Expoſitio diui AuguſtiniIn euāgeliū ſcd̓m Iohāne

j. Qui autē manducat ⁊ bibit indigne: iudiciū ſibi manducatetbibit. Non ait qꝛ illa res mala eſt: ſed qꝛ ille malus male accipiendo ad iudiciū accipit bonū quod accipit. Non enimmala erat buccella: que tradita eſt iude a dn̄o. Abſit. Medicus nō daret venenū. Salutē medicus dedit: ſed indigne accipiēdo ad perniciē accepit: qꝛ non pacatus accepit. Sic ergo et qui baptizātur. ¶ Habeo īquit mihi. Fateor. Habes.obſerua qd̓ habes: eo ipſo qd̓ habes dānaberis. Quare? Qꝛrem colūbe preter colūba habes. Si rem colūbe in columbahabeas: ſecurꝰ habes. Putate eſſe militarē. Si caracteremīꝑatorꝭ tui intꝰ habeas: ſecurꝰ militas. Si extra habeas: nōſolū tibi admiliciā non prodeſt caracter ille: ſed etiā ꝓ deſertore punieris. Ueni ergo veni: et noli dicere/ iā habeo/ iamſufficit mihi. Ueni: colūba te vocat: gemēdo te vocat. Fr̄esmei vobis dico: gemēdo vocate/ nō rixando. Uocate orando: vocate inuitando: vocate ieiunando: in charitate intelligant / qꝛ doletis illos. Nō dubito fratres mei: qꝛ ſi videāt dolorem veſtrū / cōfundētur et reuiuiſcent. Ueni ergo veni: nōli timere. Time ſi nō venis. Immo nō time ſed plange. Ueni: gaudebis/ ſi veneris. Uenies quidē intribulationibꝰ peregrinationis: ſed gaudebis in ſpe. Ueni vbi eſt colūba: cuidictū eſt. Una eſt colūba mea: vna eſt matris ſue. Columbāvnā vides ſuper caput xp̄i. Linguas nō vides in toto orbeterrarū. Idem ſpūs per columba: idem ⁊ ꝑ linguas. Si ꝑ cōlumbā idem ſpūs/ et ꝑ linguas idē ſpūſſanctꝰ: per totū orbēterrarū datus eſt: a quo te precidiſti vt clames cū coruo/ nōvt gemas cū colūba. Ueni ergo. Sed ſollicitus es forte et dicis. Foris baptizatꝰ ſum: timeone inde ſim reus/ quia forisaccepi. Iam cepiſti cognoſcere qͥd gemendū ſit. Uerum dicis qꝛ reus es: nō qꝛ accepiſti: ſed qꝛ foris accepiſti. Tene gͦquod accepiſti: emēda qd̓ foris accepiſti. Accepiſti rem colūbe: preter columbā accepiſti. Duoſunt q̄ audis: accepiſtiet preter columbā accepiſti. Qd̓ accepiſti approbo: quia foris accepiſti: improbo. Tene ergo qd̓ accepiſti. Non mutat̉ſed agnoſcit̉. Caracter eſt regis mei: nō ero ſacrilegus: corrigo deſertorē nō immuto caracterē. Noli de baptiſmate gloriari: qꝛ dico ip̄m eſt. Ecce dico ip̄m eſt: tota catholica dicitipſum eſt. Aduertit colūba: et agnoſcit et gemit qꝛ ip̄m forishabes. Uidet ibi qd̓ agnoſcat: videt ibi ⁊ qd̓ corrigat. Ip̄meſt: veni. Gloriaris quia ip̄m eſt: ⁊ nō vis venire. Quid ergomali qͥ non pertinēt ad columbā: ait tibi colūba. Et mali inter quos gemo/ et qui nō pertinēt ad membra mea: et neceſſeeſt vt inter illos gemā. Nōne habent: qd̓ te habere gloriarꝭ?Nōne multi ebrioſi habent baptiſma? Nonne multi auari?Nōne multi idolatre: ⁊ qd̓ eſt peius furtī? Nōne pagani adidola eunt: vel ibāt publice? Nūc occulte xp̄iani ſortilegosquerūt: mathematicos cōſulunt. Et iſti habēt baptiſma: ſedcolūba gemit inter coruos. Quid ergo gaudes qui habes:Hoc habes: qd̓ habet ⁊ malus. Habeto humilitatē charitatem/ pacē: habeto bonū qd̓ nondū habes: vt proſit tibi bonūquod habes. Nam qd̓ habes: habuit ⁊ ſymō magus. Actusapl̓oꝝ teſtes ſunt: ille liber canonicus omni anno in eccleſialegendus. Anniuerſaria ſolennitate poſt paſſionem dn̄i noſtis illū librū recitari. Ubi ſcriptū eſt quō cōuerſus ſit apl̓s:et ex ꝑſecutore predicator factꝰ. Ubi etiā die penthecoſtesmiſſus eſt ſpūſſanctꝰ in linguis diuiſis: velut ignis. Ibi legimus multos credidiſſe in ſamaria: per p̄dicationē philippi.Intelligit̉ autē ſiue vnus ex apoſtolis/ ſiue ex diaconis: qꝛſeptem ibi diaconos legimus ordinatos/ inter quos etiā nomenphilippi. Per philippi ergo predicationē: crediderūtſamarite. Samaria cepit abūdare fidelibꝰ. Ibi erat iſte ſymon magus: per magicas factiones ſuas dementauerat populū: vt eū virtutē dei putarent. Cōmotus tamen ſignis q̄ aphilippo fiebant: etiā ipſe credidit. Sed quomodo ipſe crediderit: poſteriora ſequētia demōſtrauerunt. Baptizatꝰ eſt.ij. autē et ſymon. Audierūt hoc apoſtoli qui erant in hieruſalēmiſſi ſunt ad illos petrus et iohānes. Inuenerūt multos baptizatos: et quia nullus ipſorū adhuc acceperat ſpm̄ſctm̄: ſicut tūc deſcēdebat ad oſtendendā ſignificationē gentiū crediturarū / vt linguis loquerētur in quos deſcēdebat ſpirituſſanctus: īpoſuerūt illis manus / orātes pro eis: et acceperūtſpm̄ ſctm̄. Symon ille qui non erat in eccleſia colūba: ſed coruus qꝛ ea q̄ ſua ſunt querebat/ non que ieſu xp̄i: vnde in chriſtianis potētiā magis amauerat qͣꝫ iuſtitiā/ vidit per impo-

In euāgeliū ſcd̓m Iohāſitionē manuū apoſtoloꝝ dari ſpiritūſanctū nō quia ipſi dabāt: ſed quia ipſis orātibus datus eſt: et ait apoſtolis. Quidvultis a me accipere pecunie: vt et per īpoſitionē manuummearū detur ſpirituſſanctꝰ? Et ait illi petrus. Pecuniatuatecū ſit in perditione: qm̄ donū dei putaſti pecunia cōparādum. Cui dicit̉: pecunia tua tecū ſit in perditiōe? Utiqꝫ baptizato. Iam baptiſma habebat: ſed colūbe viſceribꝰ nō herebat. Audi: quia nō herebat. Uerba ipſa petri apoſtoli aduerte. Sequit̉ enī. Nō eſt tibi pars/ neqꝫ ſors in hac fide. Infelle enī amaritudinis videote eſſe. Colūba fel non habet:ſymon habebat: ideo ſeparatus erat a colūbe viſceribꝰ. Baptiſma illi qͥd proderat? Noli ergo de baptiſmate gloriari:quaſi ex ipſo ſalus tibi ſufficiat. Noli iraſci: depone fel: veniad columbā. Hic tibi ꝓderit: quod foris nō ſolū nō ꝓderat:ſed etiam oberat. Neqꝫ dicas non venio: qꝛ foris ſum baptizatus. Ecce incipe habere charitatē: incipe habere fructū:inueniat̉ inte fructus: mittat te columba intro. ¶ Inuenimꝰhoc in ſcriptura. Imputribilibus lignis archa fuerat fabri Gcata. Imputribilia ligna ſancti ſunt fideles: pertinentes adxp̄m. Quomodo in tēplo lapides viui de quibꝰ edificat̉ templum: hoīes fideles dicti ſunt: ſic ligna imputribilia hoīesperſeuerātes in fide. In ipſa ergo archa ligna imputribiliaerant. Archa enī eccleſia eſt: ibi baptizat colūba. Archa enīilla in aqua ferebat̉. Ligna imputribilia intus erant: baptizata ſunt. Inuenimꝰ quedā ligna foris baptizata: om̄es arbores que erant in mūdo. Ipſa tamen aqua erat/ nō erat altera. Omnis de celo venerat: et de abyſſis fontiū. Ipſa erataqua in qua baptizata ſunt ligna imputribilia que erāt in archa: in qua baptizata ſunt ligna foris. Miſſa eſt colūba. Etprimo nō inuenit requiē pedibus ſuis: redijt in archā. Plena enim erant aquis omnia: et maluit redireqͣꝫ rebaptizari.Coruus autē ille emiſſus eſt anteqͣꝫ ſiccaret̉ aqua: rebaptizatus redire noluit: mortuꝰ eſt in his aquis. Auertat deꝰ corui Geillius mortē. Nam quare nō eſt reuerſus: niſi quia aquis interfectus eſt? At vero colūba nō inueniens requiēpedibꝰ ſiis cum ei vndiqꝫ clamaret aqua/ veni/ veni: hic tingere: quomodo clamāt iſti heretici / veni hic habes: nō inueniens illarequiē pedibus ſuis reuerſa eſt ad archam. Et miſit illā noeiterū: ſicut vos mittit archa vt loquamini illis. Et quid fecit poſtea colūba? Quia erāt ligna foris baptizata: reportauit ramū de oliua. Ramus ille: et folia et fructum habebat.Nō ſint in te ſola verba: nō ſint in te ſola folia: ſit fructus: etredis ad archam/ nō per teipſum. Colūbate reuocat. Gemite foris: vt illos intro reuocetis. Etenī fructus ille ouile ſidiſcutiat̉: inuenies quid erat. Unde hoc ꝓbamus? Quomodo enī oleū a nullo humore p̄mit̉: ſed diſruptis oībus exilitet ſuꝑeminet: ſic eſt et charitas. Nō poteſt premi inima: neceſſe eſt vt ad ſuperna emicet. Propterea de illa dicit apl̓s.Adhuc ſuꝑeminētiorem viā vobis demōſtro. Quia diximꝰde oleoquia ſuꝑeminet: ne forte nō de charitate dixit apl̓s.ſupereminentiorē viā vobis demōſtro: audiamus quid ſectur. Si linguis hoīm loquar et angelorū: charitatē autē nōhabeā: factꝰ ſum tanqͣꝫ eramentū ſonās: aut cymbalū tinni­ 1ens. Duo nūc donate exclama. Diſertus ſum: ⁊ clama doctꝰſum. Ꝙtum diſertus: qͣꝫtum doctus? Nunquid linguis angelorū locutus es? Et tamen ſi linguis angeloꝝ loquererischaritatē non habēs: audiremera ſonantia / et cymbala tinnientia. Soliditatē aliquamquero: fructū in folijs inueniā.Non ſint ſola verba: habeāt oliuam: redeant ad archā. Sedinquies habeo ſacramentū: verū dicis. Sacramētū diuinūeſt. Habes baptiſma. Et ego cōfiteor. Sed quid dicit idemapoſtolꝰ? Si ſciero om̄ia ſacramēta et habuero ꝓphetiam ⁊oēm fidem ita vt mōtes tranſferā: ne forte ⁊ hoc diceres cre 3didi: ſufficit mihi. Sed qͥd dicit iacobus? Et demones credunt et contremiſcunt. Magna eſt fides: ſed nihil prodeſt ſinō habeat charitatem. Cōfitebātur et demones chriſtū. Ergo credendo: ſed nō diligendo dicebant. Quid nobis et tibifili dei? Fidē habebant: charitatē non habebāt: ideo demones erant. Noli de fide gloriari: adhuc demonibus cōparādus es. Noli dicere xp̄o dn̄o: mihi et tibi quid eſt. Unitasenim xp̄i tibi loquitur. Ueni: cognoſce pacē: redi ad viſceracolumbe. Foris baptizatus es: habeto fructū: et redi ad archam et tu. Quid nos queritis ſi mali ſumus? Ut boni ſitisIdeo vos querimꝰ: quia mali eſtis. Nā ſi mali non eſſetis:

j. Cor. xj.

Actu. viij.

G

HGen̄. vj.

Gen̄. viij

i. Cor. xiij.

TA

Iacobi. ij.