Sancti AugnſtiniSermo. xlv. et xlx

Sancti Auguſtiniſpes omnium gentium: natus in mundo: coruſcando ī mūdoapparuit. Iſti enim ſunt ſancti viri: cum quibus locutus eſtdeus: et oſtendit eis ſecreta ſua: vt ea que ventura erāt quaſipreſentiaſpirituſancto illuminati agnoſcerent. Feſtinemusergo fratres ſeculum exire: vt etiam ſalutare et videre valeaiij. mus ſanctos apoſtolos: quoruꝫ oculi beati: qui deum in carne viuentem videre meruerunt: quorumfructus in patria ineternum manet. Feſtinemus etiam fratres mei ingredi ſancta ſanctorū: vt etiaꝫ valeamus videreſanctos dei martyresqͥ carnē domuerūt: ſpm̄ roborauerūt: demonibꝰ imperauer̄tvirtutibus coruſcauerūt: preſentia deſpexerūt: et illā patriāde qua nunc loquimur voce et moribus predicauerunt. Feſtinemus igitur fratres etiam ingredi ſancta ſanctorum: vtvidere valeamus ſanctos dei confeſſores: qui licet perſecutorum rabiem non ſenſerint: tamen per vite meritum deo digni premio martyrij non priuantur: quia martyrium nō tantum effuſione ſanguinis: ſed etiam abſtinentia peccatorumet exercitatione diuinorum preceptorū perficitur. Feſtinemus etiam fratres mei ingredi ſancta ſanctorum: vt videremereamur et ſalutare reuerenter ſanctam dei genitricem: cūſanctis ſuis ꝟginibus: que ſuis exemplis vtriuſqꝫ ſexus multitudo eius ſequitur veſtigia: et relictis nuptiarum copulationibus: dimiſſaqꝫ liberorum propagine: ſponſo qui ī celiseſt perenni mente: actu: habitu et geſtū applicari meruerūt.Iſte enim fuerunt virgines ſacre deo deuote: que ī vita ſuafueruntorationibus inſtantes: ieiunijs adherentes: elemoſynas faciētes: pauperes recreantes: intribulatione gaudētes: in bello potentes: in damnis temporalium rerū deo gratias agentes. Feſtinemꝰ ergo fratres mei iſtos imitari ſanctos. Diſcamꝰ ab eis opera charitatis ſine intermiſſione exercere valēter: vt per gratiam mereamur deum videre facieadfaciem ſicuti eſt. Quod nobis concedat ille qui eſt ſanctorum omnium virtus et ſalus. Amen.¶ De penitentia agenda: et detractione vitanda. interſerit etiā ſuccincte pietatis gradus quorum quinqꝫ enumerat. lingue inſuper mala exēplo diaboli eiecti annectit. et cetera.Sermo. xlv.M IEatus homo cui miſerebitur deus. ConfiteamurTfratres ⁊ miſerebitur deus. Grandia ſunt peccatagnoſtra: quia tamen magnus dominꝰ. Sed agamꝰ¶ ꝓpenitentiam: quoniam inſeculū miſericordia eiꝰ.Uidete fratres quid dicat. Inſeculum. In inferno quis cōfitebitur tibi? Nemo eſt enim qui poſſit in inferno penitētiāagere. Infructuoſa eſt enimtalis penitentia. Hic miſereturpenitenti: hic porrigit manum cadenti. In celo ſedet iudex:6. qui ad conuerſionemnos admonet. Beati qui faciunt iuſticiam. Iuſtus ſepties cadit in die de cogitationibus ſuis autviij de ſermonibus ſuis ⁊ iterum ſurgit. In quacunqꝫ die cōuerſus fuerit peccator et egerit penitentiam: miſerebit̉ ei deus.Neqꝫ iuſtus debet eſſeſecurus: nec peccator deſperare. Invtroqꝫ timor ſit et ſpes. Felix eſt cui hanc vitam chriſtus notam fecit. Et pater ⁊ mater eſt. Qui ſic agit ſe liberat: ⁊ aliosſuo exemplo ad vitam eternam perducit. Lex enim eſt q̄ cūeuangelio partem habet. Baptizatus homo ſi peccat ⁊ agitveram penitentiam: cito ei remittuntur peccata. Impiꝰ eſtqui chriſtum negat: neqꝫ hic neqꝫ in futuro remittet̉ ei. Dixi-mus de impietate: dicamus de pietatē. Primus gradus ēhumilitas: et in bono opere perſeuerare. Secundus graduseſt ieiunare: ⁊ elemoſynas facere. Tertius gradus eſt charitatem ſectari: ⁊ patientiam habere. Quartus gradus eſt oīaderelinquere propter chriſti amorem. Quintus gradus eſtvitia dimittere. Maior virtus eſt vitia dimittere qͣꝫ res. Nihil prodeſt dimittere terrenas ſubſtantias: ſi vitia nō dimittimus. Multi diuitias derelinquunt: vitia non relinquunt:Bonum eſt ieiunare et elemoſynam facere. Ieiuniū ſine elemoſynaparū valet. Ieiunia vero cum alijs virtutibus proderunt. Quid mihi prodeſt cum ieiuno ſi luxurioſus ſum: ſiiracundus ſum: ſi detractor ſū? Maiora vulnera ſunt lingueqͣꝫ gladij. Gladius corpus interficit: animam autem non interficit. Uidete fratres quanta mala habet lingua: in bono

Sermo. xlv. et xlvj.magna eſt: in malomors eſt. Diabolus vnde cecidit? Nūqͥdfurtum fecit? Nunquid homicidium fecit? Nunquid adulterium fecit? Diabolus non propter hoc cecidit: ſed propterlinguam: quia dixit. In celum aſcendam: ſuper ſidera ponathronum meum: etero ſimilis altiſſimo. Quid dicit ſalomon IIn manibus lingue mors et vita eſt. Detractio grāde vitiū xeſt. Propterea dicit. Ue mihi miſero: quia immunda labiahabeo. Igitur qui immunda labia habet: nō poteſt prophe­ Etare. Ue mihi miſero ſi dimiſi matrē: ſi dimiſi fratres: ſi dimiſiſorores: ſi dimiſi res perituras: ſi reliqui ſeculum: ⁊ hicpropter res perituras ſollicitor. Pacem labijs promittimꝰet in corde non tenemus. Chriſtianorum arma pax chriſti ē.Meipſum occido: ſi alijs detraho. Salomon interpretaturpacificus: ſancte conuerſationis opere preclarus. Uxor tuadicitur ſapientia: ſoror et ſponſa. Multos habet diabolus laqueos: homīcidium: diaboli laqueus eſt. Auaricia diabolilaqueus eſt. Detractio diaboli laqueus eſt. Ꝙͣdiu in ſanctitate ſumus: anime noſtre in opere dei ſunt. Ꝙͣdiu ī pctīs adpeccandum voluntatem dirigimus: anime noſtre turbanturUbi enim maior pena: maior victoria eſt: Sed quod aurescarnee non intelligunt: aures chriſti in celis intelligunt. Iuſtus et peccator equaliter habent carnem: equale patiunturnaufragium: ſimiles exitus: ſed diuerſa premia. Iuſti ducūtur ad premia eterna: peccatores ad gehennam ſempiternā.Non oportet conſentire detrahenti. Tanta enim diſtantia ēinter fornicantem et detrahentem: vt ille qui fornicatur tantum ſe occidat: ille autem qui detrahit: et ſe et eum qui auditperdat. Maledictus homo qui facit opus dei negligēter: ſi­ lcut dicit ꝓpheta. Filij gehenne: filij perditionis: et filij dia­ xlboli: ⁊ filij dei: quia vnuſquiſqꝫ cuius opera facit: eius filiusappellatur. Et ī alio loco dicit. Uenite filij audite me: timorem domini docebo vos. Declina a malo ⁊ fac bonū: inquirepacem et ſequere eam. Oculi domini ſuper iuſtos: et aureseius in preces eorum: preſtante domino noſtro ieſu chriſto:qui viuit inſecula ſeculorum. Amen.¶ De angelis et hoſpitalitate. Sermo. xlvi.Uia a naturis angelicis ſemper defendimur: nedemergamur fratres dilectiſſimi: ideo de eis adALeorum honoremſermonē facere ne pigreſcamus.4Sed quid de angelicis ſpiritibus loquemur: cumEde eis loqui immundi ſimus? Credimus tamenſane: ⁊ indubitata fide tenemus: diuina eos preſentia et viſione beatosſine fine letari bonis domini: que nec oculus vidit: nec aurisaudiuit: nec in cor hominis aſcēdit. Quid ergo miſer peccator puluis et cinis vobis loquar: quia nec ego eorum gloriāvaleo cogitare: nec vos audire ſufficitꝭ? Profecto ſi ex abūdantia cordis os loquitur ad dei laudem: qui nos dignaturad amorem ſuum inflammare: dicamꝰ quod poſſumus. Inſupernis ſpiritibus non tantum admirabilis dignitas eſt: etdignatio amabilis inuenit̉: ſed tanta gloria eſt ꝙ lingua velcor humanū nullatenus dicere valet vel cogitare. Ipſi enimdeo ſemper aſſiſtūt: domeſtici dei ſunt: celi ciues: principesparadiſi: ſciētie magiſtri: doctores ſapientie: illuminatoresanimarum: cuſtodes earum: corporum zelatores: et defenſores bonorum. Quod bene teſtatur ille doctor doctorum: etveritatis predicator: quando raptus fuit vſqꝫ ad tertium ce ījlū et beate illi curie intereſſe meruit: et videre deū ſicuti eſt:atqꝫ ſuꝑ oēs hoīes meruit noſſe ſecreta. Tunc enī ait. Tunc lenī dixit et exclamauit: ꝙ oēs erāt adminiſtratores ſpiritꝰmiſſi in miniſterium noſtrum. Ipſi prouinciarum cuſtodesdignitateſqꝫ noſtras taꝫ ſpiritales qͣꝫ temporales omni diligentia cuſtodientes. Ipſi ſunt contra fomitem impetrātes.Ipſi ſunt pro nobis contra demonem victoriam obtinentesIpſi ſunt per quos ad fletum contritionis penitentie et orationis inducimur. Ipſi ſunt per quos noſtra facta vel cogitata ad celum hilariter portantur. Ipſi ſunt fratres noſtri: qͥvalde nos diligunt: nos vbiqꝫ inſtruunt: in cunctis nos protegunt: noſtrum aduentum expectantes ad celum: et ſedesparadiſi per nos repleri affectant. Iſti ſunt ſanctiſſimi ſpiritus qͥ nobis dormiētibꝰ aſſunt cuſtodes: nobis orātibꝰ aſſūttripudiātes. Quis ergo fratres angeloꝝ memoria ī mēte carebit? Quis eos non diliget? Quis non veneret̉ eos qͥ in cō-

Mat. xiii.

Prouerb̓.xxiiij.Eze. xviij

A

B

Eſa. xiiij.Prouerb̓.xviij.

xviij.Eſa. vj

Hi orxlviij.

psͣ. xxxiij.

HEI.xlviij.

Mat. xij.

Heb̓. j.

ij. Cor. xij.

ij. Cor. xij.

B

A