Sancti Auguſtini. Homelia. xxxviij.z
quo amas inferiora qͣꝫ tu es: incipe amare paria: id eſt qd̓ tues. Sed quid multis opus eſt? Si volueris breuiter poterꝭ.Quo ordine autē verum amorē et verā charitatē habere poſſimus: ipſe dn̄s dixit nobis in euāgelio euidenter oſtēdens.ij. Sic enī ait. Diliges dn̄m deum tuū ex toto corde tuo: ⁊ ex tota aīa tua: et ex oībus viribus tuis: ⁊ proximū tuum ſicut teipſum. Primū ergo dilige deū: deīde teip̄m: poſt hec diligeproximū tuū ſicut teipſum. Prius tn̄ diſce amare teip̄m: ſicdilige ꝓximū tuū ſicut teipſum. Nā ſi teipſum nō noſti amare: quō proximū poteris ī veritate diligere? Putāt enim nōnulli hoīes legitimo ordine ſe amare: quādo res alienas rapiunt: qn̄ ſe inebriant: quandolibidini ſeruiūt: qn̄ per diuerſas calunias īiuſta lucra cōquirūt. Iſti tales audiāt ſcripturam dicentē. Qui diligit iniquitatē odit aīam ſuā. Si gͦ amādo iniqͥtatē: teipſuꝫ nō ſolū non diligis: ſed etiā odiohabes:quō aūt deū aūt ꝓximuꝫ diligere poteris? Si ergo vis verecharitatꝭ ordinē cuſtodire: fac iuſticiā: dilige miſericordiā:fuge luxuriā: incipe ſcd̓m preceptū domini: nō ſolū amicosſed etiaꝫ inimicos diligere. Et cū hec fideliter cuſtodire toto corde contēderis: iſtis virtutibꝰ quaſi quibuſdā gradibꝰpoteris aſcēdere: vt merearis deū toto aīo et tota virtute diligere. Et cū ad iſtam felicē perfectionē veneris: oēs concupiſcētias iſtius mundi tanqͣꝫ ſtercora cōputabis. Et cū proxij. pheta poteris dicere. Mihi auteꝫ adherere deo bonum eſt.xii. ¶ De eo quod dn̄s dicit in euāgelio. Diliges ꝓximū tuum ſicut teipſum. Homelia. xxxviij.IOn ſolum in nouo ſed etiā in veteri teſtamento adImonemur fratres chariſſimi: qualiter ꝑfectā chaAritatē tenere debeamus. Sic enī ipſe dominus in¶ euangelio dixit. Diliges ꝓximū tuū tanqͣꝫ teip̄m.A. Tractemꝰ ergo aliquantulū de amore hoīs in hominē: quiaſunt amores hominū peruerſi. Ipſe ꝑuerſe amat alterū: quiet ſe ꝑuerſe amat. Qui autē recte ſe amat: ⁊ alteꝝ recte amat.(Uerbi gratia.) Sunt amores flagitioſi deteſtabiles. Amores adulterorū: amores corruptorū: īmūdi amores. Malosamores deteſtant̉ oēs leges humane: ⁊ leges diuine. Remoue ergo iſtos illicitos: queramus licitos. Incipit amor licitus a coniugio: ſed adhuc carnalis eſt. Uidetis qꝛ cōmuniseſt cū pecoribꝰ: et paſſeres illi qui perſonāt habēt coniugia:et nidos faciunt: ſimul oua confouēt: ſimul pullos nutriunt.Licitus quidē amor iſte in hoībus: ſed videtis qꝛ carnaliseſt. Secūdus amor filioruꝫ eſt: ſed adhuc ⁊ ipſe carnalis eſt.Non eniꝫ eſt laudādus qui amat filios: ſed deteſtandus quinon amat. Pro magno enī laudaturus ſum in hoīe: quod video ī tigride? Serpētes amāt filios ſuos: leones ⁊ lupi amātfilios ſuos. Noli gͦ magnum putare ꝙ amas filios tuos. Adhuc in amore hoc ſerpētibus cōpararis. Si nō amaueris: aſerpentibus vinceris. Honeſtos amores iā dico. Illos eniꝫflagitioſos excluſi. Alius amor qͥ eſt propinquoꝝ: iam iſte videtur ꝓprius hominū: ſi non ſit cōſuetudinis. Nā maior eſtamor qui extēditur vltra ꝓpinquos qͣꝫ qui tenet̉ inter ꝓpinquos. Qui amat ꝓpinquos ſuos: adhuc ſanguinē ſuū amat.Amet alios qui nō ſunt propinqui: ſuſcipiat peregrinū: iammultū dilatatus eſt amor iſte. Tantū autem creſcit: vt a coniuge ad filios: a filijs ad ꝓpinquos: a ꝓpinqͥs ad extraneos:ab extraneis ad īimicos ꝑueniat. Sed vt ꝑueniat illuc: multos habet gradus. De amicitia gͦ vidēte quid dicā. Sūt amici excepta amicitia: q̄ nec amicitia dicēda eſt: quāfacit mala cōſcientia. Sunt enī homines qͥ pariter mala cōmittūt: etideo vident̉ ſibi cōiuncti: qꝛ conſciētia mala ligati ſunt. Excepta illa nefaria amicitia: ē quedā amicitia adhuc carnalisper ꝯſuetudinē cohabitādi: colloquēdi: ſimul cōuerſandi: vtcōtriſtetur hō quādo deſerit̉ ab amico cū quoſolet colloquiet habere ꝯiunctiones. Cōueniūt duo hoīes: ambulant ſecūtriduo: et iā nolunt a ſe recedere. Et iſta quedā amicitie dulcedo eſt. Honeſta quidē: ſed adhuc diſcutiamus illā: qꝛ gradus amoris huiꝰ querimꝰ: ⁊ videamus qͦaduſqꝫ ꝑuenerimꝰvſqꝫ ad amicitiā talem qualē dixi. Eſt ergo iſta amicitia cōſuetudinis nō rationis. Habent illā ⁊ pecora. Duo equi māducant ſimul: deſiderāt ſe ad aliam diē: precedit vnus: feſtinat alter: deſiderans quaſi amicū ſuum: vix regit̉ a ſeſſore: ⁊tādiu ſe impetuſuo ꝓuocat quouſqꝫ ꝑueniat. Cūqꝫ peruenerit ad eū qui p̄ceſſit: ſedatur pondus illud: ferebat̉ pondere:
zamore vrgebatur: venit tanqͣꝫ ad locū ſuum et cōquieuit. Adhūc ⁊ iſta amicitia cōſuetudinis eſt in pecoribus. Surgamꝰadhuc ⁊ ab iſta. Eſt ⁊ alia ſuperior amicitia: nō cōſuetudinisſed rationis: qua diligimꝰ hoīem ꝓpter fideꝫ et mutuā beniuolentiā in iſta vita mortali. At ſuperiꝰ quicqͥd iam īuenerimus diuinū eſt. Incipiat hō amare deū: et nō amabit in homine niſi deū. Uideat enī charitas vr̄a pͥmū amicitie amorqualiter debeat eſſe gratuitꝰ. Non enim ꝓptere a debes hr̄eamicū vel amare vt aliqͥd tibi p̄ſtet. Si ꝓpterea illū amas vtpreſtet tibi vl̓ pecuniā vel aliquod cōmodum tꝑale: non illūamas ſed illud qd̓ p̄ſtat. Amicus gratis amandus eſt: ꝓpter.ſeſe nō ꝓpter aliud. Si hoīem te hortatur amicitie regula vtgratis diligas: qͣꝫ gratis amādus eſt deꝰ qui iubet vt hoīemdiligas? Nihil delectabiliꝰ deo. Nā in hoīe ſunt q̄ offendāt:per amicitiā tamē cogis te vt etiā illa q̄ offendūt in hoīe toleres ꝓpter amicitiā. Si ergo nō debes ꝓpter quedā tolerādadiſſoluere hoīs amicitiaꝫ: dei amicitia quibꝰ rebus dꝫ cogivt diſſoluat̉ a te? Nihil īuenis delectabiliꝰ deo. Deus nō eſtqui te offendat: ſi tu eū nō offendas: nihil illopulchriꝰ: nihilillo dulcius. Sed dicturꝰ es mihi. Non illuꝫ video quō ſumamaturus quē nō video? Et quō dicis amare quē nō vides:Modo oſtēdo vn̄ coneris videre: qd̓ iſtis oculis nō potes videre. Ecce amas amicū: quid in illo amas? Gratis eū amasSed forte amicus iſte tuꝰ (vt alia omittaꝫ) ſenex hō ē. Fierienī poteſt vt habeas amicū ſenē. Quid amas ī ſene? Incuruum corpus: albū caput: rugas in fronte: contractā maxillāSi corpus qd̓ vides: nihil deformiꝰ pre ſenectute: ⁊ tn̄ aliqͥdamas ⁊ corpus qd̓ vides nō amas: qꝛ deforme eſt: vn̄ videsqd̓ amas? Si enī querā a te quare amas: reſpōſurus es mihihō eſt fidelis. Ergo fidē amas Si fideꝫ amas: quibꝰ oculisvidet̉ fides: ipſis oculis videt̉ deus. Incipe ergo deū amare ⁊ amabis hominē ꝓpter deū. Audite magnū teſtimoniū.Diabolus certe accuſator ſanctorū eſt. Et quia nō apud talē Atiudicē cogit quē fallat: nō poteſt in nos crimina falſa dicere.Nouit apud quē dicat. Quia ergo falſa cōtra nos nō pōt dicere: querit vera q̄ dicat. Ideo tētat vt habeat qd̓ dicat. Hicergo aduerſarius noſter qͥ nobis inuid et regnū celoꝝ: qui nōvult vt ibi ſimus vn̄ ipſe deiectꝰ eſt. Nūquid inqͥt iob gratis Iocolit deū: Adhuc ad hoc ꝓuocamur ab aduerſario: vt gratꝭdeū colamus: qn̄ ille querēs qd̓ obijciat: ꝓ magno ſe putauitinueniſſe qꝛ dixit. Nūquid gratis iob colit deū? Nō quia viderat cor ipſiꝰ: ſed qꝛ videbat diuitias eiꝰ. Cauere debemusne ad premiū diligamus deū. Quid enī? Propter p̄miū dilecturus es deuꝫ? Quale premiū eſt qd̓ tibi daturus eſt deꝰ;Quicqͥd tibi aliud dederit minus eſt qͣꝫ ipſe. Colis nō gratꝭ:vt aliquid ab ipſo accipias. Gratis cole: et ip̄m accipies. Sienī ſeruat tibi deꝰ quo fruaris: ⁊ ſi amas q̄ fecit: qualis eſt ille qui fecit? Si pulcher ē mūdus: qͣlis artifex mūdi? Euelleergo cor tuū ab amore creature: vt īhereas creatori: et dicasqd̓ in pſalmo ſcriptū eſt. Mihi auteꝫ adherere deo bonū eſt. PSi aūt deſeris eū qui te fecit: et amas illa q̄ fecit: deſerto illoqui te fecit adulter es. Sic clamat epl̓a iacobi: adulteros appellās. Adulteri. Et vn̄ adulteri? Queris vnde? Neſcitis in Iºquit: qꝛ amicitia huiꝰ mūdi inimica eſt deo: Quicunqꝫ gͦ voluerit amicus eē ſeculi huiꝰ: inimicus dei cōſtituit̉. Exp̄ſſerat qͥd dixerat adulter. Aīa deſerto creatore amās creaturaꝫ xꝰadultera eſt. Illiꝰ enī amore nihil caſtiꝰ: nihil delectabiliꝰ.Illo deſerto hoc amplectēdo: efficieris īmunda. Oaīa vt illius amplexibꝰ digna ſis: dimitte iſta: et illi īhere gratꝭ. Nāinde dixit pſalmus. Mihi autē adherere deo bonū eſt. Uerſum priorē ſic dixit. Perdidiſti oēs qͥ fornicātur abs te. Eſquaſi oſtēderet q̄ ſit fornicatio: ſubiecit. Mihi aūt adhereredeo bonū eſt: nihil aliud volo ſed ip̄m. Adherere illi hͦ eſt bonum meū: hͦ eſt gratuitū bonū meū. Ideo et gr̄a dicit̉ qꝛ gratis ꝯſtat. Cū ergo ceperꝭ amare gratis: ſecuritas ē: qꝛ amicūgratis amas: ⁊ ad hͦ eū amas vt tecū amet deū. Attēdite eniꝫipſaꝫ amicitiā: vulgare mūdo cepimꝰ ꝑ quā gradus fecimꝰ.Attēdite illā. Amat maritus vxorē: ⁊ vxor maritū. Sine dubio ⁊ ille illā: ⁊ illa illū ſaluū vult. Uult illū hr̄e īcolumē: vultillū hr̄e felicē. Ad hoc amat qꝛ ip̄a vult: qd̓ ſibi vult: ⁊ illi hocvult. Amat filios: qͥs non vult hr̄e niſi filios ſuos. Amatamicum: qͥs nō niſi incolumē hr̄e vult: adeo vt ſi forte cōtingat illi aliqͥd: ꝯtremiſcit: cōtriſtat̉: cōturbat̉: currit: accedit: cū acceſſerit plāgit? Quid gͦ vult ſaluū hr̄e? Si ergo oīs qui amat
vbi ſupra.
FMat. xxij.
ii.Mat. xxij.
Psͣ. .x.
sͣ. ixxij.
Mat. xxi.
L
A
.j. Retract.xviij.
j. Retract.xviij.
Iaco .iiij.
Apo. xij.
Iob.j.
Psͣ. lxxij.
Psͣ. lxxij.
Psͣ lx
C