū ex pecunia qͥs vult habere lucrumrē illā alteri mutuādo. qꝛ ſic mutuando vt pecuniā non manet mutuans dn̄s pecunie mutuate. ⁊ ꝑ ꝯſequens ſi ꝓ illa vel vſu eius aliqͥdvellet recipere vltra ſortem. reciꝑet pro nonſuo et ſic venderet nō ſuū: et ad iſtū intellectūloquunt̉ ſancti doc. xiiij. q. iij. per totū. In omni etiaꝫ ꝯtractu vſurario videt̉ tēpus vendi:qd̓ nō eſt plus ſuū ꝙͣ alterius. In ꝯtractu aūtp̄dicto non exercet̉ mutuū: ſed emptō ⁊ venditio realiter. Eſt etiā dare caſus in quibꝰ mutuādo talē rem cuius vſus non poteſt ꝑpetuoſeparari a dominio vt ē pecunia p̄t qͥs reciꝑealiquid vltͣ ſortē. vt rōne more poſt terminuꝫꝯceſſum debitori. vel ratōne pene vel alijs modis quos ob breuitatem dimitto. .§. xj.Secundo Ꝙ dictus cōtractus nō ſit illicitus et vſurariꝰ (vt quidā dicūt) ꝓbat̉ ſic.Quia aut dictus ꝯtractus ē vſurarius intervendentē puta Petrū et ementē puta Iohānem. aut eſt vſurarius inter Iohānem .ſ. emētem et ꝯmunitatē: nō em̄ cadit vſura niſi int̓pſurarie ꝯtrahentes. Sꝫ capiendo ſecundummembꝝ .ſ. ꝙ nō ſit vſurarius inter ementē .ſ.Iohannē et ꝯmunitatē quē ē obligata Petroꝓ p̄ſtantijs ſolutis. ꝓbat̉ ſic. Inter Iohannēet ꝯmunitatē nullus ē ꝯtractꝰ. vel ſaltē nullꝯtractus mutui. gͦ nullus ꝯtractus vſurariꝰ.ꝯn̄a patet ex dictis. an̄s ꝓbatur. qꝛ mutuuꝫnō ꝯſiſtit niſi vbi fit de meo tuū: qꝛ eſt obligatio que re ꝯtrahitur accedente ꝯſenſu. Sꝫ qn̄Iohānes dat pecuniā Petro venditori nihildat ex hoc ꝯmunitati nec aliqͥd de ſuo efficit̉cōītatis. Confirmat̉ hoc. qꝛ ꝯtractus qui fitinter Petrū et Iohānem poſſet de iure fierietiā ignorāte ꝯmunitate. Ad qd̓ etiā p̄t addicercia ratō. videlicet qꝛ in cōtractu emptōnisiuris inter iſtos duos Petrū et Iohannē effectus eius qd̓ agit̉ ē vt ꝯmoditas et vtilitascrediti ⁊ actōis qd̓ et quā vendit hn̄s in mōte

3qͣntū ē ex ꝑte ip̄ius in illū em̄ptorē tͣnſeat. Etex hoc nō attingit̉ vinculū exn̄s ex ꝑte debitoris nec etiā vinculū obligatōis ex ꝑte creditoris trāſit de eo in emptorē: ſꝫ exerciciumſue actōnis accōmodat̉ emptori vt ad ſuā vtilitatem exigat qd̓ debetur vēditori. Concludēdo iſtud ſecundū membrū p̄dicte diſtinctōnispro maiori declaratōne ſciendū eſt: ꝙ taꝫ int̓venditorē Petꝝ ⁊ ꝯmunitatē. ꝙͣ inter Petrūvenditorem et Iohānem emptorem debemustria ꝯſiderare. Nam int̓ ip̄m Petrum qͥ ſoluitpreſtātias coītati ⁊ ip̄aꝫ ꝯmunitatē d̓bemꝰ attēdere pͥmo ꝯtractū mutui qͦ ille ꝯmūitati mutuauit puta florenos. c. quos ſoluit in p̄ſtantijs. ſecūdo obligatōem ex tali ꝯtractu inſurgentē qͣ ꝯmunitas ip̄i mutuāti tenet̉ ī dictisflorenis. c. et etiā ad intereſſe. et ſic habet ip̄ecreditor qui .ſ. ſoluit ꝯmunitati. c. ius ex igendi et ꝑcipiendi dicta. c. et intereſſe. tercio poteſt hoc petere ⁊ agere vt recipiat capitale veldū nō dat̉ capitale vt r̄cipiat intereſſe. Subſequent̓ in ꝯtractu emptonis et venditōis celebrato inter Petrū et Iohānem de illo credito mōtis .ſ. c. etiā debemus conſiderare treseffectus ex illo inſurgētes. quoꝝ pͥmus eſt ꝙemptor habet actōis exerciciū quam habebatvenditor noīe ip̄ius venditoris ad vtilitatemtn̄ ip̄ius emptoris. ſecūdus eſt quia a iure datur ſibi vna actō ſil̓is illi quā hēbat venditorque vtilis appellat̉. et nō orit̉ ex ꝯtractu quēhabebat emptor cū ꝯmunitate: ſꝫ ꝓpt̓ ꝯtractūquē habet cū venditore. cū habeat eam ex illopͥmo ꝯtractu vēditoris vel a iure tantū abſqꝫmateria alicuiꝰ ꝯtractus ex quo ꝓcedit ꝓprie.tercius effectus ē ꝙ venditor tenet̉ omnē vtilitatē mutui .i. oē qd̓ percipit de mutuo factocōmunitati et actōis et iuris ſibi ꝯpetētis etītereſſe dare actori ſiue emptori. Ex quibꝰ infert̉ ad ꝓpoſitū clare apparere ꝙ ius emptoriꝯpetēs nō ꝓcedit ex aliquo ꝯtractu qͥ ſit intereū et ꝯmune. ⁊ ꝙ nullꝰ cōtractus init̉ ꝑ illumactū cū ꝯmunitate. nec ꝯmunitas efficit̉ ꝓpriedebitrix iſtius emptoris cū vtilis actō quā habet ſuo noīe ⁊ directa quā habet noīe vēditoris inſurgūt ex pͥmo mutuo ⁊ emptōne ſiue ꝑemptōeꝫ abſqꝫ eo ꝙ illud pͥmū mutuuꝫ vitiet̉ſiue alteret̉ vel tranſferat̉ in aliā ꝑſonā. Etſidicat̉ ꝙ īmo ꝓcedit ex aliqͦ ꝯtractu int̓ ꝯmunitatē ⁊ emptorē celebrato. qꝛ totū videt̉ viresaſſume̓ ex pacto cū ꝯmunitate celebrato rōneſcripture q̄ de hoc fit. qͥa .ſ. obligat̉ ſyndicusꝯmunis et ꝑ ꝯſeq̄ns ip̄m ꝯmune ad iſta faciēdū hoc ē ēptori dādū. c. ⁊ int̓eſſe ꝑ ſcripturā.Rn̄det̉ ꝙ ſyndicus nō ē factus ad celebrāduꝫaliquē cōtractū int̓ cōmunitatē ⁊ emptorē. ſꝫſolū ad faciendū firmū eſſe cōtractū int̓ emptorē ⁊ venditorē vt hoc facto etiā inuito venditore emptor hēat ius ſuū qd̓ emit ab eo. ⁊ adhoc tendūt oēs ſcripture q̄ ſuꝑ hoc fiūt. non