Mnſica
¶ Boetij de Muſica liber primus. Proemium Muſicam naturaliter nobis eſſe coniunctam: ⁊ mores velhoneſtare vel euertere.Capitulum primum.Mnium quidem perceptio ſenſuum ita ſponte ac naturaliter ꝗbuſdam viuentibus adeſt:vt ſine his animal nonpoſſit intelligi. Sed nōeque eorundem cognitio: ac firma perceptioanimi inueſtigatiōe colligitur. Illaboratum ēenim: ꝙ ſenſum percipiendis ſenſibilibus rebus adhibemus. Quevero ſit ipſoruꝫ ſenſuūſecundum quos agimus: natura: ⁊ que rerum ſenſibilium proprietas: id non obuium neqꝫ cuilibet explicabile eſſe poteſt: niſi quem conueniens īueſtigatio veritatis contemplatione direxerit. Adeſt enim cunctismortalibus viſus: qui vtrum venientibus ad viſumfiguris: an ad ſenſibilia radijs emiſſis efficiatur: īterdoctos: quidem dubitabile eſt: vulgum quoqꝫ ipſa dubitatio preterit. Rurſus cum quis triangulum reſpicit vel quadratum: facile id quod oculis intuetur:agnoſcit. Sed quenam trianguli vel quadrati ſit natura: a mathematico neceſſe eſt petat. Idemqꝫ de ceteris ſenſibꝰ dici poteſt. maximeqꝫ de arbitrio auriūquarum vis ita ſonos captat: vt non modo de his iudicium capiat: differentiaſqꝫ cognoſcat: verum etiaꝫdelectetur ſepius: ſi dulces coaptatiqꝫ modi ſint. angatur vero: ſi diſſipati atqꝫ incoherentes feriant ſenſum. Unde ſit: vt cum ſint quatuor matheſeos diſcipline: cetere quidem ad inueſtigationem veritatis laborent: Muſica vero non modo ſpeculationi: verumetiam moralitati coniuncta ſit. Nihil eſt enim tam ꝓprium humanitatis: qͣꝫ remitti dulcibus modis: aſtringiqꝫ contrariis. Idqꝫ non modo ſe ſe in ſingulisvel ſtudijs vel etatibus tenet: verum per cuncta diffunditur ſtudia: ⁊ infantes: ac iuuenes: necnō etiamſenes ita naturaliter affectu quodam ſpontaneo modis muſicis adiunguntur: vt nulla oīno ſit etas: que acantilene dulcis delectatione ſeiuncta ſit. Hīc etiaminternoſci poteſt: ꝙ non fruſtra a Platōne dictum ēmundi animam muſica conuenientia fuiſſe cōiunctā.Cum enim ex eo: quod in nobis eſt iunctū conuenienterqꝫ coaptatum: illud excipimus ꝙ in ſonis aꝑte conuenienterqꝫ coniunctū eſt: eoqꝫ delectamur. nos quoqꝫ ipſos eadem ſimilitudine compactos eſſe cognoſcimus. Amica eſt enim ſimilitudo. Diſſimilitudo veroodioſa atqꝫ contraria. Hinc etiam morum quoqꝫ maxime permutationes fiunt. Laſciuuſ quippe animꝰ velipſe laſciuioribus declectatur modis: vel ſepe eoſdemaudiens cito emollitur: ac frangitur. Rurſus aſperiormens vel incitatioribus gaudet. vel incitatioribus aſperatur. Hinc eſt etiam ꝙ modi muſici gentium vocabulo deſignati ſunt: vt lidius modus. 2º. phrygius.Quo enim quaſi vnaqueqꝫ gens gaudet: eodem modus ipſe vocabulo nuncupatur. Gaudet enim gensmodis morum ſimilitudine. Neqꝫ enim fieri poteſt:vt mollia duris: dura mollioribus adnectantur. aut
gaudeant. Sed amorem delectationemqꝫ (vt dictumeſt) ſimilitudo conciliat. Unde Plato etiam maxime cauenduꝫ exiſtimat: ne bene morata muſica aliꝗdpermutetur. Negat enim eſſe vllam tantam morumin repu. labem: quam paulatim de pudenti ac modeſta muſica inuertere. Statim enim idem quoqꝫ audie̓tiuꝫ animos pati: paulatimqꝫ diſcedere nullumqꝫ honeſti ac recti retīere veſtigiū: ſi vel ꝑ laſciuiores modos inuerecunduꝫ aliquid vel per aſperiores ferox atqꝫ immane mentibus illabatur. Nulla enim magisad animum diſciplinis via: qͣꝫ auribus patet. Cum ergo per eas. Rithmi modiqꝫ ad animum vſqꝫ deſcenderint: dubitari non poteſt: quin equo modo menteꝫatqꝫ ipſa ſunt efficiant: atqꝫ conforment. Id vero ⁊ ītelligi in gentibus poteſt. Nam que aſperiores ſūt getarum: durioribus delectantur modis. Que vero māſuete mediocribus. qͣꝫ qͣꝫ id hoc tempore pene nullumeſt. Quod vero laſciuum ac molle eſt genus humanūid totum ſcenicis ac theatralibus modis tenet̉. Fuitvero pudens ac modeſta Mufica: dum ſimplicioriborganis ageretur. Ubi vero varie permixteqꝫ tractata eſt: amiſit grauitatis atqꝫ virtutis modum: ⁊ penein turpitudinem prolapſa minimū antiquam ſpeciemſeruat. Unde Plato precipit minime oportere pueros ad omnes modos erudiri: ſed potius ad valentesac ſimplices. Atqꝫ hic maxime illud retinenduꝫ eſt: ꝙſi quoquo modo per paruiſſimas mutationes hinc aliquid permutaretur: recens quidem minime ſentiri:poſt vero magnam facere differentiam: ⁊ per auresad animum vſqꝫ delabi. Iccirco magnam eſſe cuſtodiam reipū. Plato arbitratur Muſicam optime moratam: pudenterqꝫ coniunctam ita: vt ſit modeſta acſimplex: ⁊ maſcula: nec effeminata: nec fera: nec varia. Quod lacedomōij maxīa ope ſeruauere. dū apd̓eos Taletas Cretenſis gortinꝰ magno precio accituspueros diſciplina muſice artis imbueret. Fuit enim idātiꝗs ī morē: diuqꝫ ꝑmāſit. Quoniam v̓o eis thimotheus Mileſius ſuꝑ eas: quas ante repererat: vnū addidit neruū: ac multipliciorē Muſicam fecit: exegerede laconica. Cōſultūqꝫ de eo factū ē. Quod inſigne ēſpartiatarum lingua .ſ. litterā in. R. vertentium ip̄ꝫde eo conſultū eiſdē verbis grecis appoſui.¶ Quod conſultum id ſcilicet cōtinet. Iccirco Thimotheo Mileſio Spartiatas ſuccenſuiſſe: ꝙ multipliceꝫMuſicā reddens pueroruꝫ animis: quos acceꝑat erudiendoſ: officeret: ⁊ a virtutis modeſtia prepediret. ⁊ꝙ armoniā: quā modeſtā ſuſceperat: in genus chromaticū: qd̓ mollius eſt: īuertiſſet. Tāta igit̉ fuit apd̓eos muſice diligētia: vt eaꝫ aīos quoqꝫ obtinere arbitrarentur. Uulgatū ꝗppe eſt: qͣꝫ ſepe iracūdias cantilena repreſſerit: qͣꝫ multa vel in corporū: vel ī animorum affectionibus miranda perfecerit. Cui enim ē illud ignotū: ꝙ pythagoras ebrium adoleſcētē taurominitanū ſub phrygii modi ſono incitatū ſpondeo ſuccinente reddiderit mitiorem ⁊ ſui compotem. Nā cūſcortū