Sancti Auguſtini. Homelia. xlij.

SanciIriſtiam tuā: quotidianū cibum. Norunt enī fideles quid accipiant: et bonū eſt eis accipere panē quotidianū huic tēpori neceſſariū. Proſe rogāt vt bōa faciāt: vt ī bonitate ⁊ fide ⁊bona vita ꝑſeuerēt. Hoc optāt: hoc orāt: qꝛ qui nō perſeuerātin bona vita: ſeꝑabunt̉ ab illo pane. Ergo panē noſtruꝫ quotidianū da nobis hodie. Quid eſt? Sic viuamus vt ab altarituo nō ſeꝑemur: ⁊ verbū dei qd̓ quotidie nobis aperit̉ ⁊ quodāmodo frangit̉: panis quotidianꝰ eſt. Et quō illū panē vētres: ſic iſtū eſuriunt mētes. Et hunc ergo petimus ſimpliciter: et qͦcquid aīe noſtre ⁊ carni noſtre in hac vita neceſſariūeſt: quotidiano pane cōcludit̉. Dimitte nobis: dicimꝰ: debita noſtra: et dicamus qꝛ verū dicimus. Quis enī hic viuit incarne: et nō habet debita? Quis eſt hō ſic viuēs: vt ei non ſitlij. iſta oratio neceſſaria: Inflare ſe pōt: iuſtificare non pōt. Bonum eſt illi vt imitet̉ publicanū: nec tumeſcat ſicut phariſeꝰqui aſcēdit in tēpluꝫ ⁊ iactauit merita ſua: texit vulnera ſua.Ille autē ſciuit qͣre aſcēderit qui dicebat. Deus ꝓpitiꝰ eſtomihi peccatori. Cōſiderate fratres mei: hoc dn̄s ieſus chriſtus orare docuit diſcipulos ſuos: illos magnos pͥmos apoſtolos ſuos: arietes nr̄os. Si ergo ꝓ peccatis ſuis dimitten.ij. dis arietes orāt: agni qͥd debēt facere de quibꝰ dictū eſt. Afferte dn̄o filios arietū? Hoc gͦ ſcitis vos in ſymbolo reddidiſſe: qꝛ inter cetera noīa audiſtis remiſſionē peccatoꝝ. Remiſſio peccatorū vna eſt q̄ ſemel dat̉ in ſancto baptiſmate: alia q̄qͣꝫdiu viuimꝰ hic dat̉ in dn̄ica or̄one. Propter qd̓ dicimus.Dimitte nobis debit a nr̄a. Et induxit nobiſcū deus pactū ⁊placitum: firmūqꝫ chirographū vt dicamus. Sicut ⁊ nos dimittimus debitoribꝰ noſtris. Qui vult dicere efficaciter. Dimitte nobis debita nr̄a: oportet ꝙ dicat veraciter. Sicut etnos dimittimꝰ debitoribus nr̄is. Si hoc qd̓ eſt poſteriꝰ: autnō dicit: aut fallaciter dicit: illud qd̓ prius eſt: inaniter dixitMaxime vobis dicimꝰ. Dimittite oīa de cordibꝰ veſtris: qͥad ſanctū baptiſmū acceſſiſtis. Et vos fideles qͥ ꝑ hāc occaſionē auditꝭ hāc orationē et noſtrā expoſitionē: dimittite totū quicqͥd aduerſus aliquē habetis in cordibꝰ veſtris: ibi dimittite vbi deꝰ videt. Aliquādo enī hō dimittit ore: et tenet īcorde. Dimittitore ꝓpter hoīes: et tenet in corde. Nō timesoculos dei? Prorſus dimittite: qd̓ vſqꝫ ad iſtos dies tenuiſtis: ſalteꝫ his diebꝰ dimittite. Nō debuit occidere ſol ſuperiracūdiā veſtrā: et multi ſoles occiderūt: trāſeat aliqn̄ iracūdia veſtra: dies magni folis celebramꝰ. Illius ſolis de qͦ dic̄titꝭ ſcriptura. Oriet̉ vob̓ ſol iuſticie: ⁊ ſanitas in pēnis eiꝰ. Quidjeſt in pēnis eiꝰ? In ꝓtectione eiꝰ. Un̄ in pſalmo dicit̉. Subvmbra alarū tuarū ꝓtege me. Aliud autē qꝛ in die iudicij futuri ſunt ſero penitētes: ⁊ fructuoſe dolētes: p̄dicti a ſapiētiaquid tūc dicturi ſūt pnīam agētes: ⁊ pre anguſtia ſpūs gemētes? Quid nob̓ ꝓfuit ſuꝑbia: ⁊ diuitiarū iactātia qͥd ītulit nobis? Tranſierūt illa oīa tanqͣꝫ vmbra. Ergo errauimꝰ a viaveritatis: ⁊ iuſticie lumē nō illuxit nobis: ⁊ ille ſol nō eſt ortꝰnobis. Ille ſol iuſtis oritur: iſtū auteꝫ ſolē viſibilē facit deusquotidie oriri ſuꝑ bonos et malos. Ad illū autē ſolē videndūiiij iuſti ꝑtinēt: mō in cordibꝰ noſtris habitat iſte ſol ꝑ fidē. Si gͦiraſceris ne occidat ſol iſte in corde tuo ſuꝑ iracūdiaꝫ tuā: neforte iraſceris ⁊ occidat tibi ſol iuſticie: ⁊ ī tenebris remaneas. Ne putetis autē qꝛ nihil ſit iracūdia. Turbatꝰ eſt pre iraoculus meꝰ. Utiqꝫ cui turbat̉ oculus ſolē videre nō pōt: et ſiconatꝰ fuerit videre: pena illi eſt nō voluptas. Quid eſt ira?Libido vindicte. Et libet hoīem vīdicari? Et nōdū eſt xp̄svindicatꝰ: nōdū ſunt ſancti martyres vindicati: adhuc expectāt patiētiā dei vt cōuertant̉ inimici xp̄i: cōuertant̉ martyꝝinimici. Nos qͥ ſumꝰ vt vindictā queramꝰ? Si q̄reret illā deꝰde nobis: vbi remaneremꝰ? Ille qꝛ nihil nos leſit: nō vult ſevindicare de nobis: et nos querimꝰ vindicari qͥ pene qͦtidiedeuꝫ offendimꝰ? Ergo dimittite. Dimittite ex corde. Iratꝰes noli peccare. Iraſcimini etnolite peccare. Iraſcimini qͣſihoīes ſi vincimini: et nolite peccare vt irā in corde teneatis:ne in illud lumē intretis. Ergo dimittite. Quid ē ira? Libido vindicte. Quid odiū? Ira īueterata. Ira inueterata ſi facta ē: iā odiū d̓r. Quid videt̉ ꝯfiteri ille qͥ cū dixiſſet. Turbatus ē pre ira oculꝰ meꝰ addidit: īueteraui in oībus inimicismeis? Qd̓ erat ira cū eēt noua: odiū factū ē: qꝛ ī vetuſtatē cōuerſum eſt. Ira feſtuca ē: odiuꝫ trabes ē. Aliqn̄ rep̄hendimꝰ.ij. iraſcentē: ⁊ odiū tenemꝰ in corde: ⁊ dicit nobis xp̄s. Feſtucāin oculo fratris tui vides: ⁊ trahē in oculo tuo nō vides. Un̄

creuit feſtuca vt trabē faceret? Quia nō ſtatim euulſa eſt. Qꝛpaſſus es exire ⁊ ītrare ſolē totiēs ſuꝑ iracūdiā tuā: feciſti illam veterē: attraxiſti malas ſuſpitiōes ⁊ rigaſti feſtucā: rigādo nutriſti: nutriēdo trabē feciſti. Expaueſce vel qn̄ d̓r. Qui j. ⁊odit fratrē ſuū homicida eſt. Gladiū nō eduxiſti: nō vulnꝰ incarne feciſti: nō corpꝰ plaga aliqua trucidaſti: cogitatio ſolaodij ī cordetuo eſt et tenerꝭ homīcida. Reus es ante oculosdei: ille viuit ⁊ tu occidiſti. Ꝙͣtum ad te ꝑtinet occidiſti quēodiſti. Emendate: corrigete. Si in domibꝰ vr̄is ſcorpioneseſſent aūt aſpides: qͣꝫtū laboraretꝭ: vt domꝰ vr̄as purgaretiset ſecuri habitare poſſetis? Iraſcimini: īueterant̉ ire in cordibus veſtris: fiunt tot odia: tot trabes: tot ſcorꝑij: tot ſerpētes: et domū dei: id eſt cor veſtrum purgare nō vultis. Ergofacite qd̓ dictū eſt. Sicut ⁊ nos dimittimꝰ debitoribꝰ nr̄is: ⁊ Aſecuri dicite. Dimitte nobis debita nr̄a: qꝛ ſine debitis ī hacterra viuere nō poteſtis. Sed alia ſunt illa magna crimina: q̄vobis bonū eſt ī baptiſmo dimitti: ⁊ a quibꝰ ſemꝑ eſſe alienidebetꝭ: alia qͦtidiana peccata: ſine quibꝰ hic hō viuere nō poteſt: ꝓpter q̄ neceſſaria eſt qͦtidiana or̄o: cū ſuo pactu dimittit ac placito: vt quō hylariter d̓r. Dimitte nobis debita nr̄a:ſic veraciter. Sicut ⁊ nos dimittimꝰ debitoribꝰ nr̄is. Deinde iſta diximꝰ de peccatis p̄teritis: qͥd de cetero? Ne nos inferas ī tētationē: dimitte q̄ fecimꝰ: ⁊ alia nō cōmittamꝰ. Quicunqꝫ enī tētatione vincit̉: peccatū ipſe ꝯmittit. Etenī (inqͥtapl̓s Iacobꝰ.) Nemo cū tentat̉ dicat ꝙ a dn̄o tentat̉. Deus Ienī intētator maloꝝ eſt. Ipſe enī neminē tentat. Unuſquiſqꝫautē tentat̉ a cōcupiſcētia ſua abſtractꝰ et illectꝰ. Deinde generat mortē. Uel mortē time: ſi pctm̄ nō times. Noli cōſentire cōcupiſcētie tue. Non eſt vn̄ ꝯcipiat niſi de te. Cōſenſiſti:quaſi cōcubuiſti in corde tuo. Surrexit cōcupiſcētia. Cōcupiſcētia cū ꝯceperit parit pctm̄. Peccatū vero cū cōſūmatūfuerit: generat mortē. Ergo ne abſtraharis a ꝯcupiſcētia tu:nega te illi: noli eā ſeqͥ: illicita eſt: laſciua ē: turpis eſt: alienatte a deo. Noli dare cōſenſiones amplexuū: ne plāgas partū:qꝛ ſi ꝯſenſeris: id eſt ſi amplexatꝰ fueris: cōcipis. Cū concupiſcētia cōceperit: parit pctm̄. Nondū times pctm̄? Time qͦperducit pctm̄. Dulce eſt peccatū: ſed amara eſt mors. Ipſaeſt infelicitas hoīm ꝓpter qd̓ peccāt: moriētes hic dimittūt:et ipſa peccata ſecū portāt. Peccas ꝓpt̓ pecuniā: hic dimittenda eſt. Peccas ꝓpter villā: hic dimittēda eſt. Peccas ꝓpter mulierē: hic dimittēda eſt. Et qͥcquid eſt ꝓpter qͥd peccas: qn̄ oculos ī morte clauſeris: hic dimittis: ⁊ ip̄m peccatūqd̓ cōmittis tecū portas. Dimittant̉ peccata: dimittant̉ preterita: ceſſent futura. Sed nō pōt hic viuere ſine ipſis: vl̓ minuta ſint: vel leuia. Sed ipſa leuia vel minuta nō contēnant̉.De minutis guttis flumina īplent̉. Non ꝯtēnant̉ vl̓ minora.Per anguſtas rimulas īſudat aqua: nauis īplet̉ ſentina: ⁊ ſicontēnat̉ ſentina: mergit̉ nauis. Sed nō ceſſat̉ a nautis: ambulant manꝰ: ſic ⁊ tue manꝰ ambulēt vt qͦtidie deficiāt ſentine. Quid ē ambulent manꝰ? Da: dent: fac bona oꝑa: ambulētmanus tue. Frāge eſuriēti panē tuū: et egenū ſine tecto īduc Elin domū tuā. Si viderꝭ nudū veſti. Fac qͣꝫtū potes: fac vn̄ potes: fachylariter: et ſecurꝰ mitte or̄onē. Habebit alas duas:geminas elemoſynas. Quid ē geminas elemoſynas? Dimittite ⁊ dimittet̉ vobis: date ⁊ dabit̉ vobis. Una eſt elemoſynaque ſit d̓ corde: qn̄ fratri tuo dimittꝭ pctm̄. Altera elemoſynaq̄ ſit de ſubſtātia: qn̄ panē pauꝑi porrigas. Ambas fac: ne ſi1ne vna ala remaneat or̄o tua. Ergo cū dixerimꝰ. Nenos īferas ī tētationē: ſequit̉: Sꝫ libera nos a malo. Qui vult liberari a malo: teſtat̉ qꝛ in malo eſt. Iō dicit apl̓s. Redimētes tē­ Etpus qm̄ dies mali ſūt. Sed qͥs eſt qͥ vult vitā: ⁊ diligit videre psdies bonos: qn̄ om̄is hō in hac carne nō hꝫ niſi dies malos:Quis nō vult? Fac qd̓ ſequit̉. Cohibe linguā tuā a malo: ⁊ labia tua ne loquant̉ dolū. Declina a malo ⁊ fac bonū: inqͥre pacem ⁊ ſeq̄re eā: ⁊ caruiſti diebꝰ malis: ⁊ īplet̉ qd̓ oraſti. Libera nos a malo. Tres gͦ petitiōes ſuꝑiores. Sactificet̉ nomētuū. Adueniat regnū tuū. Fiat voluntas tua ſicut in celo ⁊ interra: eterna ſūt. Quattuor autē ſequētes ad iſtā vitā ꝑtinet:Panē noſtrū qͦtidianū da nobis hodie. Nūquid qͦtidie petituri ſumꝰ panem qͦtidianū: qn̄ ad illā ſatietate venerimꝰ: Dimitte nobis debita nr̄a: nūquid dicemꝰ in illo regno: quādodebita nō habebimꝰ? Ne nos inferas intētationē: nunquidtunc dicere poterimus: qn̄ nulla erit tentatio: Libera nos amalo: nūquid dicemus: quādo nullum erit vnde liberemur:

Mat. vj.

psͣ. xxviii.

Sap̄. v.

Ephe̓. iiij

Fphꝰ .iij.

DLu. xviij.

Mat. v.

Mala. iij.Psͣ .xvj.

Psͣ.vj.

Mat. vii.

E

Mat. vj

Luce .vj.

Eſa. lviij.

Aacobi .j.

Ephe. v.psͣ. xxxiij.

i. Ioh̓. iij.

G

F