De verbis apoſtoli.Sermo. xix. 3

De verbis apoſtoli.Audite quid audierit qui tenaciter ſeruabat ſua: ⁊ hinc ītelligite quid expectēt qui rapiūt aliena. Cum ergo ſe prudētiſſimum conſiliū inueniſſe arbitraret̉: de apothecis veteribꝰanguſtis deijciēdis: et amplioribus nouis edificādis: ⁊ omnibus ſuis fructibꝰ colligendis ⁊ recōdendis: nō alienis cōcupiēdis atqꝫ rapiēdis: ait illi deus. Stulte: vbi tibi ſapiēsvideris ibi ſtultē. Stulte īquit hac nocte repetunt a te aīamtuam: hec que preparaſti cuius erunt? Si ſeruaueris tua nōerunt: ſi erogaueris tua erūt. Quid inqͥt reponis: qui relicturus es: Ecce īcrepatus eſt ſtultus male recōdens. Si ſtultꝰeſt qui recōdit ſua: vos inuenite nomē eius qui tollit aliena?Si ſordidus eſt recōditor ſuoruꝫ: vlceroſus raptor alienoꝝ.vj. Sed non qͣlis ille vlceroſus qui iacebat ante ianuā diuitis:et cuiꝰ canes lingebāt vlcera. Ille enī vlceroſus erat in corpore: raptor in corde. Fortaſſis aliquis reſpondeat et dicat.Non valde magna pena erat illi homini: cui dixit deꝰ. Stulte. Non ſic dicit deꝰ: ſtulte: quomodo hō dicit. Tale in quēqͣꝫ dei verbū iudicium eſt. Nūquid enī deus ſtultis daturuseſt regnū celorum? Quibus autē non eſt daturus regnū celorum: quid eis reſtat niſi penagehennarū? Conijcere hoc videmur: aperte hoc manifeſteqꝫ videmꝰ. Nā et ille diues an-te cuiꝰ ianuā iacebat pauperrimꝰ vlceroſus: nō eſt dictus raptor reruꝫ alienarū. Erat quidā diues inquit qui induebat̉purpura et byſſo: et epulabat̉ quotidie ſplēdide. Diues inqͥterat: nō dixit: calūniator: non dixit pauperū oppreſſor: nō dixit rerum alienaꝝ raptor: aut delator: aut receptor: nō dixit:pupillorū ſpoliator: non dixit viduaꝝ perſecutor. Nihil horum: ſed erat quidaꝫ diues. Quid magnū eſt? Diues erat: deſuo diues erat. Cui aliqͥd tulerat? An forte ille auferret: ⁊ dominus de illo reticeret: et perſonā eius acciperet: ſi criminaeius abſconderet: qͥnobis dicit: Nolite ꝑſonaliter iudicare:ij. Si vis ergo audire crimen diuitis illiꝰ: noli ampliꝰ querereqͣꝫ audis a veritate. Diues erat: induebat̉ purpura ⁊ byſſo: ⁊epulabat̉ quotidie ſplēdide. Quod ergo eius crimē? Iacēsante ianuā vlceroſus ⁊ nō adiutus. Hoc enī aperte de illo dictum eſt: ꝙ īmiſericors erat. Nunquid enī chariſſimi: ſi pauper ille ante ianuā iacens ſufficiētem panē a diuite acciperet: diceretur de illo: qꝛ cupiebat ſaturari de micis que cadebant de mēſa diuitis? Propter hāc ſolam īhumanitatē quacontēnebat pauperem ante ianuā ſuam iacentem: nec ꝯgruedigneqꝫ paſcebat: mortuus eſt et ſepultus eſt. Et cū apud inferos in tormentis eſſet: leuauit oculos ſuos: et vidit pauperemin ſinu abrae. Et qͥd multis īmorer? Deſiderauit guttā:Iqui nō dedit micam. Nōne accepit iuſtā ſententiā: qui nō dedit crudeli auaricia? Si hec ergo pena eſt auaroꝝ: que penaraptorū? Sed ait mihi raptor rerū alienarū. Ego ſimilis illius diuitis nō ſum. Agapes facio: vinctis in carcere victuꝫmitto: nudos veſtio: peregrinos ſuſcipio. Dare te putas: tollere noli: ⁊ dediſti. Cui dederꝭ gaudet: cui abſtuleris plorat.Que duorū iſtorum exauditurus eſt dn̄s? Dicis ei cui dederis. Gratias age quia accepiſti. Sed alter tibi ex alia ꝑte dicit. Egogemo cui abſtuliſti. Et pene totū tenuiſti: ⁊ exiguūilli dediſti. Si ergo qd̓ alteri abſtuliſſes egētibus dediſſes:nectalia opera diligit deꝰ. Dicit tibi deus: ſtultē: iuſſi vt dares: ſed nō de alieno. Si habes da de tuo. Si nō habes quoddes de tuo: meliꝰ nulli dabis: qͣꝫ alteros ſpoliabis. Dicturuseſt dn̄s chriſtus cū in iudicioſuo ſederit: ⁊ alios ad dexterā:.xv. et ad ſiniſtrā alios ſeparauerit: bene operātibus. Uenite benedicti patris mei ꝑ̄cipite regnū. Sterilibus autē qui nihilboni in pauperes oꝑati ſunt. Itē in ignē eternū. Et quid dicturus eſt bonis? Eſuriui enī: et dediſtis mihi māducare: etcetera. Et reſpōdebunt illi. Dn̄e quando te vidimus eſurientem? Et ille ad eos. Cū vni ex minimis meis feciſtis mihi feciſtis. Intellige ergo ſtulte: qui vis elemoſynas facere de rapinis: quoniā ſi quādo paſcis chriſtianū: paſcis xp̄m: quando ſpolias chriſtianū: ſpolias xp̄m. Attendite quid ſiniſtrisdicturus eſt. Ite in ignē eternum. Quare? Eſuriui: et nō dediſtis mihi manducare: nudus fui: et non veſtiſtis me. IteQuo; In ignē eternū. Prorſus ite. Quare? Nudꝰ fui: et nōveſtiſtis me. Si ergo in ignē eternū ibit cui dicturus ē chriſtus. Nudus fui: et nō veſtiſtis me: quē locum in igne eternohabebit: cui dicturus erit. Ueſtitus fui: et ſpoliaſti me? Hicfortaſſe vt euadas hanc vocē: ne dicat tibi chriſtus: veſtitusfui: et ſpoliaſti me: mutata cōſuetudine: cogitas ſpoliare pa-

Sermo. xix. Io. xc.ganum: ⁊ veſtire chriſtianū. Et hic reſpondebit tibi chriſtꝰ:immo reſpōdet tibi nunc per ſeruum qualēcunqꝫ miniſtrumſuum: reſpōdebit tibi chriſtus ⁊ dicet. Etiā hic parce dānismeis. Cum enī tu qui chriſtianus es ſpolias paganū: impedis fieri chriſtianū. Eia et hic fortaſſe reſpondebis: Adhucergo non odio penā ingero: ſed dilectione potius diſcipline.Ideo ſpolio paganū: vt per hanc aſperam ⁊ ſalubrē diſciplinam faciā chriſtianum. Audirē et crederē: ſi qd̓ abſtuliſti pagano: redderes chriſtiano. Diximus cōtra vnum vitiū rapinarum: quo res humane vſqꝫquaqꝫ vaſtant̉: diximus ⁊ nemonobis cōtradicit. Quis enī audet apertiſſime loquēdo contradicere veritati? Non ergo facimus qd̓ apl̓us monuit: non Titrcōtradicētes redarguimus: obediētes alloquimur: laudantes inſtruimus: nō cōtradicētes redarguimus? Ita vero nōcontradicūt lingua: ſed vita. Moneo: rapit: doceo: rapit: precipiorapit: arguorapit. Quō non cōtradicit? Dicaꝫ ergo qd̓de hac re ſufficere exiſtimo. Abſtinete vos fratres: abſtinetevos filij: abſtinete vos a cōſuetudine rapiēdi: et vos qui ſubmanibus raptorū gemitis: abſtinete vos a cupiditate rapiēdi. Alius potēs eſt et rapit: tu in manu raptoris gemis: qꝛ rapere nō potes: ideo non facis. Habeto facultatē ⁊ ibi laudabo domitā cupiditatē Beatū ſancta ſcriptura dicit: qui poſt Ecōaurūnon abijt: qui potuit trāſgredi ⁊ nō eſt tranſgreſſus: quifacere mala potuit et nō fecit. Tu autē dicis. Nunqͣꝫ negauirem alienā. Quia forte nemo tibi cōmendauit: aut forte commēdauit: ſed ſub teſtibꝰ cōmendauit. Dic mihi. Reddidiſtiqn̄ a ſolo ſolus accepiſti: vbi deꝰ inter vos fuerat? Si tūc reddidiſti ſi mortuo qui cōmēdauit neſciēti filio reddidiſti: tūcte laudabo: qꝛ poſt aurū non iſti: qꝛ potuiſti trāſgredi ⁊ nō estranſgreſſus: qꝛ nō potuiſti mala facere ⁊ nō feciſti. Si fortealienū ſacculum ſolidoꝝ: vbi nemo te vidit in via inueniſti: ⁊ſine vlla mora cuiꝰ fuerat reddidiſti. Eia fratres: redite advos: inſpicite vos: interrogate vos: vera reſpōdete vobis: ⁊iudicate vos nō ẜm perſonā: ſed iuſtuꝫ iudiciū iudicate. Ecce chriſtianus es: eccleſiā frequētas: verbū dei audis: de lectione verbi dei letiſſime cōmoueris. Tu laudas tractantē:ego quero facientē. Tu inquā laudas dicētem: egoquero facientē. Chriſtianus es: frequētas eccleſiā: amas verbū dei:libenter audis. Ecce hoc qd̓ ꝓpono in eote examina: in eo teappende: in eo aſcende mētis tue tribunal: ⁊ cōſtitue te antete: iudicate: ⁊ ſi prauū inueneris corrige te. Propono ergo.Deus dicit in lege ſua: inuētionē eſſe reddendā: deus in legeſua dicit: quā primo populo dedit: pro quibꝰ chriſtus nondūerat mortuꝰ: inuentionē tanqͣꝫ alienū eſſe reddendā. Si qͥſqͣꝫ(verbi gratia) ī via īueniat alienū ſacculū ſolidorū: deberetreddere: ſꝫ neſcit cui. Non ſe excuſat ignorātia: ſi non dn̄eturauaricia. Dicā veſtre charitati: qm̄ dona dei ſunt: ⁊ ſūt in populo dei qͥ nō fruſtra audiūt verbū dei. Dicā qd̓ fecerat pauperrimꝰ hō: nobis apud mediolanū ꝯſtitutꝭ: tā pauper vt ꝓſculus eēt grāmatici: ſꝫ plane xp̄ianus: qͣꝫuis ille eēt paganꝰgrāmaticus: melior ad velū qͣꝫ in cathedra. Inuenit ſacculū:niſi forte menūerꝰ fallit cū ſolidis ferme ducētis: memor legis ꝓpoſuit pitaciū publice. Reddēdū enī ſciebat ſꝫ cui redderet ignorabat: ꝓpoſuit pitaciū publice. Qui ſolidos perdidit: veniat ad locū illum ⁊ q̄rat hominē illū. Ille qui plangens circūquaqꝫ vagabat̉: inuento et lecto pitacio: venit adhominē: et ne forte quereret alienū: queſiuit ſigna: īterrogauit ſacculi qualitatē: ſigillum ſolidoꝝ: etiā et numerū. Et cūoīa illi fideliter reſpōdiſſet: reddidit qd̓ inuenerat. Ille autērepletꝰ gaudio et querēs vicem repēdere: tanqͣꝫ decimas obtulit ſolidos viginti: qui noluit accipere. Obtulit vel decem:noluit accipere. Saltē rogauit vl̓ quinqꝫ acciperet: noluit ille. Stomachabūdus homo ꝓiecit ſacculū. Nihil ꝑdidi ait.Si nō vis aliqͥd a me accipere: nec ego aliqͥd perdidi. Qualecertamē fratres mei: quale certamē: qualis pugna: qͣlis conflictus. Theatrū mūdus: ſpectator deus. Uictus tandē illequod offerebatur accepit: ⁊ cōtinuo totum pauperibus erogauit: vnū ſolidum in domū ſuam non dimiſit. Quid eſt? Sialiquid egi in cordibꝰ veſtris: ſi verbū dei inſedit in vobis:ſi requiē inuenit apud vos: facite hoc fratres mei: nolite putare dānum vos pati ſi feceritis: magnū lucrum eſt ſi feceritis qd̓ dico. Perdidi viginti ſolidos: ꝑdidi centos: quingētos. Quid perdidiſti? De domo tua perierant: alter perdiderat: nō tu. Terra cōmunis eſt: in vna domo eſtis: in hoc mūm ij

m ij

Luce .xvj.

Mat. y..

Ioh̓. vij.

V

C

E

Titum. j.

Ecc̄i. xxxj