Mufica

ſonantiam miſcet.¶ Quid contra platōnem nichomacus ſentiat.Capitulum. xxxi.Ed id nichomacus non arbitratur dictum veraciter. Neqꝫ enim ſimiliumeſſe conſonantiam: ſed diſſimilium potius in vnum eandemqꝫ conſonantiāvenientium: grauius vero graui ſi miſceatur: nullam facere conſonantiam:quoniam hanc canendi concordiam ſimilitudo non efficit: ſed diſſimilitudo. Que cum diſtet in ſingulis vocibus: copulatur in mixtis. Sed dehinc potius nichomacus fieri conſonantiam putat. Non inquit vnꝰ tm̄pulſus eſt: qui ſimplicem modum vocis emittat. Sꝫſemel percuſſus neruus ſepius aerem pellēs multasefficit voces. Sed quia ea velocitas eſt percuſſionis:vt ſonus ſonum quodammodo comprehendat: diſtātia non ſentitur ⁊ quaſi vna vox auribꝰ venit. Si igitur percuſſiones grauium ſonorum commenſurabiles ſit percuſſionibus acutorum ſonorum: vt in his ꝓportionibus: quas ſupra retulimus. Non eſt dubiumquin ipſa commenſuratio ſibimet miſceatur: vnamqꝫvocum efficiat conſonantiaꝫ.¶ Que conſonantia quam merito precedat.Capitulum. xxxii.Ed inter omnes quas retulimus conſonātiashabendum iudicium eſt: vt in aure ita quoqꝫ īratione quam harum meliorem oporteat arbitrari. Eodem namqꝫ modo auris afficiturſonis: vel oculus aſpectu: quo animi iudiciū numerisvel continua quantitate. Propoſito eniꝫ nūero vel linea nihil eſt facilius quam eius duplum oculo vel animo contueri. Item poſt dupli iudicium ſequitur dimidij: poſt dimidium tripli poſt triplum partis tertie.Que ideo quoniam facilior eſt dupli deſcriptio. optimam nichomacus putat diapaſon cōſonātiam: poſthanc diapente: que medium tenet. hinc diapente acdiapaſon. que triplum. Ceteraqꝫ ſecunduꝫ eundē modum formāqꝫ diiudicat. Nō vero hoc ptolomeus eodē modo: cuius omnem ſententiā poſteriꝰ explicabo.¶ Quo ſint mō accipiēda que dicta ſūt. capi. xxxiii.Mnia tn̄ que dehinc diligentius expediēda ſunt ſūmatī nunc ac breuiter attētemꝰvt interī in ſuperficie quadā hec anīum lectoris aſſue faciāt qui ad īteriorē ſcīaꝫ poſteriore tractatione deſcendet. Nunc veroquod erat pythagoricis in morē: vt cum quid a magiſtro pythagora diceret̉: hinc nullus rationem petereaudebat. Sed erat eis rō docentis auctoritas: idqꝫfiebat quā diu diſcentis animus firmiore doctrīa roboratus ipſe eādē rerū rōnem nullo ēt docente reperiret: ita ēt nunc lectoris fidei: que preponimus: cōmēdamus: vt arbitretur diapaſon in dupla: diapente inſeſqualtera. Diateſſarō in ſeſꝗtertia. Diapēte ac diapaſo in triplici. bis diapaſon in quadrupla proportiōeconſiſtere. Poſt vero ⁊ hoc rō diligētiꝰ explicabit. ⁊quibus modis aurium quoqꝫ iudicio conſonantie muſice colligantur: ceteraqꝫ oīa: que ſuperius dicta ſuntāplior tractatus ediſſeret. Et tonum ſeſꝗoctauā facere ꝓportiōeꝫ: eūqꝫ ī duo equa diuidi non poſſe. ſicutnullā eiuſdē generis proportiōes .i. ſuꝑparticularis:diateſſaron etiā conſonātiā duobus tonis ſemitonioqꝫ conſiſtere. ſemitonia vero eē duo maius ac minus.Diapente aūt tribꝰ tōnis ac minore ſemitonio contineri. Diapaſon vero ꝗnqꝫ tonis ac duobꝰ minoribus

ſemitonijs expleri. neqꝫ ad ſex tonos vllo modo ꝑuenire. hec oīa poſteriꝰ ⁊ numerorum rōne ⁊ aurium iudicio comprobabo atqꝫ hec hactenus.¶ Quid ſit muſicus.Capitulum. xxxiiii.Unc illud eſt intuendū quod oīs ars oīſqꝫetiā diſciplina honorabilioreꝫ naturaliterhabeat rōnem quā artificiū. quod manuVatqꝫ oꝑe artificiſ exercet̉. Multo .n. eſt maius atqꝫ altius ſcire quod quiſqꝫ faciat: qͣꝫipſum illud efficere: ꝙ ſciat ⁊ enim artificiū corporale quaſi ſeruiēs famulat̉. Ratio vero qͣſi dn̄a īꝑat: ⁊niſi manꝰ ẜm id quod ratio ſancit: efficiat fruſtra ſit.Quāto igit̉ p̄clarior ē ſcīa muſice in cognitiōe rōnisquā ī oꝑe efficiendi atqꝫ actu tm̄ .ſ. qͣꝫtū corpꝰ mēteſuꝑatur. Qd̓ .ſ. rōnis exꝑs ſeruitio degit: illa v̓o iꝑatatqꝫ ad rectū deducit. ꝙ niſi pareat̉ eiꝰ īꝑio: expersrationis oꝑª titulabit. Unde ſit vt ſpeculatio rationisoperandi actu nō egeat. Manuū vero oꝑa nulla ſintniſi rōne ducāt̉. Iā v̓o quāta ſit gloria meritūqꝫ rationis: hīc intelligi poteſt. ꝙ ceteri (vt ita dicā) corporales artifices nō ex diſciplina ſed ex ipſis potiꝰ īſtrumentis cepere vocabula. Nā citharedus ex cithara:vel tibicen ex tibia: ceteriqꝫ ſuorū īſtrumētoꝝ vocabulis nuncupāt̉: is v̓o eſt muſicus: qui ratione perpēſa. Canēdi ſciētiā nō ſeruitio operis. Sed iꝑio ſpeculatiōis aſſumit. Quod .ſ. ī edificiorū bellorūqꝫ oꝑa videmus ⁊ in contraria ſcꝫ nūcupatione vocabuli. Eoꝝnāqꝫ noībus vel edificia inſcribūtur vel ducūtur triūphi quoꝝ īꝑio ac rōnem inſtituta ſunt non quoꝝ opere ſeruitioqꝫ ꝑfecta. Tria igitur ſunt genera: que eitca artē muſicā verſāt̉. Unū genus eſt quod īſtrumētis agitur: aliud fingit Carmina. Tertiū quod inſtrumentoꝝ opꝰ carmēqꝫ diiudicat. Sed illud quidē qd̓ īīſtrumentis poſitum eſt: ibiqꝫ totam oꝑam conſumitvt ſunt citharedi: quiqꝫ organo ceteriſqꝫ muſice īſtrumentis artificium ꝓbāt: a muſice ſciētie intellectu ſeiūcti ſunt. qm̄ famulantur (vt dictum eſt) nec quicqͣꝫafferūt rōnis. Sed ſunt totius ſpeculationis exꝑtes.Secūdū v̓o muſicam agentium genus eſt poetare.Quod non potiꝰ ſpeculatione ac rōne quā naturaliquodam īſtinctu fertur ad carmen. Atqꝫ iccirco hocquoqꝫ genꝰ a muſica ſegregādū ē. Tertiū eſt quod iudicandi ꝑitiam ſumit. vt rithmos: cantilenaſqꝫ eorūqꝫ Carmen poſſit perpendere. Quod .ſ. qn̄ totum inratione ac ſpeculatiōe poſitū ē. hoc ꝓprie muſice deputabit̉. Iſqꝫ muſicꝰ ē: cui adeſt facultas ſecūdū ſpeculationē rōneꝫ ve ꝓpoſitā ac muſice cōueniētem demodis ac rithmis. Deqꝫ generibus cantilenarum: acde ꝑmixtionibus ac de omnibus. de quibus poſteriꝰexplicandū eſt: ac de poetaꝝ carminibus iudicandi.¶ Eiuſdem Boetij de Muſica. liber ſecundus.ProemiumCapitulum. 1.Uperius volumen cuncta digeſſit: q̄ nuncGdiligentius explicanda eſſe propoſui. itaqꝫpriuſqͣꝫ ad ea veniam: que propriis rationibus perdocenda ſunt: pauca premittamQuibus elucubratior animuſ auditoris adea que dicenda ſunt accipienda perueniat.¶ Quid pythagoras eſſe philoſophiam conſtituerit.Capitulum. ii.Rimus oīum pythagoras ſapiētie ſtudiūphiloſophiā nuncupauit. Quam .ſ. eiꝰ reinotitiā ac diſciplinam ponebat: que ꝓprievereqꝫ eſſe diceret̉. Eſſe aūt illa putabat:que