ancti Augui. ini de veroi domini.

Sancti Auguſtinibulat: vitat homo ictum: nūquid vitat exitiū? Uitat que extrinſecus eueniunt: nunquid quod intus naſcitur pellitur?Deniqꝫ nūc lumbricos gignunt interiora: nunc morbus quilibet ſubito occupat. Poſtremoquantumuis homini parcatur: nouiſſime ſenectus cum venerit: non eſt quo differaturProinde audiamus dominuꝫ in nobiſipſis: agamus quodprecepit. Uideamus qͥs eſt ille aduerſarius: de quo nos terij. ruit dicens. Si vadis cum aduerſario tuo ad principem: daoperam in via liberari ab illo: ne forte tradat te principi: etprinceps miniſtro: et mitteris in carcerē: inde non exies donec ſoluas nouiſſimum quadrantem. Quis eſt iſte aduerſarius niſi diabolus? Iamliberati ſumus ab illo. Quale precium pro nobis datum eſt: vt ab illo redimeremur? De quodicit apoſtolus de ipſa redēptione noſtra. Qui eruit nos depoteſtate tenebrarum: ⁊ tranſtulit in regnum filij claritatisſue. Redempti ſumus: diabolo renunciauimus. Quomododabimus operam liberari ab illo: ne nos iterum captiuos faciat peccatores? Sed nō eſt ipſe aduerſarius: de quo nos dominus commonet. Alio enim loco: idem alius euageliſta ſicillud poſuit: vt ſi vtraqꝫ verba iungamus: et vtraqꝫ euangeliorum duorū cōparemus: aduerſariū iſtū cito intelligemꝰ.Ecce enim hic quid dixit? Cū vadis ad principem cū aduerſariotuo: daoperā in via liberari ab eo. Alius aūt euangeliſta hoc ipſum ſic dixit. Eſto conſentiens aduerſario tuo citocum es cū illo in via. Cetera ſimilia ſunt: ne forte aduerſariꝰtradat te iudici: iudex miniſtro: miniſter in carcereꝫ. Amboeuangeliſte ſimiliter hoc explicauerūt. Unus dixit. Da operam in vialiberari ab illo: alter dixit. Conſenti illi. Non enīpoteris liberari ab illo: niſi ei cōſēſeris. Uis liberari ab illoconſenti illi. Nunquid diabolus eſt cui debet cōſentire chriſtianus? Queramus ergo iſtū aduerſarium cui debemus cōſentire: ne tradat nos iudici: iudex miniſtro. Queramꝰ illum⁊ cōſentiamus illi. Si peccas: aduerſarius tuus ſermo dei ē.Uerbi cauſa. Forſitan delectat te inebriari: dicit tibi. NoliDelectat te ſpectare ⁊ nugari: ille dicit tibi. Noli. Delectat teadulterari: dicit tibi ſermo dei. Noli. In quibuſcunqꝫ peccatis volueris facere voluntatē tuā: dicit tibi. Noli. Aduerſarius eſt voluntatis tue. Oqͣꝫ bonus aduerſarius: qͣꝫ vtilisaduerſarius: non querit noſtram voluntatem ſed vtilitatemAduerſarius eſt nobis qͣꝫdiuſumus et ipſi nobis. Ꝙͣdiutūtibi inimicus es: inimicū habes ſermonē dei. Eſto tibi amicus et concordas cum illo. Non homicidium feceris: audi ⁊x. cōcordaſti. Non falſum teſtimoniū dicas: audi ⁊ concordaſti. Non concupiſces rem proximi tui: audi et concordaſti.Non concupiſces vxorem proximi tui: audi et concordaſti.In his omnibus cū tuo iſto aduerſario cōcordaſti: dic mihiquid perdidiſti? Nonſolum nihil perdidiſti: ſed et teipſumqui perieras inueniſti. Uia: vita iſta eſt. Si cōcordauerimꝰcum illo: ſi conſenſerimus illi: finita eſt via: nō timebimꝰ iudicem: miniſtrum: carcerem. Quando finitur via: non omnibus vna hora finitur. Unuſquiſqꝫ habet horā: quando fini atur via. Uia vita iſta dicta eſt. Finiſti iſtam viā: finiſti vitā.Ambulamus: et ip̄m viuere accedere eſt. Niſi forte putatis:qꝛ tēpus accedit et nos ſtamꝰ. Non pōt fieri. Quomodo accedittempus: accedimus et nos. Et non anni nobis acceduntſed magis decedunt. Ualde errant homines: quando dicūt.Puer iſte minus ſapit: accedunt illi anni: prudēs erit. Attēde quid dicas. Accedunt dixiſti. Ego oſtendo quia decidūtcū tu dicis accedunt. Et audi quod facile probo. Putemusnos ſciſſe annos ipſius ex quonatus eſt. Uerbi gratia: vt bn̄illi optemus: octaginta annos victurus eſt: peruenturus eſtad ſenectutem. Scribe octoginta annos. Uixit vnum annū.Quot habes ī ſumma? Quod tenes? Octoginta. Deduc vnūUixit decē: ſeptuaginta reſtiterunt. Uixit viginti: ſexaginta reſtiterunt. Certe accedebant. Quid eſt hoc? Ueniunt vtabeant. Anni noſtri veniunt inquā vt eant. Non enī veniuntvt ſtent nobiſcum: ſed cum tranſeunt per nos: terūt nos: ⁊ minus minuſqꝫ valere non faciunt. Talis eſt via in qua venimꝰQuid facturi ſumus cum aduerſario illo: id eſt cum ſermonedei? Cōcorda cū illo. Neſcis enim quando via finiat̉. Cumvia finita fuerit: iudex reſtat et miniſter et carcer: vt ſi ſeruaueris aduerſario tuo bonam voluntatem: et cum eo cōſenſeris: pro iudice inuenias patrem: pro miniſtro ſeuo angelumtollentem in ſinū abrae: pro carcere paradiſum: qͣꝫcito in via

de verbis domini.cuncta mutaſti: quia tuo aduerſatio conſenſiſti.¶ De eo quod ſcriptum eſt in euangelio ẜm eundem. Sic luceat lux veſtra coram hominibꝰ: vtvideant opera veſtra bona et glorificent patremveſtrum qui in celis eſt. Et econtra. Attēdite neiuſticiam veſtram faciatis coram hominibus vivideamini ab eis. Sermo. ij.POlet multos mouere chariſſimi ꝙ dominꝰ noſterieſus xp̄s inſermone euangelico cū prius dixiſſetALuceat lumē veſtrum corā hominibꝰ vt videāt Lbona opera veſtra et glorificent patrem veſtrumaqui in celis eſt. Poſtea dixit Attendite ne iuſticiā veſtraꝫ Lfaciatis coram hominibus vt videamini ab eis. Turbaturenim mens parum intelligentis: ⁊ precepto vtriqꝫ obaudirecupientis per diuerſa et aduerſa diſtenditur. Tam nemo enīpoteſt qͣꝫuis vni domino obtemperare repugnantia iubentiqͣꝫ nemo poteſt etiam duobus dominis ſeruire. Quod eodeꝫ Eſermone ſaluator ipſe teſtatus eſt. Quid ergo faciet animusnutans: cum ſe obtemperare non poſſe exiſtimat: et non obtēperare formidat? Si enī bona opera ſua in luce poſuerit hominibus intuenda: vt faciat quod preceptum eſt. Sic luceatlumen veſtrū coram hominibus vt videant opera veſtra bona: ⁊ glorificent patrem veſtrum qui in celis eſt: reū ſe teneriarbitrabitur: quia contra preceptum fecit vbi dicitur. Attendite ne iuſticiam veſtram faciatis coram hominibus: vt videamini ab eis. Rurſumqꝫ ſi hoc timens ⁊ cauens: ea q̄ benefacit abſconderit: non ſe putabit ſeruire imperanti et dicētiLuceat lumen veſtrum coram hominibus: vt videant bonaopera veſtra. Qui autem recte intelligit: vtrūqꝫ implet ⁊ ſeruiet vniuerſiſſimo domino: qui ſeruum pigrum non damnaret: ſi ea que fieri nullo modo poterant imperaret. Audi enī.Paulum ſeruum chriſti ieſu vocatuꝫ apoſtolum ſegregatūin euangelium dei: vtrunqꝫ et facientē et dicentem. Uidetequemadmodum luceat lumē eius coram hominibus: vt videant bona opera eius. Commēdamus inquit noſmetip̄osˡad omnem conſcientiam hominum in conſpectu dei. Et īteꝝProuidemus enim bona: non ſolum coram deo: ſed etiā corlram hominibus. Et iterum. Placete omnibus per omnia: j.ſicut et ego omnibus per omnia placeo. Uidete rurſus qͣꝫ attendat ne faciat iuſticiam ſuam coram hominibus vt videatur ab eis. Opus autem ſuum probet inquit vnuſquiſqꝫ: etᵏtunc in ſemetipſo habebit gloriam et non in altero. Etiterū.Nam gloria noſtra hec eſt: teſtimonium conſcientie noſtre. ˡEt illud quo nihil manifeſtius. Si adhuc inquit hominibꝰ ʰplacerem: chriſti ſeruus non eſſem. Sed nec quiſqͣꝫ eorū qͥ depreceptis quaſi repugnantibus ipſius domini moueatur:multomagis apoſtolo eius ingerat queſtionē et dicat. Quōtu dicis. Placete omnibus per omnia ſicut et ego omnibusper omnia placeo: et tu idem dicis. Si adhuc hominibꝰ placerem: chriſti ſeruus non eſſem? Adſit ipſe dominus: qͥ etiaꝫinſuo ſeruo et apoſtolo loquebatur: et aperiat nobis volūtatem ſuam: et tribuat obediendi facultatē. Ipſa quippe verba euangelica ſecum portāt expoſitiones ſuas: nec intercluduntora eſurientiū: quia paſcunt cordapulſantiuꝫ. Intētioquippe cordis humani quo dirigatur: et quo expectet intuēdum eſt. Si enim qui vult videri ab hoībus bona opera ſua:gloriam et vtilitatē ſuam ponit ante homines: et hanc in cōſpectu hoīm querit: nihil eoꝝ que de hac re dominꝰ precepitimpleuit: quia et attendit facere iuſticiā ſuā corā hominibꝰvt videretur ab eis: et non ſic eluxit lumē eius corā hoībus.vt ad hoc viderent bonaopera eius: vt glorificent patrē qͥ incelis eſt. Sed quippe voluit glorificari: non deū: ⁊ ſuā queſiuit vtilitatem: non dilexit dn̄i voluntatē. De qualibus dicitapoſtolus. Oēs enim que ſua ſunt querūt: nō que ieſu chriſtiItaqꝫ non illic ſentētia terminata eſt: vbi ait. Sic luceat luxveſtra corā hoībus vt videāt bona opera veſtra: ſed cōtinuoſubiunxit cur faciendū ſit. Ut glorificēt patrē inquit veſtruꝫqͥ in celis eſt: vt homo cū bene faciēs videtur ab hominibusintentionem boni facti habeat in cōſcientiaſua: intentioneꝫvero innoteſcēdi nō habeat niſi in laudibus dei: ꝓpter eoꝝquibus innoteſcit vtilitatē: qͥbus hoc ꝓdeſt vt deus placeatqͥ hoc preſtitit homini: atqꝫ ita non deſperent etiā ſibi ſi vo-

Luce. xij.

Mat. v.

Col̓. j.

Mat. xix.

B

Ibi. gͣ

Mat. vj.

Rom̄. j.

Mat. v.

ij. Cor. iijj. Corint. x.

ij. Corī. j.Gal̓. jͣ

Gal̓. vj.

ij. Cor. iij1. Corint. x

Phil̓. ij.Mat. v.

ij. Cor. iiij

A