Sancl. . qꝝ a. Ini

mihi: tunihil dediſti et tamen exigis. Bonitas enī eiꝰ qͥ promiſit dabit: ne in maliciam fides conuertatur. Qui aūt fallitmalus eſt. Deo igitur quid dicimꝰ? Redde mihi quia deditibi? Quid dedimus deo: quando totum quod ſumus: et qd̓habemus boni: ab illo habemus? Nihil ergo ei dedimꝰ: nōeſt que admodū iſta voce exigamus debitorem deū: maxīedicēte nobis apoſtolo. Quis enim cognouit ſenſum dominiaut quis conſiliarius eius fuit: aut quis prior dedit illi et retribuetur ei? Illo ergo modo poſſumus exigere dn̄m noſtrūvt dicamus: redde quod promiſiſti: quia fecimus quod iuſſiſti: et hoctu feciſti qui laborātes iuuiſti. Nemo ergo dicat:ideo me vocauit deus quia colui deuꝫ. Quomodo coluiſſesſi vocatus nō fuiſſes? Si propterea te vocauit deus quia coluiſti deum: ergo prior dediſti: ⁊ retribuetur tibi? None iſtātibi vocem apoſtolus tollit cum dicit. Aut quis prior deditilli et retribuet̉ ei? Sed ecce quando vocatus es vel iā eras:quando predeſtinareris non eras: quid deo dediſti quādo qͥaliquid dares non eras? Quid ergo fecit deus quādo predeij. ſtinauit qui nō erat? Quod ait apoſtolus. Qui vocat ea quenon ſunt tanqͣꝫ ea que ſunt. Si iam eſſes: non predeſtinarerisniſi auerſus eſſes: non vocareris: niſi impius eſſes: non iuſtificareris: niſi terrenus et abiectus eſſes: non glorificareris.Quis ergoprior dedit illi et retribuetur ei? Quoniā ex ipſo⁊ per ipſum et in ipſo ſunt omnia. Quid ergo reddimꝰ? Ipſigloria quia non eramꝰ quando ſumus predeſtinati: qꝛ auerſieramus quando ſumus vocati: quia peccatores eramus qn̄ſumus iuſtificati. Agamus deo gratias: ne remaneamus ingrati. Propoſueramꝰ autem cōſiderare de his quattuor rebus quid iam conſecuti fuerimus: quid adhuc adipiſcendūexpectemus. Predeſtinati enim iamſumꝰ et anteqͣꝫ eſſemꝰ:vocati ſumus quando chriſtiani facti ſumus. Iam ergo ⁊ l̓habemus. Iuſtificati quid? Quid eſt iuſtificati? Audemusdicere: iam hoc tertium habere nos? Et erit quiſqͣꝫ noſtrumqui audeat dicere: iuſtus ſum: Puto enī hoc eſſe iuſtꝰ ſum:quod eſt peccator nō ſum. Si audes hoc dicere: occurrit tibiiohannes. Si dixerimus quia peccatum non habemus: noſipſos decipimus: et veritas in nobis non eſt. Quid gͦ? Nihilhabemus de iuſticia: an habemus? Sed nō totum habemꝰ.Hoc ergo queramus. Si enim aliquid habemus et aliquidnon habemus: creſcat quod habemꝰ: et implebitur quod nōhabemus. Ecce enim baptizati ſunt hoīes: oīa illis peccatadimiſſa ſunt: iuſtificati ſūt a peccatis: negare nō poſſumꝰ: reſtat tn̄ lucta cū carne: reſtat lucta cum mundo: reſtat lucta cūdi abolo. Qui autem luctatur aliquādoferit: aliqn̄ ꝑcutitur:aliquando vincit: aliquādo perimitur: quomodo de ſtadioexeat attendatur. Nam ſi dixerimus quia peccatum non habemus: noſmetipſos decipimus: et veritas in nobis non eſt.Item ſi dixerimus quia iuſticie nihil habemus: aduerſumdei dona mentimur. Si enim iuſticie nihil habemus: nec fidem habemus. Si fidem non habemus: chriſtiani nō ſumꝰ.Si autem fidem habemus: iam aliquid habemus iuſticie..ij. Ipſum aliquid: vis noſſe quantum ſit? Iuſtus ex fide viuitiuſtus inquā ex fide viuit: quia credit quod non vidit. Patres arietes ſancti duces apoſtoli: quando annunciaueruntnon ſolum viderunt oculis: ſed etiam manibus tractauerūt:et tamen dn̄s ſeruans nobis donum fidei: cuidam diſcipulorumſuorum tractanti: palpāti: veritatem digitis inquirētiet inuenienti exclamanti. Dominus meus et deus meus: aitipſe dn̄s et deus. Quia vidiſti credidiſti: et nos futuros intuens. Beati inquit qui non viderunt et crediderunt. Nonvidimus: audiuimus et credidimus. Beati predicti ſumus⁊ de iuſticie nihil habemus? Uenit dn̄s carnalit̓ ad iudeosvij. et occiſus eſt: non venit ad nos: et acceptus eſt. Populusquē non cognoui ſeruiuit mihi: ī obauditu auris obaudiuitmihi. Nos ſumꝰ: et de iuſticia nihil habemus? Omnino habemus. Grati ſimus ex eo quod habemus: vt non perdamꝰquod habemus. Ergo et hoc tertiū iam agitur in nobis. Iuſtificati ſumus: ſed ipſa iuſticia cum proficimus creſcit. Etquō creſcit dicam: et vobiſcū quodāmodo conferā: vt vnuſquiſqꝫ veſtrum iam in ipſa iuſtificatione conſtitutus: accepta ſcilicet remiſſione peccatoꝝ per lauacrū regenerationisaccepto ſpirituſancto: proficiens de die in diem: videat vbiſit: accedat: proficiat et creſcat donec cōſumetur: nō vt finiat̉ſed vt perficiatur. Incipit homo a fide. Quid ꝑtinet ad fidē-

¶AnguſtiniCredere. Sed adhuc iſta ſides diſcernatur ab immūdis ſpiritibus. Ad fidē quid pertinet? Credere. Sed ait apoſtolusiacobus. Et demones credunt ⁊ cōtremiſcunt. Si tantū cre­ Idis et ſine ſpe viuis: vel dilectionem non habes: ⁊ demonescredunt et contremiſcunt. Quid magnū eſt? Dicis chriſtumfiliū dei: hͦ dixit petrus et audiuit. Beatus es ſymō bariona ⁊hoc dixerunt ⁊ demones: audierūt: obmuteſcite. Illebeatꝰ.Dicitur ei. Quia non reuelauit tibi caro ⁊ ſanguis: ſed pater ⁊meus qui in celis eſt. Illi autē audiunt: obmuteſcite: et hocdicunt et repelluntur. Una vox eſt: ſed dominus radicem interrogat: non florē. Unde dicitur ad hebreos. Ne qua radix lamaritudinis ſurſum germinans moleſtet: et per illam cōtaminentur multi. Prius ergo diſcerne fidem tuam a fide demonis. Unde eam diſcernis? Demones hoc dixerunt timēdo: petrus amādo. Adde ergo fidei ſpem. Et queſpes ē niſide aliqua conſcientie bonitate? Speiqꝫ ipſi adde charitatē.Deſuper eminentē viā habemus (dicente apoſtolo) Supereminentem viam vobis demōſtro. Si linguis hoīm loquar j. ſ⁊ angelorū: charitatē aūt nō habeā: factus ſum velut eramētum ſonans: aut cymbalum tynniens: et cetera narrat bona:et ſine charitate nihil prodeſſe confirmat. Maneāt ergo hecfides: ſpes: charitas. Maior aūt hoꝝ eſt charitas. Sectamini charitatem. Diſcernite ergo fidē veſtram. Iā eſtis de predeſtinatis: vocatis: iuſtificatis. Paulus apl̓us dicit. Neqꝫ Ecircūciſio aliquid valet: neqꝫ preputiū: ſed fides. Dic̄ adhucapoſtole: adde: diſcerne: quia et demones credūt et cōtremiſcunt: ergo adde. Demones enī credūt ⁊ cōtremiſcūt qd̓ ode­ ꝓrunt. Diſtingue apoſtole ⁊ circuncide fidem meā: ⁊ diſcerne vcauſam meā de gēte nonſancta. Plane diſtinguit: diſcernit:circūcidit. Et fides inquit queper dilectionē operat̉. Unuſ Gquiſqꝫ ergo fratres mei inſpiciat ſe intus: appendat ſe: ꝓbetſe in oībus factis ſuis: bonis operibus ſuis: q̄ faciat cumcharitate: nō expectās retributionē tꝑalem: ſed promiſſum dei:faciem dei. Non enim quicqͥd deus tibi ꝓmittit: valet aliqͥdpreter ipſum deū. Omnino me non ſatiaret deus: niſi ꝓmitteret mihi ſeipſum deū. Quid eſt tota terra? Quid eſt totummare? Quid ē totū celū? Quid ſunt oīa ſydera? Quid ſol: qͥdluna: quid exercitus angeloꝝ? Omnium iſtorū creatorē ſcioipſum ſitio: ipſum eſurio: ipſi dico. Qm̄ apudte eſt fons vite psQuid mihi dicit: Egoſum panis vite qui de celo deſcendi. IEſuriat ⁊ ſitiat peregrinatio mea vt ſatietur. Preſētiameaarridet mundū: multis rebus pulchris: fortibus: varijs: pulchrior eſt ille qui fecit: fortioret clarior ille qui fecit: ſuauiorille eſt qui fecit. Satiabor cū manifeſtabitur gloriatua. Fi­ 1pdes ergo q̄ per dilectionē operatur ſi eſt ī vobis: iā ꝑtinetis Gad predeſtinatos: vocatos: iuſtificatos: ergocreſcat ī vobisFides enim queper dilectionē operatur: ſine ſpe eē nō pōtCum autem venerimus: iam erit ibi fides? Dicet̉ nobis: crede? Non vtiqꝫ. Uidebimus enī: contemplabimurenim. Di­ j.⁊lectiſſimi filij dei ſumus: et nondum apparuit quod erimusQuia nondū apparuit: ideo fides. Filij dei ſumꝰ p̄deſtinativocati: iuſtificati. Filij dei ſumus: et nondū apparuit quoderimus. Modo ergo fides: antequā appareat quod erimus.Scimus ꝙ cū apparuerit ſimiles ei erimus. Nunquid quiacredidimus? Non. Quare ergo? Quoniam videbimus eumſicuti ē. Quid ſpes eritibi? Spes iam nō erit: quādo erit resEtenim ipſa ſpes peregrinatione neceſſaria eſt: ipſa eſt queconſolatur in via. Uiator enim quando laborat ambulandoideo laborem tolerat: quia peruenireſperat. Tolle illi ſpemveniendi: cōtinuo frāguntur vires ambulandi. Ergo ⁊ ſpesque hinc eſt: ad iuſticiam pertinet peregrinationi nr̄e. Ipſum apoſtolum audi. Adoptionem inquit expectantes: in ffnobiſmetipſis ingemiſcimus adhuc. Ubi eſt gemitus iā nōpoteſt dici illa felicitas de qua ſcriptura dicit. Trāſijt laboret gemitus. Ergo adhuc inquit in nobiſmetipſis ingemiſcimus: adoptionem expectantes redemptionem corporis noſtri. Adhuc ingemiſcimus. Quare? Spe enim ſalui facti ſumus. Spes autem que videtur non eſt ſpes. Si enim videtquis quid ſperat? Si autem quod non videmus ſperamus:per patientiam expectamus. In hac ergo patientiamartyres coronabant̉: deſiderabāt qͦ nō videbāt: cōtēnebāt q̄ ferebāt. In hac ſpe dicebāt. Quis nos ſeparabit a charitate xp̄iTribulatio: an anguſtia: an ꝑſecutio: an fames: annuditas:an gladius? Quia ꝓpter te. Et vbi eſt propter quem? Quia

Rom̄. xj.

Rom̄. iiij.

j. Ioh̓. j.

Abach̓ iiRom̄. j.

Ioh̓. x.

Psͣ .xvij.

B

C

Mat. xvj.

Marci. j.

Marci. j.

Iacobi. ij

Heb̓. xij.

Gal̓. v.

3zxxxy.Ioh̓. vj.

Osͣ. xvj.Gal̓. v.

Iacobi. ij.Ps. xiij.

Iacobi. ij.Ps. xiij.

j. Cor. xiij.

Rom̄. viij

j. Ioh̓. iij.

Gal̓. v.Z

E