Sancti Auguſtini de verbis dn̄i
Sancti Auguirincebas: et intellectus vt ſcires qd̓ tenebas: ⁊ voluntas vt pro3ferres qd̓ ſciebas. Gr̄as dn̄o deo noſtro. Adiuuit nos: et ī vobis et innobis. Uere dico charitati veſtre: hoc diſcutiendū ⁊inſinuandū trepidiſſime aggreſſus erā. Metuebā em̄ ne forte letificarē capaciū ingeniū: ⁊ facerē graue tardioribus tediū. Hūc aūt video vos ⁊ attentione audiendi: et celeritate ītelligēdi: nō ſolū percepiſſe dictū: ſꝫ preuolaſſe dictuꝝ. Gratias dn̄o. Uidete ergo iā ſecurus cōmēdo qd̓ ītellexiſtis: nōinculco incognitū: ſed repetēs cōmendo perceptū. Ecce detribus illis vna res noīata eſt: vniꝰ rei nomē dictum eſt. Memoria nomē eſt vnius ex illis tribus: tria ip̄a oꝑata ſūt. Nōpōt dici ſola memoria: niſi operante volūtate: intellectu: memoria. Nō pōt dici ſolus intellectꝰ: niſi oꝑante memoria: voluntate et intellectu. Nec pōt dici ſola voluntas: niſi oꝑantememoria et intellectu ⁊ volūtate. Explicata ſūt vt arbitrorēꝓmiſſa ſūt: qd̓ ſeparatī ꝓnunciaui: inſeparabiliter cogitaui.Unū hoꝝ oīa tria fecerunt: ſꝫ tn̄ hoc vnū qd̓ tria fecerūt: nonadtria pertinet: ſꝫ id vnū tria fecerūt. Nomē memoria ē: ſꝫ hͦnō pertinet niſi adſolā memoriā. Triafecerūt nomē intellectus: ſꝫ nō pertinetniſi ad ſolū intellectū. Tria fecerūt nomēvolūtatis: ſed nō ꝑtinet niſi ad ſolā volūtatē. Ita trinitas fecit carnē xp̄i: ſed non ꝑtinet niſi ad ſolū xp̄m. Trinitas fecitde celo colūbā: ſed non ꝑtinet niſi ad ſolū ſpm̄ſctm̄. Trinitasfecit de celo vocē: ſed nō ꝑtinet vox niſi adſolū patrē. Nemoergo dicat mihi: nemo calūnioſus me infirmū vrgere conet̉.Quid ergo in his tribꝰ q̄ ī mente nr̄a vel in aīa eſſe oſtendiſtiquid ex his tribꝰ pertinet ad patrē .i. quaſi ad ſimilitudinempatris: qͥd hoꝝ ad filij: quid horū ad ſpūſſctī? Nō poſſū dicere: nō poſſū explicare. Aliqͥd et cogitantibus relīquamꝰ: aliquid ⁊ ſilētio largiamur. Redi ad te: ab omī ſtrepitu tolle teIntra te vide: ſi habes illic aliqͥd ſecretariū dulce ꝯſcientietue: vbi nō ꝑſtrepas: vbi nō litiges: aut lites pares: vbi nondiſſenſiones ⁊ ꝑuicaciā mediteris. Eſtomāſuetus ad audiēl. dū verbū vt intelligas. Forte dicturus es. Auditui meo dabis exultationē ⁊ leticiā: ⁊ exultabūt oſſa: ſꝫ hūiliata nō elataSufficit gͦ qꝛ oſtēdimus tria quedā ſeꝑabilit̓ demōſtrari: inſeꝑabilit̓ oꝑari. Si hoc in te inueniſti: ſi hͦ in hoīe: ſi h̓ in qͣdāpreſona ī terra ābulāte corpꝰ fragile qd̓ aggͣuat aīam apportāte: credo patrē ⁊ filiū et ſpm̄ ſctm̄ ꝑ ſingula queqꝫ viſibilia: ꝑſpēs qͣſdā aſſūpte creature poſſe ⁊ ſeꝑabilit̓ demōſtrari: ⁊ īſeꝑabilit̓ oꝑari. Sufficit hͦ. Nō dico. Pr̄ memoria ē: filiꝰ ītellectꝰ ē: ſpūs volūtas ē: nō dico qͥmodolibet ītelligat̉: nō audeo.Seruemꝰ maiora capiētibꝰ: infirmis īfirmi qd̓ poſſumꝰ Nōdico iſta illi trinitati velut equanda: qͣſi ad analogiā .i. ad rōnē quandā cōparatiōis dirigēda. Nō h̓ dico. Sed qͥd dicoEcce in te inueni triaſeꝑabilit̓ demōſtrata: inſeꝑabilit̓ oꝑata: ⁊ eoꝝ triū vnūquodqꝫ nomē a tribꝰ factū: qd̓ tn̄ nō ad triaſꝫ adtriū hoꝝ vnū aliqd̓ pertinet. Crede iā ibi qd̓ nō potes videre: ſi h̓ audiſti ⁊ vidiſti ⁊ tenuiſti. In te eī qd̓ ē potes noſſe:in eo qͥ tefecit qd̓ ē: qͥcqͥd eſt: qn̄ potes noſſe? Et ſi poterꝭ: nōdū potes. Et tn̄ cū poterꝭ: nunqͥd ſic poterꝭ tu noſſe deū: quōſe nouit deus? Sufficiat gͦ charitati vr̄e qd̓ potuimꝰ: diximꝰExigentibus promiſſa reddidimus: cetera q̄ addenda ſuntvt perficiat̉ ſenſus veſter: a dn̄o querite.¶ De eo qd̓ ſcriptū eſt in euāgelio ẜm IohānemAmē amē dico vobis qꝛ veniet hora et nūc eſt qn̄mortui audiēt vocē filij dei et qͥ audierint viuentSermo. lxiiij.Pes nr̄a frēs nō de iſto tꝑe: neqꝫ de hͦ mūdo ē: neAqꝫ in ea felicitate qͣ excecant̉ ⁊ hoīes qͥ obliuiſcunt̉deū. Hoc noſſe primitꝰ ⁊ xp̄iano corde tenere deꝘꝘpemus: nō ad preſentis tꝑis bona nos factos eſſeẜxp̄ianos: ſꝫ ad neſcio qͥd aliud qd̓ deus iā ꝓmittit ⁊ hō nōdūcapit. De hoc em̄ bono dictū eſt. Qd̓ oculus nō vidit: nec auris audiuit: nec ī corhoīs aſcēdit: q̄ preparauit deus diligentibus ſe. Ergo quia hoc bonū tā magnū: tā preclarū: tā ineffabile: nō inuenit hoīem perceptorē: tenebit deū ꝓmiſſoremNūc em̄ qd̓ ei ꝓmiſſurus eſt: hocecus corde nō percipit: neceī pōt oſtēdi in preſenti: qͥd ip̄e cui ꝓmittit̉ ſit futurus: qꝛ ⁊ īfans natꝰ ſi poſſit verba loquētis intelligere: cū ip̄e loqui nōpoſſit: nec ambulare: nec aliqͥd agere: ſꝫ ſicut eū videmus infirmū iacentē: indiguū opis aliene tātūmō intelligere poſſiteū qͥ ſibi loq̄ret̉ ⁊ diceret ei. Ecce ſicut me vides ambulantē:
operantē: loquētē: poſt paucos annos talis eris: attēdēs ſe ⁊illū: qͣꝫuis qd̓ ꝓmitteret̉ videret: tn̄ ſuā ꝯſiderās infirmitatē:nō crederet: ⁊ videret tn̄ qd̓ ꝓmittebat̉. Nobis aūt tanqͣꝫ īfantibus ī hac carne atqꝫ infirmitate iacētibꝰ: ⁊ magnū ē qd̓ ꝓmittit̉ ⁊ nō videt̉: ⁊ erigit̉ fides qͣ credimꝰ qd̓ non videmꝰ: vtmereamur videre qd̓ credimꝰ. Quicūqꝫ irridet hanc fidē: vtiō nō ſibi eſſe credendū qꝛ nō videt: qn̄ venerit qd̓ non credebat erubeſcit: ꝯfuſus ſeparat̉: ſeparatꝰ dānatur. Qui aūt crediderit ſegregat̉ ad dexterā: ⁊ ſtabit cū magna fiducia ⁊ leticia inter illos quibꝰ dicet̉: Uenite bn̄dicti pr̄is mei: p̄cipite Aregnū qd̓ vobis paratū eſt ab origīe mūdi. Cōchſit aūt dn̄sſcū hec verba diceret ſic. Ibūt iſti ī ꝯbuſtionē et̓nā: iuſti autēin vitā eternā. Hec ē vita eterna q̄ nobis ꝓmittit̉. Ꝙꝛ amanthoīes viuere ī hac terra: ꝓmiſſa eſt ill̓ vita: ⁊ qꝛ multū timētmori: ꝓmiſſa ē illis et̓na. Quid amas viuere? Hoc habebis.Quid times mori? Nō patieris. Hoc ſufficere viſū ē humane infirmitati: vt diceret̉: habebis vitā eternā. Capit hͦ mēshumana: vtcūqꝫ ex hoc qd̓ agit qd̓ futurū eſt capit. Sꝫ quantū capit ex hoc ꝑuo qd̓ agit: qꝛ viuit ⁊ mori nō vult: amat vitāeternā: vult ſemꝑ viuere nunqͣꝫ mori. Sꝫ ⁊ illi qͥ torq̄būtur inpenis: velle habēt mori ⁊ nō p̄n̄t. Nō gͦ magnū eſt diuviuereaut ſemꝑ viuere: ſꝫ magnū eſt btē viuere. Amemꝰ vitā eternāet ex eo nouerimꝰ quantū pro vita eterna laborare debemꝰ:cū videmꝰ hoīes amatores preſentꝭ vite tꝑalis atqꝫ finiendeſic pro illa laborare vt qn̄ venerit metꝰ mortis: quicqͥd pn̄t faciant: nō vt auferāt ſꝫ vt differāt mortē. Quātū laborat hō qn̄mors īminet: fugiēdo: latēdo: quicqͥd hꝫ dādo ⁊ ſe redimēdolaborādo cruciatꝰ moleſtiaſqꝫ ſuſtinēdo: medicos adhibendo: ⁊ quicqͥd aliud hō pōt. Uidete qͣꝫ ꝯſumptis laboribus etfacultatibus ſuis: vt aliquantum viuat poteſt facere: nonvt ſemper viuat nō poteſt. Si ergo labore tanto: tāto conatutantis īpendijs: tāta inſtātia: tāta vigilātia: tāta cura agit̉ vtaliquantū plus viuat̉: quō agēdū ē vt ſemꝑ viuat̉? Et ſi prudētes dicūt̉ qͥ oībꝰ modis agūt vt differāt mortē ⁊ viuāt paucos dies ne ꝑdāt paucos dies: qͣꝫ ſtulti ſūt qͥ ſic viuūt vt ꝑdātdiē eternū? Hoc ſolū gͦ nobis ꝓmitti pōt: vt dulceſcat nobisvtcūqꝫ munꝰ dei ex hͦ qd̓ habemꝰ mō: qꝛ de munere ip̄ius habemꝰ vt viuamꝰ: vt ſalui ſimus. Ponamꝰ gͦ nobis an̄ ocl̓ostalē vitā cū ꝓmittit̉ eterna: vti remoueamꝰ ab illaquicqͥd hicmoleſtū patimur. Faciliꝰ em̄ inuenimꝰ qͥd ibi nō ſit: qͣꝫ qͥd ibiſit. Ecce h̓ viuimꝰ: viuemꝰ ⁊ ibi. Salui ſumꝰ qn̄ nō egrotamneqꝫ aliqͥd dolet in corꝑe: ſalui erimꝰ ⁊ ibi. Et qn̄ nobis ē bn̄in hac vita nll̓as penas patimur: nullas patiemur ⁊ ibi. Pone gͦ hic hoīem viuentē ſaluū: nullas penas patientē: ſi ei donaret qͥſqͣꝫ vt ſemꝑ ſic eſſet: ⁊ hͦ bonū nō deſineret: quātū gauderet: quātū extolleret̉: quō ſe nō caperetleticia ſine pena: ſine cruciatu: ſine fine vite? Si hͦ ſolū nobis ꝓmitteret deꝰ: qd̓dixi mō: quibꝰ potui verbis deſcripſi ⁊ ꝯmēdaui: quāti eratemendū ſi venale eſſet: quātū dandū erat vt emeret̉? Sufficeret quicqͥd haberes: etiā ſi totū mundū poſſideres? Et tn̄ venale ē. Eme ſi vis. Nec multū exeſtuēs de re magna ꝓpt̓ precij magnitudinē. Tm̄ valꝫ: quātū habes. Ad aliqͥd gͦ magnū⁊ precioſū ꝯꝑares auꝝ vel argentū vel pecuniā vel fructꝰ aliqͥs pecoꝝ aut frugū qͥ ī tua poſſeſſiōe naſcerent̉ vt ē meres neſcio qͥd hͦ magnū ⁊ preclaꝝ qͦ viueres ī hac terra felix. Et hocemē ſi vis. Noli querere qͥd habeas: ſꝫ qͣlis ſis. Res iſta te valet: quātū es tu. Te da ⁊ habebis illā. Quid exeſtuas: qͥd tuibaris? Nunqͥd q̄ſiturus es te: aut empturus es te? Ecce tu qͥes: qͣlis es: date illi rei: ⁊ habebis illā. Sꝫ malus ſū inqͥes: etforteme nō accipit. Dādote illi: bonꝰ eris. Ut huic fidei promiſſiōiqꝫ te des: hͦ ē bonū eſſe. Cū aūt bonꝰ fuerꝭ: preciū ip̄iꝰrei eris: ⁊ habebis nō qd̓ dixiſolū ſalutē: incolomitatē: vitā:⁊ ſine fine vitā: nō hͦ ſolū habebis. Adhuc alia tollo. Non ibierit laſſari ⁊ dormire: nō ibi eriteſurire ⁊ ſitire: nō ibi erit creſcere ⁊ ſeneſcere: qꝛ nec naſci erit: vbi numeri integri manentNumerus qͥ ē ip̄e eſt: nec opus eſt vt augeat̉: qꝛ non ibi ſit vtminuat̉. Ecce quātatuli: ⁊ nōdū dixi qd̓ ibi erit Ecce iā vitaeſt: iā incolomitas eſt: iā nulla pena: nulla fames: nulla ſitis:nullus defectꝰ: nihil hoꝝ: et tn̄ nōdū dixi: qd̓ oculus nō viditnec auris audiuit: nec in cor hoīs aſcēdit. Si em̄ dixi. Falſū j. Leſt qd̓ ſcriptū ē. Qd̓ oculus non vidit: nec auris audiuit: necin cor hominis aſcendit. Unde enim aſcenderet incormeum vt dicerem: quod in cor hominis non aſcendit: Credit̉ ⁊non videtur: nō ſolum non videtur: ſed nec dicitur. Quomo
Ioh̓. v.
Pſalm̄. l.
Ꝙ
j. Corin. ij.
Mat. xxv.
B