De temꝑDiui Auguſtini

vtilis eſt: ꝓfeſſionē habēs vite preſentis ⁊ future. Inſpicia-mus ergo vtiliter orationis fructus et ieiunij: quia ipſa ſuntarma aduerſus improbas cogitatiōes. Ieiuniū purgat mētem: ſubleuat ſenſum: carnē ſpūi ſubijcit. Ieiunium cor facitcontribulatū ⁊ humiliatū quod deus nō ſpernit. Ieiuniū cōcupiſcētie nebulas diſpergit: libidinū ardores extinguit: caſtitatis verum homen accēdit. Ieiunium verboſitatem nonamat: diuitias ſuperfluitatem iudicat: ſuperbiā ſpernit: hūilitatem commēdat: preſtat homini ſeip̄m intelligere quod ēinfirmū ⁊ fragile: atqꝫ dū itaſe intelligit imbecillem: aptiorēvirtutē dei adiutorē querit ⁊ accipit. Querit aūt ꝑ frequētesoratiōes: et obſecrationes. Oratio quidē refectio ē ieiunioꝝaduocat gratiāſpūſſancti. Oratio duritiā cordis mollit: auſteritatē temperat: ieiuniū dulcificat. Sicutenim ſine potunō eſt plena refectio: ſic ⁊ ieiuniū ſine oratione non pōtaīamꝑfecte nutrire. Quid aūt orationiſi aſcenſio aīe de terreſtribus ad celeſtia: inquiſitio ſupernorū: inuiſibiliū deſideriū?Abeat diſcēſio ſeculariū morū quibus premitur mēs hūanaquotidie. Oratio cōiunctioſpirituſancto: ſi tn̄ orationi intē.ij. tus ſit animus: ſicut clamat ꝓph̓a. Sitiuit inte aīma mea qͣꝫmultipliciter tibi ⁊ caromea. Quid aūt ſitiendū eſt ſequitur.Ut videat virtutē. Credite mihi ſi ad videndā plenā ꝟtutēdei: pleneſitiant aīe hūane ſubſtantie: nec faſtidio victa diſſimulet: replebitur adipe etpinguedine ſpiritali. Et ſitiensillam dei viſitationē ſenſu ꝓprio cuꝫ fide clamabit. Adheſitaīa mea poſt te: ſuſcepit me dextera tua. Ieiuniū inertiā tollit de aīa: impedimenta carnalia auferet. Oratio vero ꝑſeuerans iūgit deo atqꝫ ita gaudēs aſſiſtere ſe dn̄o gloriat̉. Adherens aūt aīa mea dn̄o incipit ſecuritatē habere et libertatemnec pauores ſuſtinet timoris. Suſcepta aīa tāto patrociniodextere dei: quomō poterit noceri ab aliqͣ poteſtate? Sicutſcriptum eſt: quod nemo illud rapit de manu patris: hoc preſtat ieiunium: hoc preſtat oratio.¶ Dn̄ica decimaſeptima: de ebrietate vitanda.Sermo. j. In quo oſtendit quomō ebrietas iamnec putat̉ nec creditur eſſe peccatū: ita vt irrideantur qui minus bibere poſſunt.Icet ꝓpitio xp̄o fr̄es chariſſimi credā vos ebriertatis malū velut inferni foueā expaueſcere: et nonſolū ipſi non velitis amplius bibere: ſed nec aliosXadiurare vel cogere plꝰ qͣꝫ oportet accipere: tamēknon pōt fieri niſi ſint aliqui negligētes qͥ ſobrij eſſe nō velintUos qͥ ſemꝑ ꝯuiuia ſobria exhibetis nolite ad nr̄am iniuriāreuocare: qꝛ nobis neceſſe ē aliqͦs ebrioſos arguere. Cū enimfratres chariſſimi ebrietatis malū ſit graue vitiū ⁊ deo odibile: ita ꝑ vniuerſum mūdū a pluribꝰ in cōſuetudinē miſſumeſt: vt ab illis qͥ dei p̄cepta cognoſcere nolūt: iam nec puteturnec credat̉ eſſe pctm̄: intantū vt in cōuiuijs ſuis irrideāt eosqͥ minꝰ bibere poſſunt: ⁊ ꝑ inimicā amicitiā adiurare hoīesnō erubeſcūt: vtpotū amplius accipiāt qͣꝫ oportet Qui enimalterū cogit vt ſe plus qͣꝫ opus ē bibēdo inebriet: minꝰ malūei erat ſi carnē eiꝰ vulneraret gladio qͣꝫ aīaꝫ eius ꝑ ebrietatēnecaret. Et qꝛ corꝑa nr̄a terrena ſunt: quō pluuia nimiū grādis et diuturna ſi fuerit: terra infundit̉ ⁊ in lutū reſoluitur vtnulla ī ea cultura poſſit fieri. Sic ⁊ caro nr̄a qn̄ abundantioripotu fuerit īebriata: nec ſpiritalē culturā accipere: nec fructꝰaīe neceſſarios poterit exhibere. Et iō quō oēs hoīes ſufficientem pluuiā ī agris ſuis accipere deſiderāt: vt et culturāvaleāt exercere: et de fructuū vbertate gaudere: ita et ī agrocorꝑis hoc tm̄ deberēt bibere qd̓ oportet: ne ꝑnimiā ebrietatem ip̄a corꝑis terra velut in paludē cōuerſa: magis ꝟmes ⁊ſerpētes vitioꝝ gn̄are: qͣꝫ fructus bonorū opeꝝ poſſit afferreOēs enī ebrioſi tales ſunt: qͣles paludes eſſe vident̉. Qd̓ enīin paludibꝰ naſcat̉: n̄ ignorat charitas vr̄a: totū qd̓ ibi naſcit̉nullū fructū habere cognoſcit̉. Naſcunt̉ ibi ſerpētes: ſanguiſuge. Naſcunt̉ ibi rane ⁊ diuerſa gn̄a ꝟmiū: q̄ magis horrorēpoſſunt gn̄are qͣꝫ aliqͥd qd̓ ad victū ꝓficiat exhibere. Iſte enīherbe vel arbores q̄ aūt in ip̄is paludibꝰ aut circaripas eaꝝnaſci ſolēt: nihil vtilitatis habere vident̉: intantū vt ī annisſingulis incēdio concrement̉. Uidēte qͥd de ebrietate naſcit̉igni preparat̉. Tales enim ſunt ſicutiam dixi omēs ebrioſi:quorū prandia ducunt̉ vſqꝫ ad noctē: quorū cenas lucifer viC

De tempore.det: qͥ ſtare nō poſſunt: etiā cū vident̉ eſſe ieiuni: quoꝝ ſenſustardi: graues: obtuſi: et quodāmodoiam ſepulti. Deniqꝫ inip̄a fręquēter ebrietate nec ſe ip̄os nec alios recognoſcūt: necambulare valēt: nec ſtare: dicere aliqͥd vl̓ audire qd̓ ad rōnēꝑtineat oīno nō poſſunt. Frequēter etiā vſqꝫ ad vomitum ingurgītare ſe non erubeſcūt et ad mēſuras ſine mēſura bibereMaiora enī pocula prouident̉: certa bibēdi lege contēdit̉: qͥpoterit vincere laudē meret̉ ex crimine. Inde lites ⁊ rixe naſcunt̉: inde diuerſis et horrēdis ſaltationibꝰ mēbra torquēt̉inde adulteria ⁊ nonnunqͣꝫ homicidia ꝑpetrant̉. Et quotiēsnimiū potū accipiunt: tanqͣꝫ ī paralyſim reſoluti dū ſuis pedibus ambulare nō poſſunt: fediſſima latera alioꝝ manibusportant̉ ad lectū. Et ē in illis oculoꝝ caligo: ꝟtigo: fatigatio⁊ dolor capitis: ſuffuſio vultꝰ: membrorū oīm tremor: aīe acmētis ſtupor. In talibꝰ implet̉ qd̓ ſcriptū eſt. Cui ve: cui tuꝰ ꝓtmultꝰ: cui ire: cui rixe: cui ſins cā vulnera: cui ſuffuſio ocl̓orūNonne his qͥ morant̉ in vino: ⁊ eis qͥ inueſtigāt vbi potꝰ fiūtet ſtudēt calicibꝰ epotādis. Sꝫ illi qͥ tales eē volūt miſerabiliter ſe excuſare conant̉: dicētes. Ingratū habeo amicū meūſi quotiēs illū adcōuiuiū reuocauero: potū ei qͣꝫtū volueritip̄e nō dedero. Et non ſit tibi amicꝰ: qͥ te deo vult facere inimicū: qͥ et tuus et ſuus ē inimicus. Si ⁊ te ⁊ aliū inebriauerꝭhabebis hoīem amicū: habebis deūinimicū. Et ideo ſapiēter cōſidera ſi iuſtū ſit vt te a deo ſepares: dū te ebrioſo cōiūgis. Ad extremū tu eū noli adiurare: noli cogere: ſꝫ ī ptāte illius dimitte: vt qͣꝫtū ſibi placueritbibat: et ſi ſe inebriare voluerit vel ſolꝰ pereat: et nō ambo pereatꝭ. O infelicitas gn̄ishūani qͣꝫ multi inueniunt̉ qͥ ebrioſos et luxurioſos ampltꝰ qͣꝫoportet cogūt bibere: ⁊ ante oſtiū pauꝑibꝰ petētibꝰ vel vnūcalicēdiſſimulāt dare: nec attēdūt: qꝛ illud qd̓ luxurioſis videntur ingerere: xp̄s in pauꝑibus deberet accipere qͥ dixit.Quod feciſtis vni ex minimis meis: mihi feciſtꝭ. Sꝫ qͥ tales Lſunt qn̄ alios innimio potuſepeliūt: pauꝑi elemoſynā petētidicūt: vade vade inante: ⁊ dabit tibi deꝰ: ⁊ vtiqꝫ dū ambulauerit hō ei daturus ē. Quid ē gͦ qd̓ dicit: vade inante ⁊ dabittibi deꝰ: niſi vade ad illū hoīeꝫ qͥ hꝫ deū: qꝛ daturus ē deus:Ac ſic ore ſuo ip̄e ꝯfitet̉ apud ſe deū nō eſſe qͥ inſpirāte poſſiterogare pauperibꝰ. Rogo fratres chariſſimi diligēter: attēdite ⁊ videte: qꝛ qn̄ aīalia ducunt̉ ad aquā vbi ſatiauerūt ſitim ſuā: etiā ſi ſupra aquā ip̄am diutiꝰ teneant̉ repleta ſiti bibere nolūt oīno: nec poſſunt. Cōſiderēt ebrioſi ſi nō peioresaīalibus indicādi ſunt. Cū enī aīalia amplius qͣꝫ eis opus ēbibere nolūt: illi ⁊ duplū et triplum qͣꝫ eis expedit potū accipiunt. Et vnde triū aūt quattuor dieꝝ refectionē potuerantrationabilē habere: vno die cū grādi pctō cōtēdunt perderepotius qͣꝫ expēdere ꝓpter inuidiā aut ebrietatē: atqꝫ vtinampotū tm̄ modo ꝑderēt et non etiā ip̄i perirēt. Quantū mali inſe habeat ebrietas: rex magiſtrū piſtoruꝫ cruci appēdi fecit:ꝓpter inuidiā aut ebrietatē. Populus aūt iudeorū de qͦ ſcriptum ē. Sedit populꝰ māducare ⁊ bibere ⁊ ſurrexeītludere ēpoſtqͣꝫ vinū pluſqͣꝫ oportebat accepit: idola ſibi fabricari fec̄⁊ ī honore ip̄oꝝ idolorū cepit frenetico choros ducere morediuerſis ſaltationibus mēbra torq̄re. Herodes quoqꝫ vbi ni 7mio vino cōcaluit: ad vnius puelle ſaltationēſctmioh̓em baptiſtam interfecit. Quid adhuc de ebrietatis malo naſcaturſpūſſctūs ꝑſalomonē teſtat̉ dicēs Uinū inqͥt ⁊ mulieres apoſtatare faciūt a deo ſapiētes: ⁊ arguūt ſenſatos. Et iterū. Ne ꝓintuearis vinū qn̄ flaueſcit: cū ſplēduerit in vitro color eiusIngredit̉ enī blāde et ī nouiſſimomordebit vt coluber: ⁊ qͣſiregulꝰ venena diffundet. Oculi tui videbūt extraneas: ⁊ cortuū loquet̉ ꝑuerſa. Paulus etiā apl̓s cōtra ebrietatis malūnos admonet dicēs. Nolite inebriari vino in quo eſt luxuriaIterū atqꝫ iterū qͥd mali in ſe ebrietas habeat: eis qͥ illā diligūt ſctārū ſcripturaꝝ teſtimonijs euidēter oſtēdimꝰ. In ſalomone ſcriptū eſt. Qui amat vinū ⁊ pinguia nō ditabit̉. Et ꝓiterum. Noli regibꝰ dare vinū: qꝛ nullū ſecretū ē vbi regnat ꝓebrietas: ne fortebibāt ⁊ obliuiſcant̉ iudicioꝝ dei: ⁊ mutantcauſam filiorū pauperū. Item hic ait. Operarius ebrioſusnon locupletabitur. Et iterum. Uinum ſi bibas moderate: ſeris ſobrius. Item illic. Uinum in iocunditatem creatum ēnon in ebrietatem ab initio. Exultatio anime et corꝑis vinūmoderate potatū: ⁊ ſanitas corꝑis ⁊ aīe. Uinū multū potatūebrietatis animoſitas: imprudētis offenſio: minorās ꝟtutēet faciens vulnera. Sed qn̄ iſta ſuggerimus forte iraſcuntur

Psͣ. l.

Sermoccxxxj.

Psͣ. lxij.

B

B

C

ꝓuer. xxiij

Mat .xxv.

Ecc̄i. xix.Ecc̄i. xxxjUbi. sͣ.A

ꝓuer. xxj.ꝓuer. xxxj

Ephe. v.

Ecc̄i. xix.ꝓuer. xxiij

Mat. xiiij

exo. xxxij.

Gen̄. xl.

Gen̄. xl.

Tg

D

E

G