Sancti Auguſtini. De verbis dn̄i
reddet vnicuiqꝫ iuxta operaſua. Māſuetus dn̄s: lōganimisdn̄s: miſericors dn̄s: ſed et iuſtus dn̄s: ⁊ verax dn̄s. Largit̉tibi ſpaciū correctionis: ſed tuplus amas dilationē qͣꝫ emēdationē. Malus fuiſti heri: hodie bonꝰ eſto. Et hodiernūdiē in malicia peregiſti: vel cras mutare. Sed expectas: etde miſericordia dei tibi plurimū polliceris: qͣſi ille qui tibiper penitentiā ꝓmiſit ſalutē: ꝓmiſit tibi etiā lōgam vitam.b̓. Unde ſcis quid pariat craſtinꝰ dies? Recte dicis in cordetuo: qn̄ me correxero: deꝰ mihi oīa peccata dimittit. Negare nō poſſumꝰ ꝙ correctis atqꝫ cōuerſis indulgentiā deꝰ ꝓmiſit. Nā in quo ꝓphetā mihi legis: qꝛ ꝓmiſit deꝰ correctoindulgentiā: non mihi legis qꝛ ꝓmiſit tibi longā vitam. Exvtroqꝫ igit̉ hoīes periclitant̉: ſperādo ⁊ deſperādo ꝯtrarijsrebus. Sperādo decipit̉ qͥ dicit. Bonꝰ eſt deus: miſericorseſt deus: faciā qd̓ mihi placet: qd̓ libet: laxem habenas cupiditatibꝰ meis: impleā deſideria aīe mee. Quare hoc? Quiamiſericors eſt deꝰ: māſuetus eſt deꝰ. Spe iſti periclitantur.Deſperatione aūt qͥ cū inciderint in grauia pctā: putātes ſibi iam nō poſſe ignoſci penitētibꝰ: et ſtatuētes ſe ad damnationē ſine dubio deſtinatos: dicūt apud ſeipſos. Iā dānatiſumꝰ: quare nō qd̓ volumꝰ facimꝰ; animo gladiatorū ferrodeſtinatoꝝ. Ideo moleſti ſunt deſperati. Iā enī qd̓ timeantnō habēt: et vehemēter timēdi ſunt. Iſtos deſperatio necatillos ſpes. Interſpem et deſperationē eſtuat aīa. Metuendum eſt ne te occidat ſpes: et cū multū ſperas de miſericordia: incidas in iudiciū. Metuēdum eſt rurſus ne te occidatdeſperatio: et cū putas iā nō tibi ignoſci q̄ grauia cōmiſiſti:nō agas penitentiā: et incurras iudicē ſapientiā: q̄ dicit. Etego veſtre ꝑditioni ſuperridebo. Quid ergo egit deꝰ cūpereclitātibꝰ vtroqꝫ morbo? Illis qͥ ſpepericlitantur hͦ dicit. Netardes cōuerti ad deū: neqꝫ differas de die in diem. Subitoenī veniet ira eiꝰ: et in tēpore vindicte diſperdet te. Illis qͥiel̓ deſperatione periclitant̉ qͥd dicit? In quacūqꝫ die iniquuscōuerſus fuerit: oēs iniqͥtates eiꝰ obliuiſcar. Propter illosqui deſperatione periclitātur: ꝓpoſuit indulgētie portum.Propter illos qͥ ſpe periclitātur et dilationibꝰ illudunt̉: fecit deus diē mortis incertū. Qn̄ veniat vltimus dies neſcisIngratꝰ es: qͥ hodiernū habes: in quo corrigarꝭ? Sic ergovtij ad iſtā mulierē. Nec ego te cōdēnabo. Sed facta ſecura depreterito: caue futura. Deleui qd̓ cōmiſiſti: obſerua qd̓ precepi vt inuenias quod promiſi.¶ De eo qd̓ ſcriptū eſt in euāgelio ẜm eūdē. Simāſeritis in verbo meo: vere diſcipuli mei eſtis.Sermo. xlviij. in quo illud ſpecialiter declaratquis inter mortuos ſit liber.Ouit charitas veſtra oēs nos vnū magiſtꝝ habe¶ A Cre: ⁊ ſub illo cōdiſcipulos eſſe. Nec ideo magiſtrięſumꝰ: qꝛ de loco ſuꝑiore loquimur vobis: ſed mayAgiſter eſt oīm qui habitat ī nobis oībus. Ipſe mōin euāgelio nobis oībus loquebat̉: et dicebat nobis qd̓ etiāego dico vob̓. Dicit aūt ille de vobis et nobis ⁊ nob̓. Si māſeritis in verbo meo: non vtiqꝫ in meo qͥ modo loquor: ſed inviij eiꝰ qͥ modo in euāgelio loquebat̉. ¶ Si māſeritis in ꝟbo meo(īquit) vere diſcipuli mei eſtis Ad diſcipulū eſt parū accedere: ſed manere. Nō ergo ait. Si audieritis verbū meum:aut ſi acceſſeritis ad verbū meū: aut ſi laudaueritis verbuꝫmeū. Sed vidēte quid dixerit. ¶Si māſeritis in verbo mēorvere diſcipuli mei eritis: et cognoſcetis veritatē: et veritasliberabit vos Quid diximꝰ fratres? Manere in verbo dei:labor eſt an nō eſt? Si labor eſt: attēde magnū premium. Silabor nō eſt: gratis accipis premiū. Maneamꝰ ergo in eo qͥmanet in nobis. Nos ſi nō manſerimꝰ in illo: cademus. Illeautē ſi in nobis nō māſerit: non ideo domū perdidit. Nouitille manere in ſe: qui nūqͣꝫ deſerit ſe Abſit autē ab homīe vtmaneat in ſe: qui perdit ſe. Ergo nos in illo manemꝰ indigētia: ipſe in nobis manet miſericordia. Iā ergo ſi ꝓpoſitū eſtqd̓ facere debeamꝰ: qͥd accepturi ſumus videamꝰ. Indixitenī opus: ⁊ ꝓmiſit mercedē. Quod eſt opus? Si māſeritꝭ inꝟbo meo. Breue opus. Uerbū breue: magnū opere. Si māſeritis. Quid eſt ſi māſeritis? Si in petra edificaueritis. Oqͣꝫ magnū eſt fratres h̓: ſupra petrā edificare qͣꝫ magnū eſt.Uenerūt flumina: flauerūt venti: deſcēderūt imbres et īpevij.gerūt in domū illā ⁊ nō cecidit: fundata enī erat ſupra petrā
Quid eſt ergo in verbo dei manere: niſi nullis tētationibuscedere? Premiū qͥd eſt? Cognoſcetis veritatē: et veritas liberabit vos. Cōpatimini nobis: qꝛ vocē meā ſentitis obtunſam. Adiuuate me trāquillitate. Opremiū. Cognoſcetis veritatē. Forte aliqͥs diceret: et qͥd mihi ꝓdeſt cognoſcere veritatē? Et veritas liberabit vos. Si nō delectat veritas: dele Ictet libertas. In cōſuetudine latine lingue liberari duobusmodis dicit̉. Et maxime in eo cōſueuimꝰ audire hoc verbūvt quicūqꝫ liberat̉: intelligat̉ periculū euadere: moleſtijs carere. Liberari autē ꝓprie dicit̉ liberū fieri. Quō ſaluari ſaluum fieri: ſanari ſanū fieri: ſic liberari liberū fieri. Ideo dixi. Si nō delectat ꝟitas: delectet libertas. Hoc ingreca lingua euidētius ſonat: nec poteſt aliter intelligi. Et (vt noueritis) qꝛ aliter ītelligi nō poteſt: loquēte dn̄o: reſpōderūt iudei. Nos nemini ſeruiuimꝰ vnqͣꝫ: quō dicis: veritas liberabit vos? Id eſt veritas liberos vos facit. Quō dicis eis quinemini vnqͣꝫ ſeruiuimꝰ: quos vides (inquiūt) nō habere ſeruitutis neceſſitatē: quō eis polliceris libertatē? Audieruntqd̓ debuerūt: ſed nō fecerūt qd̓ debuerūt. Quid audierunt:Qꝛ dixit. Ueritas liberabit vos. Attēdiſtis vos qꝛ nō ſeruitis homini: ⁊ dixiſtis. Nemini ſeruiuimꝰ vnqͣꝫ. Oīs iudeuset grecus: diues ⁊ pauꝑ: honoratꝰ ⁊ priuatꝰ: īperator ⁊ mēdicus: oīs qͥ facit pctm̄: ſeruꝰ eſt peccati. Oīs (īquit) qui facit pctm̄: ſeruꝰ eſt peccati. Si agnoſcant hoīes ſeruitutē: videbūt vnde accipiūt libertatē. Ingenuꝰ eſt aliqͥs: captiuat̉a barbaris: ex ingenuo factꝰ eſt ſeruus. Audithō miſerator:conſiderat ſe habere pecuniā: ſit redēptor: pergit ad barbaros: dat pecuniā: redimit hoīem. Plane reddidit libertatē:ſi abſtulit iniqͥtatē. Sed qͥs abſtulit īiquitatē? Hō hominiIlle qͥ ſeruiebat apud barbaros: a redēptore ſuo redēptꝰ eſtEt multū intereſt īter redēptorē et redē ptū: tn̄ ſub dn̄a iniqͥtate forte cōſerui ſunt. Interrogo redemptorē: habes peccatū? Habeo īquit. Ergo nec tu te iactes redēptū: nec tu te extollas redēptorē: fugite ambo ad verū liberatorē. Parū eſtqꝛ ſub peccato ſunt: ſerui dicti ſunt et mortui dicūtur. Qd̓ timet hone faciat illis captiuitas: iā illi fecit iniqͥtas. Quidenī: qꝛ vident̉ viuere? Nūquid ideoerrauit ille qͥ dixit. Di Lmitte mortuos ſepelire mortuos ſuos? Ergo mortui om̄esſub pctō: ſerui mortui: ſeruiēdo mortui: moriēdo ẜui. Quis yergo liberat a morte ⁊ a ẜuitute: niſi in mortuis liber? Quiseſt in mortuis liber: niſi inter pctōres ſine pctō? Ecce venit Iprinceps mūdi: ipſe dicit redēptor nr̄: liberator nr̄. Ecce venit pͥnceps mūdi: et in menihil inueniet. Tenet qͦs decepit:quos ſeduxit: qͥbꝰ pctm̄ mortēqꝫ ꝑſuaſit: in me nihil īueniet.Ueni dn̄e redēptor veni. Agͦſcat te captiuꝰ: fugiat te captiuator: tu eſto mihi lib̓ator. Ille me ꝑditū īuenit: ī qͦ diabolꝰnihil īuenit qd̓ caro agit. Inuenit carnē in illo pͥnceps huiꝰmūdi? Inuenit. Et qͣlē carnē? Mortalē: quā poſſit tenere:quā poſſit crucifigere: quā poſſit occidere. Erras deceptornō fallitur redēptor. Erras. Uides in dn̄o carnē mortalemnō eſt caro pctī: ſil̓itudo eſt carnis pctī. Miſit enī deꝰ filiuꝫſuū in ſil̓itudinē carnis pctī. Uera caro: mortalis caro: ſednō pctīcaro. Miſit enī deꝰ filiū ſuū in ſil̓itudinē carnis pctīvt de pctō dānaret pctm̄ in carne. Miſit enī deꝰ filiū in ſil̓itudinē carnis pctī in carnē: nō tn̄ ī carnē pctī. Propter qͥd:Ut de pctō: certe nullū pctm̄: vt de pctō dānaret pctm̄ in carne: vt iuſtitia dei īpleret̉ in nobis: qͥ nō ẜm carnē ambulamꝰſed ẜm ſpm̄. Si gͦ ſil̓itudo carnis erat pctī nō caro pctī: quōvt de pctō dānaret pctm̄ in carne? Solet et ſil̓itudo caperenomē eiꝰ rei: cuiꝰ eſt ſil̓itudo. Hō dr̄ verus: ſed etiā ſi pictūin pariete oſtēdas: et q̄ras qͥd ſit? Rn̄det̉ hō. Pctm̄ gͦ appellata eſt caro: habēs ſil̓itudinē carnis pctī: vt eēt ſacrificiū ꝓpctō. Dicit idē apl̓s alio loco. Eū qͥ nō nouerat pctm̄: ꝓ no ibis pctm̄ fec̄. Eū qͥ nō nouerat pctm̄. Quē qͥ nō nouerat peccatū: niſi eū qui dixit. Ecce venit pͥnceps mūdi: et in me nihil īueniet? Eū qui nō nouerat pctm̄: peccatum ꝓ nobis fecit. Eū ipſum xp̄m neſcientē pctm̄: fecit deꝰ ꝓ nobis pctm̄.Quid eſt hoc fratres? Si diceret̉. Fecit in illū pctm̄: aut fecit illū habere pctm̄: intolerabile videret̉. Quō toleramꝰ qd̓dictū eſt. Fecit eū pctm̄ vt ipſe xp̄s ſit pctm̄? Qui nouerantſcripturas veteris teſtamēti: recognoſcūt qd̓ dico. Non enīſemel dictū eſt: ſed aliqͦtiens creberrime. Pctā dicta ſunt:ſacrificia pro peccatis. Offerebatur: verbi gratia: pro peccato hyrcus: aries: quodlibet: ipſa victima que offerebatur
Prouerb̓xxvij.
Psͣ. cij.
Ezechiel̓xviij.
ꝓuerb̓. j.
ꝓuerb̓. j.
Ecc̄i. v.
Iohā. vi. i
Mat. vij
Iohā. viij
A
Mat. vlij
p̄ſ. lxxxvijͣ.Ioh̓. xiiij
Ioh̓. xiiij
Rom̄. vii.
⁊9 k iiij
ͣ.Ioh̓. xiiij
p̄ſ. lx. xvii
Iohā. viij
ij. Cor. v.