Ser. lxx. et. lxxj. et. lxj.Iancti Auguſtini
Sancti Augulites: vt ſic letāter ex hoc corpuſculo egredientes dicere poſſimus. Adheſit aīa mea poſt te: qꝛ caro mea caſtigata ꝓ te deus meꝰ. Ob hoc mi dn̄e me ſuſcipiat dextera tua. Qd̓ nobiscōcedere dignet̉ qͥ ſaluat omēs ſperantes in ſe: ac viuit ⁊ regnat deus in ſecula ſeculorum. Amen.¶ De cōmendatione humilitatis: Ac de cōpunctione cordis. Sermo. lxx.Uanta ſit vere humilitatis virtus fratres facileex ꝟbis dn̄i cognoſcit̉: qͥ vt ſuperbiā phariſeorūGM Adānaret dixit. Om̄is qͥ ſe exaltat humiliabit̉: et qͥſe humiliat exaltabit̉. Humilitatis paſſibꝰ ad celi culmina cōſcendit̉: qꝛ deꝰ excelſus nō ſuꝑbia ſed humilitaij te attingit̉. De quo dictū eſt. Deꝰ ſuꝑbis reſiſtit: humilibusautē dat gratiā. Un̄ in pſalmo dicit̉. Excelſus dn̄s et humilia reſpicit: et alta a longe cognoſcit. Alta poſuit ꝓſuperbia.Humilia vero reſpicit vt attollat. alta .i. ſuꝑba cognoſcit vtdeijciat. Diſcamꝰ humilitatē ꝑ quā deo ꝓpinquare poteri.jͣ. mus: ſicut ipſe in euāgelio ait. Diſcite a me qꝛ mitis ſum ethumilis corde. Per ſuꝑbiā mirabilis angeloꝝ creatura cecidit de celo: ꝑ humilitatē dei fragilitas hūane nature aſcēdit in celū. Honeſta eſt enī inter hoīes humilitatis cōſuetuj. do: ſicut ſalomon ait. Ubi fuerit ſuꝑbia: ibi erit ⁊ ꝯtumelia:vbi autē humilitas: ibi ſapiētia. Itē aliꝰ ſapiēs. Quāto magnus es humilia te in oībus: et corā deo īuenies gr̄am. Itēdn̄s per ꝓphetā. Ad quē reſpiciā niſi ad humilē et quietē ettrementē ꝟba mea? Quicūqꝫ humilis ⁊ quietꝰ nō fuerit nōpoteſt in eo habitare gr̄a ſpūſſctī. Deꝰ humilis factꝰ eſt nr̄eſalutis cauſa. Erubeſcat ergo hō ſuꝑbus eſſe. Quāta humilitate inclinat̉ cor ad ima: tantū ꝓficit in excelſo. Qui enī humilis fuerit exaltabit̉ in gl̓ia. Primꝰ humilitatꝭ gradꝰ eſtꝟitatis ſermonē audire humiliter: mēoriter retinere: voluntarie ꝑficere: eā qͥppe quā non inuenit humilē veritas fugitmente. Quāto qͥs humilior fuerit de ſeipſo: tanto maior eritin cōſpectu dn̄i. Superbꝰ ꝟo quāto glorioſior apparet interhoīes: tāto deiectior erit ante deū. Qui ſine humilitate bona opera agit: in vēto puluerē portat. Quid ſuꝑbit terra etcinis: dū vēto ſuꝑbia diſpergit̉: qd̓ ieiunijs vel elemoſiniscōgregare videt̉? Noli o homo in ꝟtutibꝰ gloriari tuis. Qꝛiterū habiturꝰ es iudicē nō teipſum: incuiꝰ cōſpectuteip̄min corde tuo humiliare debes: quatenꝰ ipſe te exaltet in tꝑeretributionis. Deſcēde vt aſcēdas: humiliare vt exalteris:ne exaltatꝰ humilierꝭ. Qui enī ſibi vilis eſt: an̄ deū pulchereſt: Et qͥ ſibi diſplicēt: deo placent. Eſto gͦ paruus in oculistuis vt ſis magnꝰ in oculis dei. Tāto enī eris apud deū precioſior: quāto fueris an̄ oculos tuos deſpectior. In ſummohonore: ſumma ſit tibi humilitas: honoris laus eſt humilitatis ꝟtus. Cōpunctio cordis ex humilitatis ꝟtute naſcit̉:de cōpūctione cōfeſſio pctōꝝ: de cōfeſſione penitētia: de penitētia vera ꝑueniet delictoꝝ indulgētia. Cōpūctio cordiseſt humilitas mētis cū lachrymis ⁊ recordatione pctōꝝ ⁊ timore iudicij. Ex gemino fonte cōpūctionis ſolēt profluerelachryme: vna dū mens operū ſuorū mala cōſiderat: alteradū deſiderio eterne vite ſuſpirat. Un̄ propheta ait. Sitiuitjiij. aīa mea ad deū viuū: qn̄ veniā et apparebo ante eū. Itē. Cōcupiſcit et deficit aīa mea in atria dn̄i. Quattuor ſunt qͣlitates affectionū: quibꝰ cogitatio iuſti tēdio ſalubri cōpungit̉hoc eſt: memoria p̄teritoꝝ facinoꝝ: recordatio futurarū penarū: cōſideratio peregrinationis ſue in huiꝰ vite miſeria:et deſideriū ſuꝑne patrie: qͣtenꝰ ad eā qͣꝫtotius valeat ꝑuenire. Quādo ergo iſta in corde hoīs fiūt: ſignū eſt tūc eſſe deūper gr̄am preſentē. Un̄ in pſalmo dicit̉. Deꝰ vitā meā nūcia-ui tibi: poſuiſti lachrymas meas in cōſpectu tuo: ſicut in ꝓmiſſione tua. Promiſſio indulgētie quā habemus a deo lachrymas penitētie excitat in corde nr̄o. Theſauꝝ deſiderabilē in corde hoīs cōpūctionis dulcedo. Aīa hoīs q̄ in or̄one cōpūgit̉: valde illi ꝓficit ad ſalutē: cū per orationē cōpūctio effundit̉: ſpūſſancti pn̄tia cordibꝰ noſtris illuſtratur.¶ De nō tardando conuerti ad dn̄m. Ser. lxxj.Egit̉ in lr̄is diuinitꝰ inſpiratis dictū. Fili ne tarIdes cōuerti ad dn̄m: qꝛ neſcis qͥd futura pariat dies. Qui tardat conuerti: periculū facit aīe ſue: qꝛmors nō tardat: q̄ ſi tardantē ꝯuerti inueniet: ady. ltormēta deducit eū. Diſſoluta et paralytica cogitatio eſt de
Ser. lxx. et. lxxj. et. lxxij.craſtina cogitare ꝯuerſione et hodiernā negligere. Quid tupeccator cōuerti diſſimulas: et nō metuis ne mors repētinaſubripiat diē ꝯuerſionis? Nōne hoīes ſubito moriūtur? Sibonū eſt pctā dimittere et ad deū ſe cōuertere: cito fiat. Deꝰtibi ꝓmittit remiſſionē cōuertēdo a peccatis: ſecuritatē tibinō ꝓmiſit diu viuēdi. Ideo cōuertat ſe vnuſquiſqꝫ citiꝰ ad Edn̄m: et derelinquat īpius viā ſuā. Si ſubito intrat dies extremus: perit dilatio et reſtat dānatio. Perire nō vis: rediad deū et viues. Noli de venia peccatoꝝ/ nec de vita lōgiore cōfidere. Cōuertere ergo et penitētiā age. Cras (inquisme cōuertā. Quare nō hodie? Quid male dicā: ſi cras dicā?Quid male: ſi hodie? Forte dicis. Longe erit vil̓a mea. Dico. Si longa erit bona ſit: ſi breuis ⁊ ipſa bona ſit. PrandiūIet ſi longū nō tn̄ vis habere malū: et vitā lōgam vis haberemalā? Uillā emis: bonā deſideras: vxorē vis ducere bonāqueris: filios tibi naſci bonos optas. Et vt etiā de rebꝰ viliſſimis loquar. Caligas emis et non vis malas. Quid ergovitā amas malā: ſi vitā vis malā: inter omnia bona tua erismalus. Ne tardes conuerti ad dn̄m: et ne differas de die indiē. Uerba dn̄i ſunt nō mea: non a me hec audiſti: ſed ego tecum audio a dn̄o. Forte reſpōdes: cras eras. O vox coruinaCoruus nō redijt ad arcam: colūba redijt. Si tūc vis peni Otentiā agere qn̄ peccare nō potes: pctā te dimiſerūt: nō tu illa. Satis alienus eſt a fide qui ad agendā penitētiam tēpusſenectutis expectat. Metuendū eſt ne dūſperat miẜicordiāincidat in iudiciū. Nō enī tūc veniā inueniet qͥ modo aptuꝫvenie tēpus ꝑdidit. Ibi a deo nō poteſt mereri qd̓ petit quihic noluit audire qd̓ iuſſit. Qui tēpus penitētie datū negligit fruſtra an̄ tribunal xp̄i preces effundit. Feſtinare debetad deū cōuertendo dū poteſt vnuſquiſqꝫ: ne ſi dū poteſt noluerit: omnino cum voluerit non poſſit.¶ De morte: Quare etiā xp̄iani crucem in frōtedeferūt. Cur florēt in hoc mūdo impij. et cetera.Sermo. lxxij.Ors aūt veraquā timent hoīes eſt ſeparatio aīe adeo. Et plerūqꝫ cū timent hoīes mortē iſtā q̄ ſeꝑarat aīam a corpore: incidūt in illā vbi aīa ſeparat̉A. Aa deo. Hec eſt mors de qua dicit̉. Et mors depa pēͣſcet eos. Cuiꝰ paſtor eſt diabolus. Habemꝰ autē multis locis inſcriptura: qꝛ vita eſt chriſtꝰ: mors aūt diabolus: nō qꝛipſe mors eſt ſed qꝛ ꝑ ipſum mors introiuit in hūc mundum.Siue enī illa in qua lapſus eſt adam ipſiꝰ ꝑſuaſione hominiꝓpinata eſt: ſiue iſta vbi aīa ſeparat̉ a corpore: ipſum habetauctorē qui primū ꝑ ſuperbiā cadens inuidit ſtāti: et morteinuiſibili deiecit ſtantē. Nos ergo qͥ de futura īmortalitatecogitamꝰ: nō ſine cauſa in fronte ſignum crucis portamꝰ: ⁊nō habebimꝰ paſtorē niſi vitā. Fideliū enī paſtor vita eſt: infideliū autē paſtor mors eſt. Si ergo in infernoſunt oues qͥbus paſtor mors eſt: et in celoſunt oues qͥbus paſtor vita ē.Quid igit̉ dicā? Iam in celoſumus? In celo ſcd̓m fidē. Sienī nō in celo: vbi ſurſum corda? Si nō in celo: vn̄ apoſtolꝰpaulus dicit. Noſtra enim cōuerſatio in celis eſt? Corpore Iambulemꝰ in terra: corde habitemꝰ in celo. Habitamꝰ ibi:ſi illuc aliqͥd mittamꝰ qd̓ ibi nos teneat. Nemo eniꝫ habitatcorde niſi vnde cogitat. Inde autē cogitat vbi theſaurizatTheſaurizauit in terra: cor ipſiꝰ aterra nō recedit. Theſaurizauit in celo: cor ipſiꝰ de celo nō deſcendit dn̄o aperte dicēte. Ubi eſt theſaurꝰ tuꝰ: ibi eſt et cor tuū. Ipſi ergo qͥbusmors paſtor eſt: vidētur ad tēpus florere: et iuſti laborare.Sed quare? Qꝛ nox eſt adhuc. Quid eſt nox eſt? Nō apparent merita iuſtorū: et qͣſi nominat̉ felicitas īpiorū. Tādiuvidet̉ herbaletior: qͣꝫdiu hyems eſt. Herba enī ꝑ hyememviget: arbor autē ꝑ hyemē qͣſi arida eſt: cū ſol exierit feruētior eſtatis tēpore: arbor q̄ per hyemē arida videt̉: expleturfolijs: ꝓfert fructꝰ: herba aūt areſcit: videbis honorē arboribus: herba aūt arida eſt. Sic et modo iuſti laborāt anteqͣꝫveniat eſtas: vita in radice eſt: nōdū apparuit in ramis. Radix aūt noſtra charitas eſt. Et quid ait apl̓s: Ut ſurſum habeamus cor et vitam in radice: vt paſtor noſter ſit chriſtus:quia habitatio noſtra non debet recedere de celo: et in hacterra debemus ſicut mortui ambulare: vt ſub vmbra viuentes infra mortui ſimus: nō vt ſupra mortui infra viuamus.Quia ergonon debet recedere vita noſtra et cor noſtrum
ꝓuerb̓. xj.Eccī. iij.Eſa. lxvj.
Pſal. lxij.
Lu. xiiij.
Iacob. iijPſalm̄.cxxxvij.
Pſal. xlj.psͣ. lxxxiij
Matth̓. xj.
AEcc̄i. v.
Ecc̄i. x.
Psͣ. lv.
I
C
A
B
psͣ. xlviij.
Gen̄. viij.
Eſa. lv.
Phil̓. iij.
TS
B
B
Ecc̄i. v.
A