tExpoſitio diui AuguſtiniIn euāgeliū ſcd̓m Iohan

Expoſitio diui Auguſtini2quid apud ſe etiā ſine his miniſtris agat. Renunciant oculicordi alba et nigra: renunciant aures eidem cordi canora etdiſſona. Renunciant nares eidē cordi odora et putētia. Renunciat guſtus eidem cordi amara et dulcia. Renunciat tactus eideꝫ cordi lenia et aſpera. Renūciat ſibi ipſum cor iuſta et iniuſta. Cor tuū ⁊ videt et audit: et cetera ſenſibilia diiudicat: ⁊ quo non aſpirat corporis ſenſus: iuſta ⁊ iniuſta: mala et bona: diſcernit. Oſtende mihi oculos: aures: nares cordis tui. Diuerſa ſunt que ad cor tuū referūtur: et diuerſa ibimembra non inueniuntur. In carne tua alibi audis: alibi vides: in corde tuo ibi audis vbi vides. Si hoc imago: quātopotentius ille cuius imago: Ergo et audit filius et videt filius. Et ipſa viſio et auditio filius. Et hoc eſt illi audire qd̓eſſe: profecto et hoc videre quod eſſe. Tibi non hoc eſt videre quod eſſe: qꝛ et ſi perdas viſum/ potes eſſe: ⁊ ſi perdas auditum/ potes eſſe. Putamus ne pulſauimus? Erectū eſt aliquid in nobis qd̓ vel tenuit ſuſpicemur: vnde lumē veniat nobis. Puto fratres: quiacū loquimur iſta: et cū meditamur:exercemus nos. Et cū exercemus nos in ipſis: et rurſus quaſi inflectimur pondere noſtro ad iſta cōſueta: tales ſumus qͣles lippientes cum producūtur ad videndum lumen: ſi forteantea viſum omnino non habebant: et incipiunt eundem viſum per diligentiam medicorū vtcunqꝫ reparare. Et cū probare vult medicus qͣꝫtū ſalutis eis acceſſerit: tentateis oſtēdere quod videre deſiderabāt et non poterant cū ceci eſſent:et redeunte iam vtcūqꝫ acie oculorum: producunt̉ ad lucem.Et cum viderint fulgorem in ipſo reuerberantur quodāmodo: et reſpondent medico demonſtranti. Iam iā vidi: ſed videre non poſſum. Quid ergo facit medicus? Reuocat ad ſolita et addit collyrium: vt ad illud quod viſum eſt ⁊ videri nōpoteſt: deſiderium nutriat: et ex ipſo deſiderio curetur plenius: et ſi qua mordacia reparande ſanitati adhibentur: fortiter ferat: vt amore illius lucis accenſus dicat ſibi. Quādoerit vt illud firmis oculis videam quod ſaucijs īfirmiſqꝫ nōpotui? Urget medicum: et rogat vt curet. Ergo fratres ſi tale aliquid factum eſt in cordibus veſtris: ſi vtcunqꝫ erexiſtiscor veſtrum ad videndum verbum: et ipſius luce reuerberati ad ſolita recidiſtis. Rogate medicuꝫ vt adhibeat collyriamordacia: precepta iuſticie. Eſt quod videas: ſed non eſt vnde videas. Non mihi antea credebas quia eſt quod videas.duce quadam rationis adductus es: propinquaſti: intendiſti: palpaſti: refugiſti. Scis certe eſſe quod videas: ſed idoneū nō te eſſe qͥ videas. Ergo curare. Que ſūt collyrīa? Noli mentiri: noli ꝑiurare: noli adulterari: noli furari: noli fraudare. Sed conſueſti et cum aliquo dolore a conſuetudine reuocaris: hoc eſt qd̓ mordet ſꝫ ſanat. Nā dico tibi liberiꝰ ex timore ⁊ meo ⁊ tuo. Si curari reſtiterꝭ ⁊ eſſe idoneꝰ ad ꝑfruēdūhac luce neglexeris: valitudine oculoꝝ tuoꝝ tenebras amabis ⁊ amādo tenebras ī tenebris remanebis: ⁊ remanēdo intenebris etiaꝫ in tenebras exteriores ꝓijceris. Ibi erit fletꝰet ſtridor dentiū. Si nihil ante faciebat amor lucis: faciat timor doloris. Sufficienter me loquutū arbitror: ⁊ lectionemtamē euangelicam non finiui. Si dicā reliqua: onerabo vos:et timeo ne etiam qd̓ hauſtum eſt: effundatur. Sufficiant ergo iſta charitati veſtre. Debitores ſumus / non nunc ſed ſemper qͣꝫdiu viuimus: quia propter vos viuimus. Uerūtamenvitam noſtrā iſtam infirmā: laborioſam: periculoſam in hocmundo conſolamini bene viuēdo: nolite nos contriſtari ⁊ atterere malis moribus veſtris. Cum enī offendimur mala vita veſtra/ ſi refugiamus a vobis ⁊ ſeparemus nos a vobis: ⁊ad vos non accedamus. Nonne conqueremini ⁊ dicetis: ⁊ ſilanguebamus curaretis ⁊ ſi infirmabamur viſitaretis? Ecce curamus ecce viſitamur: ſed non nobis fiat quō audiſtisab apoſtolo. Timeone ſine cauſa laborauerim in vos.Tractatus. xix.¶ Non poteſt filius a ſe facere quicqͣꝫ niſi qd̓ viderit patrem facientē. Quecunqꝫ enī ille fecerit:hec ⁊ filius ſimiliter facit. Pater enim diligit filium ⁊ omnia demōſtrat ei que ipſe facit ⁊ maiora his demōſtrabit ei opera: vt vos miremini. Sicut enim pater ſuſcitat mortuos ⁊ viuificat: ſic etfilius quos vult viuificat. Neqꝫ eniꝫ pater iudi-

In euāgeliū ſcd̓m Iohancat quēqͣꝫ. Sed omne iudiciuꝫ dedit filio: vt oēshonorificent filium ſicut honorificant patrem.Qui non honorificat filiuꝫ: non honorificat patrem qui miſit illum. Amen Amen dico vobis.Quia qui verbuꝫ meū audit ⁊ credit ei qui miſitme habet vitam eternam. Et in iudicium non venit: ſed trāſiet a morte in vitam. Amen amēdicovobis. Quia venit hora et nunc eſt: quādo mortui audiēt vocem filij dei: et qui audierint viuēt.Sicut enim pater habet vitā in ſemetipſo ſic dedit et filio habere vitam in ſemetipſo: ⁊ poteſtatēdedit ei ⁊ iudicium facere: quia filiꝰ hominis eſt:nolite mirari hoc. Quia venit hora ī qua omnesqui in monumentis ſunt audient vocem filij dei:et procedēt qui bona fecerunt in reſurrectionē vite: qui vero mala egerunt in reſurrectioneꝫ iudicij. Non poſſum ego a meipſo facere quicqͣꝫ. Sicut audio iudico: et iudicium meum iuſtum eſt.Quia non quero voluntatem meā: ſed voluntatēeius qui miſit me.Ermone priſtino quantū noſtrum mouit affectū ⁊2Fintelligendi paupertatē: locuti ſumus ex occaſioM7 Fne verborum euāgelicorū vbi ſcriptum eſt: nō poteſt filiꝰ a ſe facere quicqͣꝫ niſi quod viderit patreꝫfacienteꝫ. Quid ſit videre filij hoc eſt videre verbi: qꝛ filiusverbum: ⁊ quia per verbū facta ſunt omnia. Quomodo poſſitintelligi qd̓ videt filius primo patrē facientem: tunc demū ⁊ipſe faciat que facta cōſpexerit: cum pater nihil niſi per filiūfecerit. Omnia enī per ipſum facta ſunt ⁊ ſine ipſo factum eſt Ionihil. Non tamē explicatū aliquid diximus: qꝛ nec explicatum aliquid intelleximus. Aliquando enī ſermo deficit: vbietiā intellectus proficit/ qͣꝫtomagis ſermo patit̉ defectionē:quando intellectus nō habet perfectionē? Nunc itaqꝫ qͣꝫtumdominus donat: breuiter percurramus lectionē: ⁊ vel hodieexpleamus debitū penſum. Si quid forte remāſerit: vel temporis vel viriū: retractabimus ſi potuerimus quantū ⁊ a nobis et apud vos fieri poteſt. Quid ſit videre verbi: demōſtrari verbo non poteſt. Omnia quippe dicta ſunt hic. Que ſi intelligantur ẜm humanū ſenſum carnaliter: nihil aliud nobisfacit anima plena phātaſmatis: niſi quaſdā imagines velutduorum hominū patris ⁊ filij: vnius oſtendētis alterius videntis: vnius loquētis/ alteriꝰ audientis: que oīa idola cordis ſunt. Que ſi iam deiecta ſunt de templis ſuis: qͣꝫtomagisdeijcienda ſunt de cordibꝰ chriſtianis. ¶Non poteſt inquit F FAa ſe facere quicqͣꝫ: niſi qd̓ viderit patrem facientē. Uerū eſt filiihoc: tenete hoc: dum tamē non amittatis qd̓ in ipſius euāgelij exordio tenuiſtis qꝛ in principio erat verbuꝫ ⁊ verbū erat Ioapud deū: ⁊ deus erat verbum: ⁊ precipue qꝛ omnia per ip̄mfacta ſunt. Quod nunc enī audiſtis coniungite illi auditui: ⁊vtrūqꝫ concordet in cordibus veſtris. Sic itaqꝫ nō poteſt filius a ſe facere quicqͣꝫ niſi qd̓ viderit patrē facientē: vttamēpater ea que facit nō faciat niſi per filiū: quia eius eſt verbū.Et in principio erat verbum: ⁊ verbū erat apud deū: ⁊ deuserat verbum: qꝛ omnia per ipſum facta ſunt. Quecūqꝫ enimille fecerit hec et filius ſimiliter facit. Non alia ſed hec: nondiſſimiliter ſed ſimiliter. ¶ Pater enī diligit filium: ⁊ omniademōſtrat ei que ip̄e facit. Ad hoc qd̓ ſupra dixit: niſi quodviderit patrē facientem: videt̉ pertinere: ⁊ qd̓ omnia demoſtrat ei que ipſe facit. Sed ſi pater demonſtrat que facit: necfilius poteſt facere niſi pater demonſtrauerit. Pater que demonſtrare nō poteſt niſi fecerit. cōſequēs erit vt non per filiūfaciat omnia pater. Porro ſi fixū atqꝫ incōcuſſum tenemus:quia per filiū omnia pater facit. anteqꝫ facit demonſtrat filiovt filius demōſtrata faciat que demoſtrata iā facta ſunt: aliquid ꝓculdubio pater ſine filio facit. Sed nō facit pater aliquid ſine filio: qꝛ filius dei verbū eſt: et oīa per ip̄m factaſūt.Remanet ergo fortaſſe: vt que pater facturus eſt: demōſtraret facienda: vt per filiū ſint facta. Nā ſi filius ea facit q̄ pater facta demonſtret: non vtiqꝫ per filiū facit. Monſtrari enī

Ioan. j.

Alialit.filius.

Alialit.filius.

Iohan. j.

A