Druckschrift 
Sermones
Entstehung
Seite
CCXLVv
Einzelbild herunterladen
 

Diui Auguſtini De Tempore.

Diui Augiitini Eduxerit: cuiꝰ ſemē in terra arator nullus īduxit. Uirga etiaꝫaarō: annis ſiccata plurimis ſine aqͣ reuixit: in tēplo floruit:nū ces ꝓduxit: qͣs clauſa ſub tecto ꝓduxit. Ergo qͥ ſcripſit lapideas tabulas ſine ſtilo ferreo: ip̄e grauidauit mariā ſpiritu ſctō: ⁊ qͥ ꝓduxit panes ī heremo ſine aratiōe: ip̄e īpregnauit virginē ſine corruptiōe: ⁊ qͥ fecit virgā ſine humore foliagermīare: ip̄e fecit filiā dauid ſine ſemine gn̄are Poſtremoij. fili dauid ioſeph filiꝰ ꝓphetaꝝ: legiſti. Eſaiā eximiū ꝓphetarū qͥd dixerit: quēadmodū ſcripſerit. Ecce ꝟgo ī vtero accipiet ⁊ pariet filiū: ⁊ vocabūt nomē eiꝰ emanuel. Qd̓ ergo legiſti ī libris tuis: aſpice in maria oculis tuis: vt digne dicasij. canticū dauid pr̄is tui. Sicut audiuimꝰ: ita et vidimꝰ inciuitate dn̄i virtutū: in ciuitate dei nr̄i. Aſpice gͦ mariā cōiugētuā: ſemꝑ de ea ſecurꝰ et in nullo ſis ſollicitꝰ: qꝛ qd̓ natū eſt ineiꝰ vtero/ nō vocabit̉ filiꝰ iudei: ſꝫ vocabit̉ filiꝰ dei. Habe gͦioſeph cū maria ꝯiuge tua cōem ꝟginitatē mēbroꝝ: qꝛ de virgineis mēbris virtꝰ naſcit̉ angelorū. Sit maria ſpōſa xp̄i incarne ſua ꝟginitate ſeruata: ſis aūt et tu pr̄ xp̄i cura caſtitatꝭet honorificētia ꝟginitatꝭ: vt de ꝟgineis mēbris genitricis:ſcl̓is xp̄ianis nulla ſit zelotypia. Magnū meritū ꝟginitatisfrēs. Uirginitas marie angeli ſalutatiōe ē imp̄gnata: ⁊ pregnās marie ꝟginitas de vt̓o ī vtero ē ſalutata: ⁊ generās virginitas marie ab angelis ē hodie collaudata: ⁊ lactās ꝟginitas marie ꝑ ſtellā de celo ē indicata: ⁊ magoꝝ muneribꝰ ē honorata. Gaude itaqꝫ ioſephnimiūqꝫ congaude ꝟginitati marie: qͥ ſolus meruiſti virginalē affectum poſſidere cōiugij: qꝛper meritū ꝟginitatꝭ ita ſeparatꝰ es a ꝯcubitu vxoris: vt pr̄dicaris ſaluatoris: qui viuit ⁊ regnat inſecula ſeculoꝝ. Amē. In eodē feſto. Ser. xv. In quo dicit Ꝙ xp̄s ēdeus ⁊ hō nō cōfuſione nature ſed vnitate ꝑſone.Audeamꝰ frēs: letētur ⁊ exultēt gentes. Iſtū diēnobis nō ſol iſte viſibilis: ſꝫ creator ipſiꝰ inuiſibilis ꝯſecrauit/ qn̄ eū ꝓ nobis viſibilē factū: a qͦ inFuiſibili ⁊ ip̄a creata ē viſceribꝰ fecūdis ⁊ genitalibus ītegris ꝟgo mr̄ effudit. Cōcipiēs ꝟgo: pariēs ꝟgo: virgo grauida/ virgo feta / virgo ꝑpetua. Quid mirarꝭ hec hōDeū ſic naſci oportuit: qn̄ eē dignatꝰ eſt hō. Talē fecit illā qͥeſt factꝰ ex illa. Anteqͣꝫ fieret em̄ erat: ⁊ qꝛ oīpotens erat: fieripotuit manēs qd̓ erat. Fecit ſibi matrē cū eēt apd̓ pr̄em: ⁊ cūfieret ex mr̄e māſit in pre. Quō deꝰ eſſe deſiſteret cū hō eē cepit: qͥ genitrici ſue p̄ſtitit ne deſiſteret ꝟgo eē cū peꝑit? Proinde cū ꝟbū caro fctm̄ ē nō ꝟbū in carnē pereūdo ceſſit: ſꝫ caro ꝟbonē ipſa ꝑiret acceſſit: vt quēadmodū hō eſt aīa ⁊ caroſic eēt xp̄s deꝰ ⁊ hō: idē deꝰ qui hō: ⁊ qͥ deꝰ idē hō nō ꝯfuſione nature: ſꝫ vnitate ꝑſone. Deniqꝫ filiꝰ dei generāti coeternꝰſemꝑ ex pr̄e: idē filiꝰ hoīs eē cepit ex ꝟgine: ac ſic ⁊ filij diuinitati ē additahūanitas: ⁊ tn̄ nō eſt ꝑſonaꝝ facta qͣternitas:ſed ꝑmanet trinitas. Nō gͦ nob̓ ſubrepat qͦrūdā ſnīa minꝰ attētoꝝ in regulā fidei: ⁊ inſcripturaꝝ oracula diuinaꝝ. Dicūtenī. Qui filiꝰ ē hoīs factꝰ eſt filiꝰ dei/ qͥ ꝟo filiꝰ ē dei: nō eſt factꝰ hoīs. Hoc vt dicerēt qd̓ veꝝ eſt attēderūt: ſꝫ veꝝ eloqͥ nōvaluerūt. Quid em̄ attēderūt niſi qꝛ hūana natura potuit inmeliꝰ cōmutari: ī deteriꝰ diuina aūt nō potuit? Hoc veꝝ ē: ſꝫetiā ſic .i. neqͣqͣꝫ in deteriꝰ dīnitate mutata: ꝟbū tn̄ caro factūeſt. Neqꝫ em̄ ait euāgeliſta. Caro ꝟbū facta ē: ſed ait: ꝟbū caro fctm̄ ē. Uerbū aūt deꝰ: qꝛ deꝰ erat ꝟ̓bū. Et qͥd caroni ſi hō Nō eniꝫ ſine aīa in xp̄o hoīs caro. Un̄ ait. Triſtis ē aīa meavſqꝫ ad mortē. Si gͦ ꝟbū deꝰ: ⁊ hō caro/ qͥd ē aliud ꝟ̓bū factūeſt caro: niſi qͥ deꝰ erat factꝰ eſt hō? Ac ꝑ hoc qͥ erat dei filiꝰ factus ē hoīs filiꝰ. Aſſumptiōe īferioris: nō verſione potioris.Accipiēdo ip̄e qd̓ nō erat: nō amittēdo qd̓ erat. Nā quō in regula fidei cōfiteremur credere nos ī filiū dei qͥ natꝰ eſt ex virgine maria: ſi nō filiꝰ dei ſed filiꝰ hoīs natꝰ eſt ex virgine maria? Quis enī xp̄ianus neget ex illa femīa filiū hoīs natū: ſꝫj. tamē deū hoīem factū: et ita hominē deū factū: Deꝰ enī eratverbū: ⁊ verbū carofactū eſt. Cōfitendū eſt igit̉ eū qui filiusdei erat: vt de ꝟgine maria naſceret̉ aſſumptaforma ſerui fiij. liuꝫ hoīs factū: qd̓ erat manentē: qd̓ nō erat aſſumentē. Eſſeincipientē quo minor eſt pr̄e: et ſemꝑ manentē in eo quo vnūſunt ipſe ⁊ pater. Nā ſi ille qui ſemꝑ eſt dei filiꝰ nō eſt ipſe factus hoīs filiꝰ: quō de illo dicit apoſtolus. Qui cuꝫ in formadei eſſet nō rapinā arbitratus eſt eſſe ſe equalē deo: ſed ſemetipſum exinaniuit formā ſerui accipiēs in ſimilitudinē hominum factus: et habitu inuētus vt hō? Neqꝫ enī alius ſed ipſe

C Qin forma dei equalis patri/ qui eſt vtiqꝫ vnigenitꝰ dei filiusſemetipſum exinaniuit in ſimilitudinē hominū factus. Necalius ſed idē ipſe in forma dei equalis patri: humiliauit nōalium ſed ſemetipſum/ factus obediēs vſqꝫ ad mortē: mortēautē crucis. Quod totū nō fecit dei filiꝰ: niſi in ea forma queeſt hoīs. Itē ſi ille qui ſemꝑ eſt dei filius nō eſt ipſe factꝰ hominis filius: quō dicit apoſtolus ad Romanos. Segregatꝰ Iin euangeliū dei: qd̓ ante ꝓmiſerat ꝑ prophetas ſuos in ſcripturis ſanctꝭ de filio ſuo/ qui factꝰ eſt ei ex ſemine dauid ẜmcarnē? Ecce filius dei qd̓ vtiqꝫ ſemꝑ erat: factꝰ eſt ex ſeminedauid ẜm carnē quod nō erat. Itē ſi ille qui eſt dei filiꝰ nō eſtipſe factꝰ filius hoīs quō miſit deus filiū ſuum factū ex muliere? Quo noīe ẜm hebream linguā non virgineū decus negatur: ſed femineus ſexus oſtēditur. Quis em̄ a patre eſt miſſus: niſi vnigenitꝰ dei filius? Quō ergo ex muliere factꝰ: niſiquia idē ipſe qui erat apud patrē dei filiꝰ: miſſus factꝰ eſt hominis filius? De patre natus ſine tēporis die: de matre natꝰhodie. Ita enī diem quē creauit ī quo crearet̉ elegit: ſicut factus eſt de matre quā fecit. Nam et ipſe dies a quo deincepsincremētū lucis accipit dies: opꝰ xp̄i ſignificat: in qͦ interiorhō noſter renouat̉ de die in diē. Eterno qͥppe creatori in tꝑecreato ille dies debuit eē natalis/ cui creatura cōgrueret̉ tēporalis/ cui honor ⁊ īperiū per infinita ſecula ſeculoꝝ. Amē. In eodem feſto. Sermo. xvj. In quo dicit ꝙqͣttuor natiuitates valde mirabiles oꝑatꝰ ē deꝰ.Odiernus dies ad habendā ſpem vite eterne: ma ꝯIgnum contulit gaudiū generi humano. PrimusFgeniꝫ hō quo cadente oēs cecidimus: cuius ruinaA eſt mortalitas noſtra: nō eſt natus ſed factꝰ: patrenullo: nulla matre: ſed deo operāte. Hec eſt hoīs prima conditio: adā de terra. Secūda conditio eſt hoīs: qua creauit fe ꝑminam delatere viri. Tertia cōditio eſt hoīs: qua natus eſthomo ex viro ⁊ femina. Quarta cōditio eſt dei hoīs: qua na­ 1tus eſt chriſtus ſine viro de femina. In iſtis qͣttuor cōditionibus vna ſola nobis vſitata eſt: cetere tres nō ſunt in oculiscarneis: ſed in fide cordis. De terra factū hominē ſine patreet matre nouimꝰ/ nunqͣꝫ vidimꝰ/ lecta ⁊ audita credimꝰ. Tertia illa vſitata eſt nobis ipſa qͦtidiana. De cōplexū maris ⁊ femine qͦtidie naſcunt̉ homines. Iam ergo erat vna ſine viro ⁊femina: iā erat tertia de viro ⁊ femina: quarta reſtabat ſine viro de femina. Sꝫ iſta quarta liberauit tres. Prima ⁊ ſecūdaruerūt: tertiā de ruina generauerūt/ in quarta ſalutē inuenerunt. Exultēt virgines: ꝟgo peꝑit chriſtū. Nihil in ea qd̓ vouerūt putēt exterminatū / māſit virgo poſt partū. Exultēt vi)due: īfantē chriſtū vidua. Anna cognouit. Exultēt ꝯiugate: Inaſcituꝝ dominū ieſum xp̄m heliſabet maritata ꝓphetauit.Nullus gradꝰ pretermiſſus ē: de quo nō hr̄et teſtimoniū ſalus omniū. Nūquid em̄ ſole virgines ad regnū celoꝝ perueniunt? Perueniūt ⁊ vidue. Magni meriti fuit illa vidua ſancta anna q̄ a virginitate ſua ſepteꝫ annis vixerat cū viro ſuo.Quo defūcto vſqꝫ ad ſenilē etatē ꝑuenerat ⁊ ſenectute ſanctaexpectabat īfantiā ſaluatorꝭ: vt paruū videret ānoſa: paruūagnoſceret anicula: ītrantē in mūdū ſaluatorē videret itura.Et in maſculino ſexu tria ipſagn̄a cōmendata ſūt. Ipſe chriſtus puer natus eſt: exultēt pueri: continētiā vouētes puero.Ipſe vero integritatē pueritie conſecrauit: qͥ ſue matri fecūditatē attulit: virginitatē non abſtulit. Simeō ille ſenex diuvixerat: cuiꝰ etas cōparat̉ anne: et audierat reſpōſum ꝙ non 1eſſet viſurꝰ mortē: niſi priꝰ videret xp̄m dn̄i. Intelligite frēsqͣꝫtuꝫ deſideriū habebāt antiqͥ ſctī vidēdi xp̄m. Sciebāt illūeſſe vētuꝝ: ⁊ oēs qͥ pie viuebāt dicebāt. Oſi h̓ me īueniat illanatiuitas. Oſi qd̓ credo ī ſcripturꝭ: videā oculis meis. Et vtnoueritis qͣꝫtū deſideriū habebāt ſancti qͥ nouerāt ꝑ ſcripturas ꝟginē pariturā: ſicut audiſtꝭ cū Eſaias legeret̉. Ecce virgo accipiet ī vtero ⁊ pariet filiū: ⁊ vocabitꝭ nomē eiꝰ emanuel. Emanuel qͥd ſit euāgeliū nob̓ aperuit dicēs: qd̓ interp̄tat̉nobiſcū deꝰ. Nō tibi gͦ vile ſit q̄cūqꝫ infidelis aīa: nō tibi videat̉ īpoſſibile vt ꝟgopareret: ꝟgo pariēs ꝑmaneret. Intellige natū deū ⁊ nō mirarꝭ virginis partū. Ut gͦ noueritꝭ antiquos ſctōs ⁊ iuſtos optaſſe videre qd̓ ꝯceſſum ē huic ſeni ſymeoni: dn̄s nr̄ ipſe ieſus xp̄s ad diſcipulos ſuos loquēs ait.Multi iuſti et ꝓphete voluerūt videre q̄ vos videtꝭ et nō vi­ Lderūt: ⁊ audire q̄ auditꝭ et nō audierūt. Multū ſenex iſte fuitad audiēdumſerus: ſꝫ ad vidēdū maturꝰ. Nō expectauit vt

Nu. xvij.

Mat. ij.

Luce. j.

Psͣ. .xlvij.

Eſaie. vii

Mat. xxvj.

3

Iohā. j.

Ioh̓. xiiij.Ioh̓. x.

Iohan. j.

Sex xix

Phil̓. ij.

sͣ. xlvijBg

B

C

2Rom̄. j.

Gal̓. iiij.

Eſa. vij.

Eſa. vij.

Mat. j.

Ser Ex.AGen̄. iij.

AGen̄. iij.

Mat. xiij.

Ser. xx.

Luce. ij.

Luce. ii.

BLuce. ij.Luce. jͣ.

Gen̄. ij.

Luce. ij.