Druckschrift 
2 (1499) Opera mathematica
Entstehung
Seite
1r
Einzelbild herunterladen
 

Arithmetica

Incipiunt duo libri de Arithmetica anitij manlii ſeuerini Boetii viri clariſſimi illuſtriſſimi excōſulis:atricium ſimmachum.ordinarii: patricii: adN dādis accipiendiſqꝫmuneribꝰ ita recte officia p̄cipue īter eoſ ſeſe magni faciūt eſtimātur ſi liquido cōſtabitnec ab hoc alid̓ qd̓ liberaliꝰ afferret inuētuꝫ.nec ab illo vnqͣꝫ qd̓ iocōdius beniuolentiaplecteret̉ acceptū. Hecipſe ꝯſiderās. attuliſignaua opuꝫ ponderaꝗbus ad facinꝰ nihil inſtructius eſt. habendi ſitis incāduit. ad meritū nihil viliꝰ ea ſibi victoranimꝰ calcata ſubiecit: ſed ea ex grecarū opulentialitteraꝝ in rōane or̄onis theſauꝝ ſumpta ꝯneximꝰIta .n. mei quoqꝫ oꝑis mihi ꝯſtabit: ſi ex ſapientie doctrinis elicui. ſapiētiſſimi iudicio cōprobent̉. vides igit̉ vt magni laboris effectꝰ tuū tm̄ expectetexamē: nec ī aures ꝓdire publicas niſi docte ſētētie aſtipulatiōe nitat̉. In quo nihil mirū videri dꝫ: cuꝫ idopꝰ qd̓ ſapiētie īuēta ꝑſequit̉: auctorꝭ ſꝫ aliēo incūbit arbitrio. Suis ꝗppe inſtrumētꝭ res rōnis expēditur: iudiciū cogit̉ ſubire prudētis: Sꝫ huic munuſculo: non eadē ceteris īminēt artibꝰ munimētaꝯſtituo. Neqꝫ .n. fere vlla ſic cūctis abſoluta ꝑtibꝰ nullius indiga ſuis tm̄ ē ſciētia nixa p̄ſidiis: vt ceteraruꝫ quoqꝫ artiū adiumēta deſideret in effigiādismarmore ſtatuis: aliꝰ excidēde molis labor ē: alia formāde īaginis: nec eiuſdē artificis manꝰ politi oꝑisnitor expectat. Ac picture manibꝰ tabule cōmiſſe fabroꝝ. cere ruſtica obſeruatōe d̓cepte: coloꝝ fuci meicatoꝝ ſolertia ꝑquiſiti: lintea oꝑoſis elaborata textrinis multiplicē mam p̄ſtant. Nōne idē quoqꝫ ī belloꝝviſit̉ inſtrumētis. Hic ſpicula ſagittis exacuit: illi validus thorax nigra gemit īcude. Aſt aliꝰ crudi vmbōistegmina ꝓprii laboris orbi infigēda mercat̉: multꝭartibꝰ ars vna ꝑficit̉. Aſt nr̄i laboris abſolutio lōgead faciliorē currit euētū. Tu .n. ſolꝰ manū ſup̄mo oꝑiipones: in quo nihil de decernētiū neceſſe ē laborareꝯſeſu. Quālibet .n. hoc iudiciū multꝭ artibꝰ ꝓbet̉ excultū vno tn̄ cumulat̉ examīe. Exꝑiare igit̉ lꝫ quātūnobis in hoc ſtudio lōgis tractuſ ociis labor adieceritAn reꝝ ſubtiliū fugas exercitate mētis velocitasprehēdat: vtrū ieiune macies or̄onis ad ea ſūt caligātibꝰ īpedita ſentētiis expediēda ſufficiat. Qua ī remihi aliēi quoqꝫ iudicii lucra q̄runt̉. tu vtrarūqꝫꝑitiſſimꝰ litteraꝝ poſſis graie or̄onis exꝑtibꝰ quātuꝫde nobis iudicare audeāt: ſola tm̄ ꝓnūciatiōe p̄ſcribere. At alteriꝰ obnoxius īſtitutꝭ arctiſſima memetip̄e trāſlatiōis lege ꝯſtringo: ſed paululū liberiꝰ euagatus alieno itineri. veſtigiis inſiſto. ea denumeris a nicomacho diffuſius diſputata ſūt: moderata breuitate collegi. Et trāſcurſa velociꝰ anguſtiorem intelligentie p̄ſtabāt aditū: mediocri adiectiōereſeraui. vt aliqn̄ ad euidētiā reꝝ nr̄is ēt formulis acdeſcriptionibꝰ vteremur. Qd̓ nobis qͣꝫtis vigiliis acſudore ꝯſtiterit facile ſobriꝰ lector agnoſcet. igit̉qͣtuor matheſeos diſciplinarū de arithmetica ē prima p̄ſcriberē: tu tm̄ dignꝰ eo mūere videbare eoqꝫmagiſ ī enarrato opꝰ ītelligebā. ſi apud te fa

cilis venire locus eēt: aliquādo tn̄ ipſam formidabafacilitatē ſuſpecta ſecuritas. Arbitabar enī nihil tātereuerentie oblatū iri oportere: qd̓ elaboratū īgenio: ꝑfectū ſtudio: dignū poſtremo tāto ocio videretur. igit̉ ambigo quin tua in me beniuolentiaſuꝑuacua reſeces: hiantia ſuppleas errata rep̄hēdascōmode dicta mira alacritate ſuſcipias. Que res īpulit pigrā ꝯſilii morā. Nimios .n. mihi fructus placitura reſtituent. Noui ꝗppe quāto ſtudioſiꝰ noſtra qͣꝫceteroꝝ bōa diligamus Recte ergo qͣſi aureoſ cerericulmos maturos bacho palmites: ſic ad te rudimēta noui oꝑis trāſmiſi. Tu tm̄ paterna gratia noſtrūꝓuehas munꝰ. ita laborꝭ mei pͥmitias doctiſſimo iudicio cūſecrabis: non maiore cenſebitur auctor merito qͣꝫ probator.Incipiunt capitula primi libri.Prohemiū in quo diuiſiones mathematice. cap. i.De ſubſtantia numeri.cap. 2.Diffinitio diuiſio numeri diffinitio paris. impartis.cap. 3.Difinitio numeri paris imparis ſecundū pithagoram.cap. 4.Alia ſcd̓m antiꝗorē modū diuiſio parꝭ īparꝭ ca. §.Diffinitio paris imparis per alterutrum. cap. 6.caꝑ. 7.De principalitate vnitatis.Diuiſio paris numeri.cap. 8.De numero pariter pari eiuſqꝫ ꝓprietatibus. cap. 9.De numero pariter īpari eiuſqꝫ ꝓprietatibꝰ. Ca. 10.De numero impariter pari: eiuſqꝫ ꝓprietatibus deque eius ad pariter parem pariter imꝑarem cognatione.cap. 11.Deſcriptiones ad impariter paris naturam pertinētis expoſitio.cap. 12.De numero impari eiuſqꝫ diuiſiōe.cap. 13.De primo incompoſito.cap. 14.De ſecundo compoſito.cap. 15.De eo qui per ſe ſecundus compoſitus: ad aliū primus incompoſitus eſt.cap. 16.De primi incompoſiti: ſecūdi compoſiti ad ſequidem ſecundi compoſiti ad alterum vero primi incompoſiti procreatione.cap. 17.De inuētione eoꝝ numeroꝝ qui ad ſe ſecūdi cōpoſiti ſūt: ad alios v̓o relati primi incōpoſiti. cap. 18.Alia partitio paris ſcd̓m perfectos impefectos vltra qͣꝫ perfectos.cap. 19.De generatione numeri perfecti. cap. 20.De relata ad aliquid quantitate.cap. 21.De ſpeciebꝰ maioris inequalitatꝭ minoris. cap. 22.De multiplici eiuſqꝫ ſpeciebus earumqꝫ generationibus.cap. 23.De ſuꝑparticulari eiuſqꝫ ſpeciebus earumqꝫ generationibus.cap. 24.De quodam vtili ad cognitionem ſuper particularicap. 25.bus accidente.Deſcriptio quā docet̉ ceteris inequalitatis ſpeciebus antiquiorē eſſe multiplicē.cap. 26.Ratio atqꝫ expoſitio digeſte formule. cap. 27.De tertia inequalitatis ſpecie que dicitur ſuꝑpartiēsdeqꝫ eius ſpeciebus earūqꝫ generatiōibus. cap. 28.cap. 29.De multiplici ſuꝑparticulari.De eorum exemplis id ſuperiori formula inueniendis.cap. 30.De multiplici ſuꝑpartiente.cap. 31.Demonſtratio quemadmodū omnis inequalitas abequalitate proceſſeritcap. 32.